Ukrayna Cumhurbaşkanı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Ukrayna Cumhurbaşkanı
Президент України
Prezydent Ukrayiny
Flag of the President of Ukraine.svg
Görevdeki
Petro Poroşenko

7 Haziran 2014'ten beri
Resmi ikamet Mariyinski Sarayı (Törensel)
13 kullanılabilir diğer mekan
Atayan Doğrudan oy
Görev süresi 5 yıl
Açılışı yapan Leonid Kravçuk,
5 Aralık 1991
Websitesi president.gov.ua

Ukrayna Cumhurbaşkanı (Ukraynaca: Президент України, Prezydent Ukrayiny) Ukrayna'nın en üst siyasi makamıdır. Cumhurbaşkanı, uluslararası ilişkilerde milletini temsil eder, devletin dış politik faaliyeti yönetir, müzakereleri yürüten ve uluslararası anlaşmalar yapar.

Cumhurbaşkanı, Mariyinski Sarayı'nda siyasi faaliyetleri yönetir ve görevi süresince burada ikamet eder.

Görevleri ve Yetkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ukrayna Anayasası'nın 102. maddesine göre Cumhurbaşkanı, Ukrayna'nın devlet egemenliğini ve toprak bütünlüğünü korumakla görevlidir. Anayasanın gözlemcisi ve insan hak ve özgürlüklerinin garantörüdür.

Cumhurbaşkanı, uluslararası ilişkilerde bir bütün olarak ülke ve hükümeti temsil eder. Cumhurbaşkanı, Ukrayna hükümeti adına müzakereler yürütmek ve anlaşmalar imzalama yetkisine sahiptir. Yabancı ülkelerin tanımasının hakkı sadece Cumhurbaşkanı'na aittir. Cumhurbaşkanı, diğer ülkelere ve uluslararası kuruluşlara Ukrayna diplomatik misyon temsilcilerini atar ve yabancı devletlerin Ukrayna'daki diplomatik temsilcilerini geri kabul edebilir. Cumhurbaşkanı, hükümetin başkanı olmamasına rağmen, Ukrayna Bakanlar Kurulu'nda görev yapan Dışişleri Bakanı ve Savunma Bakanı için kendi aday gösterme hakkına sahiptir.

Ukrayna hükümetinin kontrol ve denge sistemine göre Cumhurbaşkanı, Verkhovna Rada (anayasa değişiklikleri hariç) tarafından kabul edilen yasaları veto edebilir. Erken seçim çağrısı yapmak şartıyla meclisi feshetme hakkına sahiptir. Bu güç, eski Cumhurbaşkanı Viktor Yuşçenko (2007 ve 2008) tarafından, bugüne kadar iki kez iki kere kullanıldı.

Ukrayna Anayasa Mahkemesi üyeleri Ukrayna Hükümeti tarafından Cumhurbaşkanı'na önerilen isimler arasından atanır.

Cumhurbaşkanı olarak görev yapmanın yanı sıra, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı (Madde 106) ve Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Başkanı olarak milli güvenliğe ilişkin ulusal ve uluslararası konularda tavsiyede bulunabilir. Cumhurbaşkanı başka bir ülkeye Meclis onayını alarak savaş ilan edebilir veya dışarıya askeri güç gönderebilir. Devletin bağımsızlığını tehlikede gördüğü takdirde Ukrayna toprakları üzerinde sıkıyönetim ilan edebilir.

Seçim[değiştir | kaynağı değiştir]

Ukrayna cumhurbaşkanı, 18 yaş ve üzeri olan Ukrayna vatandaşları tarafından doğrudan halk oyuyla seçilir. Cumhurbaşkanı, iki dönem üst üste ile sınırlı 5 yıllık bir dönem için seçilir.

Cumhurbaşkanı adayı olabilmek için 500,000 hrivna (yaklaşık 80,000 ABD Doları) depozito verilir. Eğer aday seçilemezse para iade edilir.

Ukrayna'nın seçim yasası, Cumhurbaşkanı'nı seçmek amacıyla iki aşamalı seçim sistemi sağlar; adayların oyların mutlak çoğunluğunu kazanması gerekir. Eğer çoğunluğu sağlayamayan aday çıkmaz ise seçim 2. tura kalır ve birinci turda en yüksek oy oranını alan iki aday ikinci turda yarışır.

Anayasanın 103. maddesine göre, cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday, 35 yaşını doldurmuş olan bir Ukrayna vatandaşı olmak, son 10 yıldır ülkede ikamet etmiş olmak ve Ukrayna'nın devlet dilini tam olarak konuşabilmek zorundadır.

Anayasa uyarınca, Cumhurbaşkanlığı seçimleri, görevdeki Cumhurbaşkanı'nın görev süresinin beşinci yılının son ayının son Pazar günü yapılır. Cumhurbaşkanı'nın istifa etmesi veya ölümü gibi durumlarda seçimler en geç 90 gün içinde yapılır.

Görev yapan Cumhurbaşkanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (1922–1991)[değiştir | kaynağı değiştir]

Ukrayna Komünist Partisi Birinci Sekreterleri (1918–1991)
Sekreter Görev Başlangıcı Görev Bitişi Yardımcı Kongre
1 Yury Pyatakov.jpg Yurii Leonidoviç Pyatakov
Георгий Леонидович Пятаков
(1890–1937)
12 Temmuz 1918 9 Eylül 1918 Yok 1
2 Blanco portrait.svg Serafima Ilyiniçna Gopner
Серафима Ильинична Гопнер
(1880-1966)
9 Eylül 1918 22 Ekim 1918 Yok
3 1988 CPA 5986 cropped.jpg Emanuil Ionoviç Kviring
Емануіл Йонович Квірінг
(1888–1937)
23 Ekim 1918 6 Mart 1919 Yok 2
4 Yury Pyatakov.jpg Yurii Leonidoviç Pyatakov
Георгий Леонидович Пятаков
(1890–1937)
6 Mart 1919 30 Mayıs 1919 Yok 3
5 Stanislaw Kosior2.jpg Stanislav Vikentiyeviç Kosior
Станіслав Вікентійович Косіор
(1889–1939)
30 Mayıs 1919 10 Aralık 1919 Yok
Blanco portrait.svg Rafail Farbman
Рафаіл Фарбман
(1893–1966)
Geçici
10 Aralık 1919 23 Mart 1920 Yok
6 Blanco portrait.svg Nikolay Besçetvertnoi
Николай Бесчетвертной
(1895–1937)
23 Mart 1920 25 Mart 1920 Yok 4
Stanislaw Kosior2.jpg Stanislav Vikentiyeviç Kosior
Станіслав Вікентійович Косіор
(1889–1939)
25 Mart 1920 17 Ekim 1922 Yok
7 Molotov.bra.jpg Vyaçeslav Mihailoviç Molotov
Вячесла́в Миха́йлович Мо́лотов
(1890–1986)
23 Kasım 1920 22 Mart 1921 Dmitriy Lebed 5
Blanco portrait.svg Feliks Yakovleviç Kon
Феликс Яковлевич Кон
(1864–1941)
Geçici
22 Mart 1921 13 Aralık 1921
8 Dmitry Manuilsky.PNG Dmitriy Zaharoviç Manuilskiy
Дмитро Захарович Мануїльський
(1883–1959)
14 Aralık 1921 10 Nisan 1923 6
9 1988 CPA 5986 cropped.jpg Emanuil Ionoviç Kviring
Емануіл Йонович Квірінг
(1888–1937)
10 Nisan 1923 16 Mayıs 1924 7
17 Mayıs 1924 7 Nisan 1925 Aleksey Medvedev 8
Ivan Klimenko
10 Blanco portrait.svg Lazar Moiseyeviç Kaganoviç
Ла́зарь Моисе́евич Кагано́вич
(1893–1991)
7 Nisan 1925 12 Aralık 1925
12 Aralık 1925 29 Kasım 1927 9
Aleksey Medvedev
29 Kasım 1927 14 Temmuz 1928 10
11 Stanislaw Kosior2.jpg Stanislav Vikentiyeviç Kosior
Станіслав Вікентійович Косіор
(1889–1939)
14 Temmuz 1928 15 Haziran 1930
Lavrentiy Kartvelişvili
15 Haziran 1930 23 Ocak 1934 11
Vasiliy Stroganov
Mendel Hatayeviç
Pavel Postişev
23 Ocak 1934 3 Haziran 1937 12
Mendel Hatayeviç
3 Haziran 1937 27 Ocak 1938 13
Sergey Kudryavtsev
12 Bundesarchiv Bild 183-B0628-0015-035, Nikita S. Chruschtschow.jpg Nikita Sergeyeviç Kruşçev
Никита Сергеевич Хрущёв
(1894–1971)
18 Haziran 1938'e kadar geçici
27 Ocak 1938 17 Mayıs 1940 Mikhail Burmistenko
18 Haziran 1938'e kadar geçici
14
17 Mayıs 1940 3 Mart 1947 15
Demyan Korotçenko
13 Blanco portrait.svg Lazar Moiseyeviç Kaganoviç
Ла́зарь Моисе́евич Кагано́вич
(1893–1991)
3 Mart 1947 26 Aralık 1947
14 Bundesarchiv Bild 183-B0628-0015-035, Nikita S. Chruschtschow.jpg Nikita Sergeyeviç Kruşçev
Никита Сергеевич Хрущёв
(1894–1971)
26 Aralık 1947 28 Ocak 1949 Leonid Melnikov
28 Ocak 1949 16 Aralık 1949 16
15 Blanco portrait.svg Leonid Georgiyeviç Melnikov
Леонид Георгиевич Мельников
(1906–1981)
16 Aralık 1949 27 Eylül 1952 Aleksey Kiriçenko
27 Eylül 1952 4 Haziran 1953 17
16 Blanco portrait.svg Aleksey Illarionoviç Kiriçenko
Алексе́й Илларио́нович Кириче́нко
(1908–1981)
4 Haziran 1953 26 Mart 1954 Nikolay Podgorni
26 Mart 1954 21 Ocak 1956 18
21 Ocak 1956 26 Aralık 1957 19
17 Nicolai Podgorny.jpg Nikolay Viktoroviç Podgorni
Никола́й Ви́кторович Подго́рный
(1903–1983)
26 Aralık 1957 19 Şubat 1960 Leontiy Naidek
19 Şubat 1960 30 Eylül 1961 Ivan Kazanets 20
30 Eylül 1961 2 Temmuz 1963 21
18 Blanco portrait.svg Petro Yuhimoviç Şelest
Петро Юхимович Шелест
(1908–1996)
2 Temmuz 1963 18 Mart 1966 Nikolay Sobol
18 Mart 1966 20 Mart 1971 Oleksandr Liaşko 22
Ivan Lutak
20 Mart 1971 25 Mayıs 1972 23
19 Blanco portrait.svg Vladimir Vasilyeviç Şçerbitski
Володи́мир Васи́льович Щерби́цький
(1918–1990)
25 Mayıs 1972 13 Şubat 1976
13 Şubat 1976 12 Şubat 1981 Ivan Sokolov 24
12 Şubat 1981 8 Şubat 1986 25
Oleksiy Titarenko
8 Şubat 1986 28 Eylül 1989 26
Vladimir İvaşko
20 Blanco portrait.svg Vladimir Antonoviç İvaşko
Володимир Антонович Івашко
(1932–1994)
28 Eylül 1989 23 Haziran 1990 Stanislav Hurenko 27
21 Blanco portrait.svg Stanislav İvanoviç Hurenko
Станісла́в Іва́нович Гуре́нко
(1936–2013)
23 Haziran 1990 1 Eylül 1991 Leonid Kravçuk 28
Hrihoriy Harçenko
Cumhurbaşkanları (1991)
Resim İsim
(Doğum-Ölüm)
Seçim Görev Süresi Siyasi Parti
Başlangıç Bitiş
1 Leonid Kravchuk.jpg Leonid Kravçuk
Леонід Кравчук
(1934-)
5 Temmuz 1991 5 Aralık 1991 Sovyetler Birliği Komünist Partisi

Ukrayna Cumhuriyeti (1991–günümüz)[değiştir | kaynağı değiştir]

Resim İsim
(Doğum-Ölüm)
Seçim Görev Süresi Siyasi Parti
Başlangıç Bitiş
1 Leonid Kravchuk.jpg Leonid Kravçuk
Леонід Кравчук
(1934-)
1991 5 Aralık 1991
Görev Başlangıcı: 22 Ağustos 1992
19 Temmuz 1994 Bağımsız
2 Ukraine.LeonidKuchma.01.jpg Leonid Kuçma
Леонід Кучма
(1938-)
1994 19 Temmuz 1994 14 Kasım 1999 Bağımsız
1999 14 Kasım 1999 23 Ocak 2005
3 Viktor Yushchenko crop.jpg Viktor Yuşçenko
Віктор Ющенко
(1954-)
2004 23 Ocak 2005 25 Şubat 2010 Bizim Ukrayna
4 Viktor Yanukovych 27 April 2010-1.jpeg Viktor Yanukoviç
Віктор Янукович
(1950-)
2010 25 Şubat 2010 22 Şubat 2014 Bağımsız
Turchynov March 2014 (cropped).jpg Oleksandr Turçinov
Олександр Турчинов
(1950-)
Geçici Cumhurbaşkanı
23 Şubat 2014 7 Haziran 2014 Tüm-Ukrayna Birliği "Vatan"
5 Petro Porochenko au Conseil de l’Europe Strasbourg 26 juin 2014 04.jpg Petro Poroşenko
Петро Порошенко
(1965-)
2014 7 Haziran 2014 Görevde Petro Poroşenko Bloğu

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]