Sivri sincapçıklar (takım)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Sivri sincapçık
Yaşadığı dönem aralığı: 47,8-0 Ma
Orta Eosen-Günümüz[1] 
Tupaia javanica.jpg
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Sınıf: Mammalia
Büyük takım: Euarchonta
Takım: Scandentia
Wagner, 1855[2]
Cinsler

Sivri sincapçıklar (LatinceScandentia), Güneydoğu Asya'da yaşayan bir memeli takımı. Bilimsel adları Tupaias, Malezyaca sincap anlamına gelen "tupai" kelimesinden alınmıştır. Sincapgillere benziyor olsalar da daha çok primatlarla ve kolugolarla ilişkilidirler. Sincapgiller genelde ağaçta yaşarken, sivri sincapçıkgiller tek bir türün dışında hepsi, yerde yaşar.

Özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Sivri sincapçıkların uzun vücutları, uzun kuyrukları ve uzun bir ağızları olur. Türden türe uzunlukları 10 – 23 cm (kuyruk 9 – 24 cm) ve ağırlıkları 45 - 300 gram arası değişir.

Renkleri yeşilimsi gri ile pas kırmızısı arası değişen varyasyonlarda rastlanılır. Dendrogale cinsinin dışında hepsinin omuzlarında açık renk bir şerit olur. Birkaç türde bu şerit koyu renktir.

Kulaklar küçüktür ve maymunların kulakları gibi kıkırdaklı ve az kıllıdır.

Yayılım[değiştir | kaynağı değiştir]

Borneo, takımın en çok türü bir arada yaşadığı yerdir; şimdiye kadar 10 ayrı tür Borneo'da bulunmuştur. Bundan dolayı sivri sincapçıkların Borneo'da evrimleşip oradan yayılmış oldukları tahmin edilir. Ayrıca Cava, Sumatra, Malezya yarımadası, Çinhindi ve Kuzey Hindistan'da yaşarlar. Ormanlık bölgeleri ve bazen insanların plantajlarını tercih ederler.

Yaşam şekli[değiştir | kaynağı değiştir]

Sivri sincapçık

Tüy kuyruklu sivri sincapçık (Ptilocerus lowii) dışında tüm türler gündüz aktiftir. Yalnız veya çift olarak yaşarlar. Kendi bölgelerine çok bağlıdırlar ve bunu diğer soydaşlarına karşı şiddetle savunurlar. Bir türün dışında hepsi yerde yaşar ve nadir ağaca çıkarlar.

Beslenme[değiştir | kaynağı değiştir]

Sivri sincapçıklar eklem bacaklılar ve solucanlar gibi küçük omurgasızlar, bitki parçaları, belli meyveler ve tohumlar ile beslenir. Dişleriyle ağaç kabuğunu kazıyıp altından çıkan bitkisel suları ve ağaç sakızını da yiyebilirler. Bayağı sivri sincapçık gibi büyük türler, kertenkele ve küçük memeliler gibi küçük omurgalıları da avlayıp yiyebilirler. Uçan böcekleri hızlı bir hareket ile elleriyle havadan kaparlar. Yemeklerini elleriyle tutarak yemeleri de sivri sincapçıklar için tipiktir.

Üreme[değiştir | kaynağı değiştir]

Sivri sincapçıklar bütün yıl boyunca üreyebilir. Çiftleşmeden sonra erkek dişiyi yavruları yetiştirme görevi ile Yalnız bırakır. 40 - 52 gün süren bir gebelikten sonra, annenin yapraklardan ve ince dallardan hazırladığı yuvada 1 - 3 yavru doğar. Anne sadece her 2 günde bir yavruların yanına uğrar ve sırf 5 - 10 dakika emzirir. Bu birkaç dakika içinde ne yuvayı ne de yavruları temizler. Annelik görevinin bu kadar kötü uygulamasını bazı zoologlar, anne sivri sincapçığın düşmanların dikkatini yuvaya çekmemeye çabası olarak değerlendirerek açıklamaya çalışır. Emzirme döneminde anne yavrularını sırf onları emzirirken üzerilerine geçirdiği kendi kokusu sayesinde tanır. Deneylerde bu koku yok edildiği zaman anne yavrularını tanımayıp yemiştir.

Yavrular yuvayı bir ay sonra terk eder. Bu zamana kadar anne yavruları ile toplam sadece 1,5 saat geçirmiştir. Yuvadan çıktıktan 2 - 3 ay sonra yavrular tam yetişmiştir ve anne onları kendi bölgesinden kovar. Doğada ne kadar yaşadıkları bilinmez, hayvanat bahçesinde 9 - 10 yıl yaşarlar.

Sınıflandırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Burada gösterilen listenin kaynağı: Wilson & Reeder (2005).

Tana (LatinceTupaia tana), Bir Joseph Smit (1836–1929) çizimi

Kitaplar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Louise H. Emmons: Tupai: A field study on bornean tree shrews. University of California Press, erschienen 2000. ISBN 0-520-22291-1
  • Robert D. Martin: Spitzhörnchen. In: David MacDonald (Hrsg.): Die große Enzyklopädie der Säugetiere. Könemann in der Tandem Verlag GmbH, Königswinter 2004 (Übersetzung der englischen Originalausgabe von 2001); S. 426–431. ISBN 3-8331-1006-6.
  • Nadja Schilling: Scandentia (Tupaiiformes), Spitzhörnchen, Tupaias. In: W. Westheide und R. Rieger: Spezielle Zoologie. Teil 2: Wirbel- oder Schädeltiere. Spektrum Akademischer Verlag, München 2004; S. 549–553. ISBN 3-8274-0900-4.
  • K. Kolar u. a.: Spitzhörnchen und Halbaffen. In: Bernhard Grzimek (Hrsg.): Grzimeks Tierleben Säugetiere 1. Bechtermünz Verlag, Augsburg 2000 (Nachdruck der dtv-Ausgabe von 1979/80); S. 243–296. ISBN 3-8289-1603-1.
  • D. E. Wilson, D. M. Reeder (Hrsg.): Mammal Species of the World. Johns Hopkins University Press, Baltimore 2005. ISBN 0-8018-8221-4

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Wilson, Don E.; Reeder, DeeAnn M. (2005). Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference (İngilizce). JHU Press. ISBN 978-0-8018-8221-0. 
  2. ^ "Scandentia - an overview | ScienceDirect Topics". www.sciencedirect.com. Erişim tarihi: 2021-07-29. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]