Kıyamet

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Kıyamet (Arapça: يوم القيامة‎) veya hesap günü[1]; dünyanın sonunun geleceğine ve tüm insanların mahşerde toplanarak hesap vereceğine inanılan zaman. "Dünya merkezli evren" anlayışında dünyanın sonu evrenin de sonu olarak algılanmıştır. Kıyametin zamanı ile ilgili çok sayıda inanç, öngörü ve kehanet bulunmaktadır. Zerdüştlük, Hıristiyanlık ve İslam gibi dinlerde ölülerin dirilerek mahşerde (toplanma yeri) toplanacağına, hayattayken yaptıkları iyilik ve kötülükler için hesap vereceklerine ve haklarında hüküm verileceğine, bunun sonucunda iyilerin cennete, kötülerin ise cezalarını çekmek üzere cehenneme gideceğine inanılır.

Bilimsel öngörüler[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Dünyanın sonu

Evrenin yaşı gibi evren'in sonu, bu "son" un zamanı ve gerçekleşme şekli değişik evren modellerine göre değişen, teorik fiziğin çalışma alanlarındandır. Örneğin çoklu evren modellerinde evren için bir başlangıç ve son öngörülmez, ancak bir evrensel alan bir karadelik üzerinden başka bir evrensel alana aktarılır.

Bilinen Evrenin geleceği ve yok olması ile ilgili birkaç teori bulunmaktadır. Bu teorilere göre evren sonsuza dek genişlemesini sürdürecek ve soğuyacak, veya tekrar kendi üzerinde büzüşecek veya bir yırtılma ile evrenin varlığı son bulacaktır. Bu teoriler evrenin tespit edilen yaşından daha erken bir kıyamet takvimi öngörmemektedir. [2] Ancak karanlık enerji'nin keşfi ile birlikte Evren'in kendi kendi üzerine çökerek son bulacağı görüşü geçerliliğini yitirmiş gözükmektedir.

Açılıp kapanan büyük çöküş[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu teoriye göre evrenin itme gücü bitince çekme başlayacak ve gök cisimleri bir merkezde toplanıp yığışacak ve büyük bir patlamayla evren tekrar genişlemeye başlayacak, bu teori büyük patlamanın daha önceki Büyük Çöküş'lerden meydana geldiği ihtimalini ortadan kaldırmaz. Karanlık enerjinin keşfi ile eski popülerliğini kaybederek yerini bilimsel çevrelerde 'Heat Death' adı verilen, evrenin en sonunda ısı ölümü ile tamamen son bulabilmesi görüşüne bırakmıştır.

Evrenin ısısal ölümü ve büyük donma[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu teorilere göre ise sıcak patlama ve kaotik bir karmaşa ile var olan evren zaten soğumaya çalışmaktadır. Evren genişlemeye devam edecek, yeteri kadar büyüyünce yoğunluğu aşırı azalacak ve sıcaklığı gittikçe düşecek, bunun sonunda kutupsal graviteler eşdeğer düzeye inecek ve evren donacaktır.

Dinlerde Kıyamet[değiştir | kaynağı değiştir]

Kitab-ı Mukaddes’ten dünyanın ve insanlığın yaşı çıkarılabilmiştir. Bayezid-ı Bistami, Miftahu’l-Cifr adlı eserinde, Sabiiler ve semavi dinlerin mensuplarının Adem’den kıyamete kadar Dünyanın ve insanlığın ömrünü 7000 yıl kabul ettiklerini ifade etmektedir. Yahudilere göre Adem ve Havva’nın dünyaya geliş tarihi M.Ö. 3761′dir. Kıyametin tarihi 7000-3761 = 3239; ve 3239 – 2014 = 1225 yıl sonra kıyamet beklenmelidir.

İslam inancında[değiştir | kaynağı değiştir]

Kıyamet inancı İslam inancının (Akide) bir parçası ve inancın temel prensiplerinden biridir. Kıyamet Günündeki imtihanlar ve kargaşalar Kur'an ve Hadislerde tasvir edilmiş, Gazali, İbni Kesir, İbn Mace, Buhari gibi din bilginlerinin kitaplarında ele alınmıştır.

Kıyamet alametleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Ahir zaman

Bazı hadis kaynaklarında mesih, mehdi, deccal gibi kıyamet kopmadan önce gerçekleşmesi beklenen olaylar anlatılır ve bunlar kıyamet alametleri olarak değerlendirilir. Ancak bunların tamamen uydurma ve düzmece olduğunu belirten ilahiyatçılar da bulunmaktadır.[3] Kıyamet alametleri konusunda diğer bir yaklaşım da Ortadoğu bölgesinde benzerleri tarih boyunca onlarca kez olmuş olan olayların güncel olanlarını arka arkaya sayıp insanların zihninde yakın zamanda bir mehdi ve kıyamet beklentisi yaratılmasıdır.

Kur'an'da[değiştir | kaynağı değiştir]

Kıyamet'in şekli Tekvir Suresi'nde canlandırılır;

  • "Güneş büzüldüğü zaman, Yıldızlar kararıp döküldüğü zaman, Dağlar yürütüldüğü zaman, On aylık gebe develer başı boş bırakıldığı zaman, Vahşi hayvanlar bir araya toplandığı zaman, Denizler kaynatıldığı zaman, Nefisler çiftleştirildiği zaman." ( Ayetler 1-7 )
  • Ey insanlar! Rabbinizden korkun! Çünkü kıyamet vaktinin depremi müthiş bir şeydir! Kıyamet vakti de gelecektir; bunda şüphe yoktur. Ve Allah kabirlerdeki kimseleri diriltip kaldıracaktır. İnkâr edenler, kendilerine o saat ansızın gelinceye kadar hep şüphe içindedirler. (Hac : 1,7, 55)
  • ...O saat (kıyamet), mutlaka gelecektir. Şimdilik onlara güzel muamele et. (Hicr; 85)
  • ...Kıyametin kopması ise, göz açıp kapama gibi veya daha az bir zamandan ibarettir. (Nahl; 77)
  • Onlar üstelik kıyameti de yalan saydılar. Biz ise, kıyameti inkâr edenler için alevli bir ateş hazırladık. (Furkan,11)
  • Bilakis kıyamet onlara vaat edilen asıl saattir ve o saat daha belâlı ve daha acıdır. (Kamer, 46)
  • "...İyi bilin ki, kıyamet saati (zamanı) hakkında tartışanlar derin bir sapıklık içindedirler” (42:18)

Kıyamet için Kur'anda Saat (6:31, 42:17), Hesap Günü (15:35, 26:82, 38:16, 40:27), Hüküm (Ceza) Günü (74:46), Karar (Ayrım) Günü (44:40) Toplanma Günü (42:7) ve Sur'a üflendiği gün (6:73, 20:101, 23:101, 74:9-10) deyimleri de kullanılmıştır.

Hadislerde[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana maddeler: Hadis, Dünya, ve Evren

Bazı hadislere göre Dünyanın (insanlığın) toplam ömrü 7 bin yıldır (dipnot) ve Muhammed’in zamanına kadar bunun 5.600 yılı geçmiştir:

  • Enes b. Malik 'den, O dedi ki Resulullah buyurdu: "Dünyanın ömrü, ahiret günlerinde yedi gündür. Allah-u Teala buyurdu ki: Rabbin katında bir gün sizin saydıklarınızdan bin yıl gibidir. Kim bir din kardeşinin Allah yolunda bir ihtiyacını görürse, Allah Teala onun için gündüzlerini oruçla, gecelerini de ibadetle geçirmişcesine şu dünyanın yedi bin yıllık ömrü müddetince sevap yazar."[4] Dakkak b. Zeyd-ü Cüheni 'den rivayet ettiler. "Ben gördüğüm bir rüyayı Resulüllah'a anlattım. Bu rüyada Peygamber yedi basamaklı bir minberin en üst basamağında idi: O buyurdu ki, Yedi basamaklı gördüğün minber şu dünyanın ömrü olan yedi bin senedir. Ben de O 'nun son bininde olacağım." [5]
  • Ahmet İbni Hanbel ilel'inde nakletti. "Dünyadan beş bin altı yüz yıl geçmiştir".[6]
  • Bu ümmetin ömrü bin (1000) seneyi geçecek fakat bin beşyüz (1500) seneyi aşmayacaktır.[7] "Benim ümmetimin ömrü 1500 seneyi pek geçmeyecek."[8][9][10]

Dipnot[değiştir | kaynağı değiştir]

İslami kaynaklarda ilk insanlar olarak Adem ve Havva'nın cennette yaratılışı ve Dünyaya gönderilişi anlatılır. Ancak insanlığın ömrü ve Dünyanın ömrü hakkında bir ayrım yapılmaz.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Konuyla ilgili diğer Wikimedia sayfaları :

Vikisöz'de Kıyamet ile ilgili alıntılar bulunmaktadır.

  1. ^ "kıyamet." TDK Sözlük. Erişim: 23 Aralık 2014
  2. ^ Kıyamet kopacak! Ama ne zaman ve nasıl?, NTVMSNBC (13 Kasım 2009)
  3. ^ Kıyamet Alameti Uydurmaları İsalar Mehdiler/
  4. ^ Ali B. Hüsameddin el-Muttaki, Kitab-ül Burhan Fi Alamet-il Mehdiyy-il Ahir Zaman, s. 88
  5. ^ Ali B. Hüsameddin el-Muttaki, Kitab-ül Burhan fi Alamet-il Mehdiyy-il Ahir Zaman, s. 89
  6. ^ Ali B. Hüsameddin el-Muttaki, Kitab-ül Burhan Fi Alamet-il Mehdiyy-il Ahir zaman, s. 89
  7. ^ Celaleddin Suyuti'-El-Keşfu Fi Mücazeveti Hazin el-Ümmeti El Elfe Ellezi Dellet Aleyh el-Asar; Muhammed B. Resul Al-Hüseyni El Berzenci, Kıyamet Alametleri Pamuk Yayınları, s. 299
  8. ^ Suyuti, el-keşfu an mücavezeti hazihil ümmeti el-elfu, el-havi lil fetavi, Suyuti. 2/248
  9. ^ Ruhul beyan. Bursevi. (arapça) 4/262
  10. ^ Ahmed bin Hanbel, Kitâbu’l-ilel, s. 89

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]