İçeriğe atla

Euarchonta

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Euarchonta
Yaşadığı dönem aralığı: 66-0 myö
Senozoyik-Günümüz[1]
(Moleküler genetik çalışmalara göre:
86–0[2])
Sol üstte: Plesiadapis, sağ üstte: Sivri sincapçık
sol altta: Malezya uçar makisi ve sağ altta: Sarı Babun
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Sınıf: Mammalia
Üst takım: Euarchontoglires
Büyük takım: Euarchonta
Waddell vd. 1999
Alt gruplar
Sinonimler
Archonta

Euarchonta, eteneliler infra sınıfında yer alan, moleküler genetik araştırmalar sonrası ortaya konulmuş olan bir üst takım. Euarchonta şu takımları içerir: Sivri sincapçıkgiller (Scandentia), Primatlar (Primates) ve Abalı memeliler (Dermoptera).

Sınıflandırma

[değiştir | kaynağı değiştir]

Euarchontanlar, Scandentia (sivri sincapçıklar) ve Primatomorpha olarak tekrar iki gruba ayrılırlar.[3]

Placentalia (Eutheria)

Euarchontoglires kladogramı Modül:Clade/styles.css sayfası içerik yok.

Euarchontoglires 

Modül:Clade/styles.css sayfası içerik yok.

 Glires 

Modül:Clade/styles.css sayfası içerik yok.

 

 Rodentia

 
 

 Lagomorpha

 
 
Euarchonta

Modül:Clade/styles.css sayfası içerik yok.

 

 Scandentia

 
Primatomorpha

Modül:Clade/styles.css sayfası içerik yok.

 

 Dermoptera

 
 Primates 

Modül:Clade/styles.css sayfası içerik yok.

 Strepsirrhini 

Modül:Clade/styles.css sayfası içerik yok.

 

Lemuriformes

 
 

Lorisiformes

 
 
 Haplorrhini 

Modül:Clade/styles.css sayfası içerik yok.

 

 Tarsiiformes

 
Simiiformes

Modül:Clade/styles.css sayfası içerik yok.

 

Platyrrhini

 
 

Catarrhini

 
 
 
 
 
 
 

86,2 milyon yıl önce, Scandentia ve Primatomorpha grubunu oluşturan atalar, iki ayrı soy hattı oluşturmuştur.[2] Grubun en eski üyesi, primatlarla ilişkili olan, yaklaşık 65 milyon yıl önce yaşamış Purgatorius ceratops'tur.[4][5]

Diğer yorumlar, Dermoptera ve Scandentia'yı, primatların kardeş grubu olarak "Sundatheria" adlı bir grupta birbirine bağlar.[4][6] Bazı yeni araştırmalar, Scandentia'yı Glires kardeş taksonu olarak kabul ederek Euarchonta'yı geçersiz kılıyor.[7][8]

En son filogenetik analizlere göre oluşturulmuş kladogram. Modül:Clade/styles.css sayfası içerik yok.

Euarchontoglires

Modül:Clade/styles.css sayfası içerik yok.

 

Modül:Clade/styles.css sayfası içerik yok.

 

Scandentia (sivri sincapçıklar)

 
Glires

Modül:Clade/styles.css sayfası içerik yok.

 

Rodentia (kemirgenler)

 
 

Lagomorpha (tavşanlar, yabani tavşanlar, pikalar)

 
 
 
Primatomorpha

Modül:Clade/styles.css sayfası içerik yok.

 

Dermoptera (kolugolar)

 
 

Modül:Clade/styles.css sayfası içerik yok.

 

Primates (†Plesiadapiformes, Strepsirrhini, Haplorrhini)

 
 
 
 
  • W. Westheide und R. Rieger: Spezielle Zoologie. Teil 2: Wirbel- oder Schädeltiere. Spektrum Akademischer Verlag, München 2004. ISBN 3-8274-0307-3
  • Jan Ole Kriegs, Gennady Churakov, Martin Kiefmann, Ursula Jordan, Juergen Brosius, Juergen Schmitz: Retroposed Elements as Archives for the Evolutionary History of Placental Mammals.PLoS Biology 4 (4): Seiten 537–544; (Volltext pdf[ölü/kırık bağlantı])
  1. ↑ "Euarchonta". paleobiodb.org. 10 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2021.
  2. 1 2 "Next of Kin | Penn State University". news.psu.edu (İngilizce). 3 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2021.
  3. ↑ Jan E. Janečka, Webb Miller, Thomas H. Pringle, Frank Wiens, Annette Zitzmann, Kristofer M. Helgen, Mark S. Springer und William J. Murphy: Molecular and Genomic Data Identify the Closest Living Relative of Primates. Science, Band 318, 2007, S. 792–794, DOI:10.1126/science.1147555
  4. 1 2 O'Leary, Maureen A.; Bloch, Jonathan I.; Flynn, John J.; Gaudin, Timothy J.; Giallombardo, Andres; Giannini, Norberto P.; Goldberg, Suzann L.; Kraatz, Brian P.; Luo, Zhe-Xi; Meng, Jin; Ni, Xijun (8 Şubat 2013). "The Placental Mammal Ancestor and the Post–K-Pg Radiation of Placentals". Science (İngilizce). 339 (6120): 662-667. doi:10.1126/science.1229237. ISSN 0036-8075. PMID 23393258. 15 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi25 Temmuz 2021.
  5. ↑ Silcox, Marry (Nisan 2017). "Purgatorius". (PDF) Paleocene–Eocene plesiadapiforms and Primate Origins. doi:10.1002/9781119179313.wbprim0037. 22 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  6. ↑ Wilford, John Noble (7 Şubat 2013). "Rat-Size Ancestor Said to Link Man and Beast". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. 31 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2021.
  7. ↑ Meredith, Robert W.; Janečka, Jan E.; Gatesy, John; Ryder, Oliver A.; Fisher, Colleen A.; Teeling, Emma C.; Goodbla, Alisha; Eizirik, Eduardo; Simão, Taiz L. L.; Stadler, Tanja; Rabosky, Daniel L. (28 Ekim 2011). "Impacts of the Cretaceous Terrestrial Revolution and KPg Extinction on Mammal Diversification". Science (İngilizce). 334 (6055): 521-524. doi:10.1126/science.1211028. ISSN 0036-8075. PMID 21940861. 25 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi27 Temmuz 2021.
  8. ↑ Zhou, Xuming; Sun, Fengming; Xu, Shixia; Yang, Guang; Li, Ming (2015). "The position of tree shrews in the mammalian tree: Comparing multi-gene analyses with phylogenomic results leaves monophyly of Euarchonta doubtful". Integrative Zoology (İngilizce). 10 (2): 186-198. doi:10.1111/1749-4877.12116. ISSN 1749-4877. 22 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi27 Temmuz 2021.