I. Nikomedes (Bitinya)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

I. Nikomedes (Yunanca; Nικoμήδης; MÖ 278255) üçüncü Bitinya hükümdardır.

Hükümdarlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

İkinci Bitinya Kralı olan I. Zipoites'in tahta MÖ 278'de çıkan en yaşlı oğludir.[1] İki kardeşini öldürdükten sonra kendi hükümdarlığını başlattı. Ancak daha sonra II. Zipoites olarak bilinen üçüncü kardeşi ona karşı bir isyan başlattı ve bir süreliğine Bitinya'nın büyük bir kesiminde kendi bağımsız iktidarını sürdürdü.

Kardesinin isyanı devam etmekte iken I. Nikomedes Selevkos Hanedani hukumdari Antiochus I Soter ordularının tehdidi altında bulunmaktaydı ve bu hukumdar babasi I. Zipoites ile zaten bir savas yapmıstı. Bu tehlikeyi karsılamak icin I. Nicomedes once Heraclea Pontica (simdiki Karadeniz Ereglisi) sehri ile sonra da Makedonya'da hukum suren Antigonus Hanedanindan Antigonus II Gonatas ile Selevkoslar aleyhine ittifak antlasmaları yaptı. Fakat bu tehlike Bitinya'ya fazla zarar vermeden gecirildi. Selevkos ordusu hicbir muharebe olmadan Bitinya'ya girip tum Bitinya arazilerini eline gecirdi ama tutunamayıp geri cekilme zorunda kaldı.

Bu tehlike gectikten sonra Nicomedes ulkenin onemli kısımlarında hukum suren kardesi Zipoetes'e karsi gelmeye hazirlıga basladı. Kiralik Yunanlı savascılardan kurulu bir paralı ordu gelistirdi. Bu arada Leonnorius ve Lutarius adlı kabile liderleri altında Keltler Trakya'dan inmis ve MO 277de Bitinya elinde bulunan Byzantium sehrini kusatmıslardı. Nicomedes bu Kelt kabileleri ile ittifak kurdu ve onların askerlerini de kendi kurdugu orduya dahil etti. Bu ordu ile kardesi II. Zipoetes uzerine yurudu. Yapılan muharebe de galip gelerek rakibi olan kardesini yakalatıp idam ettirdi ve Bitinya'yin butun bolgelerinde hukumdarlıgını surmeye basladı.

Bundan sonraki yaşamına dair elimizde detaylı hiçbir belge yoktur. Ancak Kelt'lerle savaş ettiği bilinmekte ama bunun neden, ne zaman başlayıp nasıl gelistiği ve nasıl sonuçlandıgı hakkında hiçbir bilgi bulunmamaktadır. Bazı tarihçiler MÖ 255'de ölene kadar Bitinya'da barış altında yaşadığını kabul ederler.

Ölümü, sonrası ve değerlendirme[değiştir | kaynağı değiştir]

İki defa evlendiği bilinmektedir. Birinci karısı olan Frigyalı Ditizele'den iki oğlu (Prusias ve Ziaelas) ve bir kızı olmuştur. İkinci karısı olan Bitinyali Etazeta teşviki ile, öldüğünde bu karısından olan oğlunun yerine geçmesini vesayet etti. Bu oğlunun yaşı küçük olduğu için ona naip olarak Makedonya hükümdarı "Antigonus Gonatas" ve Mısır hükümdarı Ptolemy II'yı seçmişti ve bunların desteğini sağlamak için serbest şehirler olan Heraclea, Byzantium ve Cius şehirlerinin üst-hükümranlığı hakkını bu devletlere vesayet etti.

Buna rağmen I. Nicomedes öldükten sonra birinci karısından olan oğlu Ziaelas Bitinya tahtını eline geçirdi.

Nikomedes'in sanat ve mimariye çok hevesli olduğu bildirilmektedir. Knidos şehri için ünlü antik Grek heykeltraş Praxiteles tarafından yapılmış olan Knidos Afroditi heykelini Knidos şehrinin bütün kamu borçlarını ödeme karşılığında satın almayı teklif ettiği yazılmaktadır. Nikomedes'in bıraktığı en önemli eser babası ve diğer Hellenistik hükümdarlar gibi yeni bir şehir kurup onun gelişmesi için kolonicileri yerleştirmesi idi. Bu yeni şehrin yeri için eski Megara kolonicilerinin kurmuş olduğu bir sahil şehrinin yakınında bir arazi seçti. Kurulan yeni şehri kendi adına izafeten Nicomedia (şimdiki İzmit) adı verilmiştir. Bu şehir kısa zaman Roma İmparatorluğu başkentliği yapmış; altı yüzyıl Anadolu'nun zengin ve gelişmiş şehirleri arasında bulunmuştur ve günümüzde de İzmit şehri olarak bu önemli durumunu korumaktadır.


Önce gelen:
I. Zipoites
Bitinya Krallığı
MO 278 – MO 255
Sonra gelen:
Etazeta

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dışsal kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]