Lozan Barış Konferansı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Lozan Konferansı sayfasından yönlendirildi)
Lozan Antlaşması'na ilişkin sınırlar; Türkiye-Yunanistan-Bulgaristan

Lozan Barış Konferansı (11 Kasım 1922–24 Temmuz 1923), İsviçre'nin Lozan (Lausanne) şehrinde 8 ay sürmüş ve Türk tarafının kayıtsız şartsız bağımsızlık talebi nedeniyle çetin geçmiştir. Görüşmelerde Türkiye'yi temsil eden İsmet Paşa başkanlığındaki heyetin bu başarıdaki rolü büyüktür.[1]

Konferansın Akıbeti[değiştir | kaynağı değiştir]

Lozan Konferansına katılacak Türk Delege Heyeti 8 Kasım 1922 günü doğu ekspresiyle İstanbul'dan hareket etmiş ve 11 Kasım 1922 akşamı Lozan'a varmıştı. Türk Delege Heyeti Başkanı, Lozan yolculuğu sırasında heyet mensuplarına ilk Başkanlık Genel Bildirisini 11 Kasım 1922'de tebliğ etmişti. Bir askeri karargâh titizlik ve disiplini telkin eden bu bildiri, konferansın devam ettiği sürece heyet mensuplarının çalışma ve davranışlarını düzenleyen bir devamlı talimat niteliğindedir. Bu talimattaki öğüt, tavsiye ve direktifler bunun gibi önemli konferanslara katılacak heyetler için yapılması gereken aydınlatma ve uyarmalara güzel bir örnektir.[2]

Konferansın Arka Planı[değiştir | kaynağı değiştir]

Birinci Dünya Savaşı'nın ardından Osmanlı İmparatorluğu, İtilaf Devletleri tarafından Mondros Mütarekesi'ne zorla imzaya zorlanmıştır. Mütareke hükümlerine göre, İtilaf Devletleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun topraklarını işgal etme ve yönetimini ele geçirme hakkına sahipti.

Osmanlı İmparatorluğu'nun işgali karşısında Mustafa Kemal Atatürk liderliğindeki Milli Mücadele hareketi başlamıştır. Milli Mücadele hareketi, İtilaf Devletleri'nin işgaline karşı başarılı olmuş ve Osmanlı İmparatorluğu'nun bağımsızlığını yeniden kazanmasını sağlamıştır.

Konferansın Amaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Lozan Barış Konferansı'nın amaçları, Birinci Dünya Savaşı'nın ardından Osmanlı İmparatorluğu'nun topraklarını, sınırlarını ve diğer sorunlarını çözmekti. Konferansın başlıca gündem maddeleri şunlardı:

  • Osmanlı İmparatorluğu'nun sınırları
  • Doğu Anadolu'nun statüsü
  • Boğazların statüsü
  • Rumların mübadelesi[3]

Konferansın Katılımcıları[değiştir | kaynağı değiştir]

Lozan Barış Konferansı'na Türkiye Cumhuriyeti, Britanya İmparatorluğu, Fransız Cumhuriyeti, İtalya Krallığı, Japon İmparatorluğu, Yunanistan Krallığı, Romanya Krallığı ve Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı (Yugoslavya) temsilcileri katıldı.

Lozan konferansına katılan Türk delege kurulu[değiştir | kaynağı değiştir]

Delegeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Danışmanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Basın Danışmanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Genel Sekreter ve Danışman[değiştir | kaynağı değiştir]

Tercüman[değiştir | kaynağı değiştir]

Katipler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Nanemolla Hafız Mehmet Efendi (Ercan)
  • Hesapçı Mehmet Ali Efendi (?)

Sekreterler[değiştir | kaynağı değiştir]

İsmet Paşa'nın yaverleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Konferansın Süreci[değiştir | kaynağı değiştir]

Lozan Barış Konferansı, 11 Kasım 1922 tarihinde başladı. Konferans, Türkiye'nin bağımsızlık talebi nedeniyle çetin geçmiştir. Türkiye, kayıtsız şartsız bağımsızlığını elde etmek için İtilaf Devletleri ile uzun ve zorlu görüşmeler yürütmüştür.

Konferans, 24 Temmuz 1923 tarihinde sona erdi. Lozan Barış Antlaşması, 24 Temmuz 1923 tarihinde imzalandı.

Konferansın Sonuçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Lozan Barış Antlaşması, Türkiye Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını ve egemenliğini uluslararası alanda tanıyan ilk antlaşmadır. Antlaşma, Türkiye'nin topraklarını, sınırlarını ve diğer sorunlarını çözüme kavuşturmuştur.[7]

Lozan Barış Antlaşması'nın başlıca sonuçları şunlardır:

  • Türkiye Cumhuriyeti, bağımsız ve egemen bir devlet olarak tanınmıştır.
  • Türkiye Cumhuriyeti'nin sınırları, Karadeniz'den Ege Denizi'ne kadar uzanmıştır.
  • Doğu Anadolu'nun statüsü, Türkiye Cumhuriyeti'nin egemenliği altında kalmıştır.
  • Boğazlar, Türkiye Cumhuriyeti'nin egemenliği altında uluslararası bir statüye kavuşmuştur.
  • Rumların mübadelesi gerçekleştirilmiştir.[8]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "T.C. İçişleri Bakanlığı". www.icisleri.gov.tr. 30 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2024. 
  2. ^ Ahmad, Feroz (5 Aralık 1980). "David Kushner, The Rise of Turkish Nationalism, 1876–1908 (London: Frank Cass, 1977). Pp. xi + 126". International Journal of Middle East Studies. 12 (4): 552–553. doi:10.1017/s0020743800031391. ISSN 0020-7438. 
  3. ^ W-B., J. W. (1932). "The Lausanne Conference". Bulletin of International News. 9 (1): 3–15. ISSN 2044-3986. 
  4. ^ Kurtuluş Savaşında Musevi Cemaati ve Hahambaşı Hayım Nahum Efendi 12 Ağustos 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Genelkurmay Başkanlığı (Türkiye), 2003.
  5. ^ https://dergipark.org.tr/download/article-file/55276[ölü/kırık bağlantı]
  6. ^ BAYBURT, Deniz (2010). "Lozan Barış Konferansı ve Musul Meselesi Görüşmelerinde Nasturilerin Durumu". Ankara Üniversitesi Türk İnkilap Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi: 001–036. doi:10.1501/tite_0000000315. ISSN 1303-5290. 
  7. ^ "Bosnia After Dayton: Nationalist Partition and International Intervention. Sumantra Bose. London: Hurst & Co., 2002. 295pp. £15.95". Survival. 44 (4): 178–180. 1 Aralık 2002. doi:10.1080/00396338.2002.9688568. ISSN 0039-6338. 
  8. ^ Brown, Philip Marshall (23 Nisan 1923). "The Lausanne Conference". American Journal of International Law (İngilizce). 17 (2): 290–296. doi:10.2307/2188112. ISSN 0002-9300. 20 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2024.