İçeriğe atla

Leicester

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Leicester
City of Leicester
Leicester'den görüntüler
Leicester arması
Arma
İngiltere üzerinde Leicester
Leicester
Leicester
İngiltere ülkesi içinde Leicester
ÜlkeBirleşik Krallık Birleşik Krallık
Kurucu Ülkeİngiltere İngiltere
BölgeDoğu Midlands
KontlukLeicestershire
Yüzölçümü
 • Şehir73.32 km²
Rakım62 m
Nüfus
 (2011)
 • Şehir329.839
 • Yoğunluk4,500/km²
 • Kent
508.916
 • Metropol
836,484
Zaman dilimiUTC±00.00 (BAS)
 • Yaz (YSU)UTC+01.00 (BAYS)
Posta kodu
LE
Alan kodu0116

Leicester (İngilizce telaffuz: /ˈlɛstər/  ( dinle)), İngiltere'nin Doğu Midlands bölgesinde yer alan, hem şehir hem de tek kademeli yerel yönetim bölgesi statüsünde olan ve Leicestershire kontluğunun idarî merkezidir. 2024 yılı itibarıyla 388.348 nüfusu ile Doğu Midlands bölgesinin en büyük şehri konumundadır. 2021 verilerine göre Leicester kentsel alanının nüfusu 559.017 olup, bu da onu İngiltere'nin en kalabalık 11. kentsel alanı, Birleşik Krallık'ın ise 13. en kalabalık kentsel alanı yapmaktadır.[1] Şehirler İçin İyi Büyüme Endeksi'nin değerlendirmesine göre Leicester, üst üste üç yıl boyunca Doğu Midlands bölgesinde yaşamak ve çalışmak için en iyi şehir olarak gösterildi; 2024 yılında yapılan son değerlendirmede ise bölgedeki en iyi performans gösteren şehir olarak 52 Birleşik Krallık şehri arasında genel sıralamada 20. sırada yer aldı.[2] Leicester, Soar Nehri üzerinde yer alır ve Londra'nın yaklaşık 90 mil (140 km) kuzey-kuzeybatısında, Birmingham'ın 33 mil (53 km) doğu-kuzeydoğusunda ve Coventry'nin 21 mil (34 km) kuzeydoğusunda konumlanır. Nottingham ve Derby sırasıyla şehrin yaklaşık 21 mil (34 km) kuzeyinde ve kuzeybatısında yer alırken, Peterborough doğuda yaklaşık 37 mil (60 km) uzaklıktadır. Leicester ayrıca National Forest'ın doğu ucuna yakın bir konumda bulunmaktadır.[3]

Leicester, antik dönemlere uzanan köklü bir tarihe sahiptir. Demir Çağı'nda bir oppidum yerleşimi olan bölge, Roma'nın Britanya'yı fethinin ardından Ratae Corieltauvorum adıyla önemli bir Roma kentine dönüştü. Roma dönemine ait kalıntılar daha sonra Anglo-Saksonlar tarafından yerleşim yeri olarak kullanıldı, ardından Vikingler tarafından ele geçirilerek Danelaw içindeki Beş Bölge'den biri hâline getirildi. Norman Fethi sonrasında şehir, Beaumont ve De Montfort kontlarının yönetimine girdi; özellikle isyancı lider Simon de Montfort ile öne çıktı. Onun 1265'teki ölümünden sonra şehir, Lancaster Hanedanı'na geçti ve Leicester Kalesi bu hanedanın önemli kalelerinden biri oldu ve 1399'da hanedan tahta çıktığında ise saray ikametgâhı olarak kullanıldı. Bu süreçte Leicester, daha geniş ulusal siyasal yapıda önemli bir merkez hâline geldi; 1318, 1414 ve 1450 yıllarındaki parlamentoların toplantılarına ev sahipliği yaptı. En bilinen tarihî olaylardan biri, Kral III. Richard'ın Bosworth Muharebesi'nde ölümünden önceki son günlerini burada geçirmesi ve Ağustos 1485'te şehirde defnedilmesidir. Erken modern dönemde Leicester'da Püritenlik etkili oldu ve şehir İngiliz İç Savaşı'nda parlamenterleri destekledi. Viktorya döneminde ise çorap ve ayakkabı üretimiyle tanındı, nüfus ve yüzölçümü hızla büyüyerek 1919'da şehir statüsü kazandı. 20. yüzyıl ortalarından itibaren İngiliz Milletler Topluluğu ülkelerinden gelen göçler, Leicester'ı etnik açıdan oldukça çeşitli bir şehir hâline getirdi ve bölgenin en büyük kentsel merkezlerinden biri oldu.

Leicester, Midland Ana Hattı ile Birmingham-Londra Stansted Havalimanı demiryolu hattı kesişim noktasında yer almakta olup aynı zamanda M1 otoyolu ve M69 otoyolu ile A6 yolu ve A46 yolu ana ulaşım güzergâhlarının birleşiminde bulunmaktadır. Leicester Katedrali, 2015 yılında şehir merkezinde, daha önce kaybolmuş Greyfriars Şapeli'nin kalıntılarında bulunan ve ölümünden 500 yılı aşkın süre sonra yeniden keşfedilen III. Richard'ın yeniden defnedildiği mezara ev sahipliği yapmaktadır. Spor alanında Leicester, futbol takımı Leicester City, ragbi takımı Leicester Tigers, basketbol takımı Leicester Riders'a ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca dört kez dünya şampiyonu olan snooker oyuncusu Mark Selby ile Olimpiyat madalyalı yüzücüler John Arthur Jarvis ve Jennie Fletcher da bu şehirdendir. Şehir merkezinde, 1996 yılında Leicester spor takımlarının başarılarını anmak amacıyla bir anıt dikildi; 2016'da "Birleşik Krallık'ın En Büyük Spor Şehri", 2008'de ise "Avrupa'nın Spor Şehri" unvanına layık görüldü.

Leicester, en az iki bin yıllık geçmişiyle İngiltere'nin en eski şehirlerinden biridir. Roma öncesinde bölgede bulunan Demir Çağı yerleşiminin, Romalıların gelişinden yaklaşık bir yüzyıl önce, MÖ 2. ya da 1. yüzyılda geliştiği düşünülmektedir. Bu erken yerleşim hakkında ve Soar Nehri'nin o dönemdeki durumu hakkında sınırlı bilgi bulunmakla birlikte, yapılan kazılarda ortaya çıkarılan yuvarlak planlı evlerin nehrin doğu kıyısında yaklaşık 8 hektarlık bir alanda yoğunlaştığı anlaşılmaktadır.[4] Nehrin bu kesimi doğuda ana akım ve batıda daha dar bir kol olmak üzere ikiye ayrılmakta, arada ise muhtemelen bataklık bir ada yer almaktaydı; yerleşim, büyük akarsu kolu üzerindeki bir geçidi kontrol ediyor görünmektedir. Daha sonraki Roma dönemi adı olan Ratae Corieltauvorum, Britonca "surlar" anlamına gelen bir kelimenin Latinleştirilmiş biçiminden türemiştir ve bu durum yerleşimin bir oppidum niteliği taşıdığına işaret etmektedir. Adın çoğul formu ise başlangıçta birden fazla köyden oluştuğunu düşündürmektedir. Bölgeye hâkim olan Kelt kabilesi başlangıçta "Coritanians" olarak kaydedilmiş, ancak 1983 yılında bulunan bir yazıt bunun aslında “Corieltauvians” adının bozulmuş bir biçimi olduğunu ortaya koymuştur;[5] Corieltauvi kabilesinin, Doğu Midlands bölgesinin büyük bir kısmı üzerinde egemenlik kurduğu kabul edilmektedir.

Aziz Nikolas Kilisesi ve Yahudi Duvarı

Leicester bölgesine Romalıların MS 47 civarında, Britanya'nın güneyini fethettikleri dönemde ulaştıkları kabul edilmektedir.[6] Corieltauvi yerleşimi, Fosse Way üzerindeki bir köprü yakınında, Isca (Exeter) ile Lindum (Lincoln) arasındaki Roma yolu üzerinde bulunuyordu. Romalıların burayı tahkim edip etmediği kesin olarak bilinmemekle birlikte, yerleşim MS 50'lerden itibaren Ratae Corieltauvorum adıyla Corieltauvi kabilesinin başkenti olarak gelişti. 2. yüzyılda bir forum ve hamam kompleksi inşa edildi; 2013 yılında ise eski şehir surlarının hemen dışında, MS 300 yılına tarihlenen bir Roma mezarlığının keşfedildiği açıklandı.[6] Roma dönemine ait hamam kalıntıları bugün Jewry Wall'da görülebilmekte olup, çıkarılan eserler bitişiğindeki müzede sergilenmektedir.

Bölgeler ve banliyöler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Leicester'ın banliyöleri ve semtleri (şu anda şehre dahil edilmiş eski köyler kalın harflerle gösterilmiştir):

Spinney Hill Parkı'nda kar, 2007

Leicester, ılıman deniz ikliminin etkisi altındadır; yazlar genellikle ılıman ile sıcak arasında değişirken kışlar serin geçer, yağış yıl geneline yayılır ve güneşlenme süresi görece düşüktür. Şehre en yakın resmî meteoroloji istasyonu, şehir merkezinin yaklaşık 8 kilometre (5,0 mi) kuzeybatısında ve kentsel alanın hemen dışında yer alan Newtown Linford'da bulunmaktaydı, ancak burada yapılan gözlemler 2003 yılında sona erdi. Günümüzde en yakın aktif meteoroloji istasyonu ise şehir merkezinin yaklaşık 16 kilometre (9,9 mi) batısında yer alan Market Bosworth'dadır.

Leicester'da Newtown Linford meteoroloji istasyonunda kaydedilen en yüksek sıcaklık, Ağustos 1990'da 34,5 °C (94,1 °F) olarak ölçüldü,[7] ancak Ağustos 2003'te Leicester Üniversitesi'nde 35,1 °C (95,2 °F)'ye ulaşıldı.[8] Bununla birlikte şehirde kayıtların tutulmaya başlanmasından bu yana ölçülen en yüksek sıcaklık, 15 Temmuz 1868'de 36,7 °C (98,1 °F) olarak gerçekleşti.[9] Daha tipik olarak yıllık en yüksek sıcaklık ortalama 28,7 °C (83,7 °F) civarındadır ve yıl içinde yaklaşık 11,3 gün sıcaklığın 25,1 °C (77,2 °F) veya üzerine çıkması beklenmektedir.[10]

 Leicester iklimi 
Aylar Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara Yıl
En yüksek sıcaklık (°C) 13,6 16,3 21,7 23,9 26,5 31,5 35,0 34,5 27,7 23,3 16,2 14,6 35,0
Ortalama en yüksek sıcaklık (°C) 6,7 7,0 9,9 12,4 16,2 18,8 21,6 21,2 17,8 13,7 9,3 7,5 13,5
Ortalama sıcaklık (°C) 3,6 3,8 6,1 7,9 11,2 13,9 16,2 16,1 13,4 9,9 6,2 4,3 9,4
Ortalama en düşük sıcaklık (°C) 0,5 0,5 2,1 3,3 6,0 8,7 10,8 10,7 8,8 6,0 2,8 1,3 5,1
En düşük sıcaklık (°C) −16,1 −11,7 −11,1 −6,6 −3,3 −0,9 2,8 2,8 0,0 −6,2 −7,4 −14,4 −16,1
Ortalama yağış (mm) 61,7 48,9 51,9 51,5 50,8 63,1 46,1 59,3 61,5 60,6 60,3 68,8 684,4
Kaynak: KNMI (1971-2000)[11]


Şu tablo Leicester'in nüfusunun 20. yüzyılda gelişimini göstermektedir:

1901'den itibaren Leicester'de nüfus büyümesi
Yıl 1901 1911 1921 1931 1939 1951 1961 1971 2001
Nüfus 211.579 227.222 234.143 239.169 261.339 285.181 273.470 284.208 279.921
Kaynak: Zaman İçinde Britanya'nın Görünüşü7 Aralık 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Leicester şehri, geleneksel tariflere göre Leicestershire kontluğunun merkez şehridir. Gerçekten da Leicestershire kontluğunun idare merkezi hemen Leicester şehri hudutları dışında bulunan ve coğrafi bakımdan Leicester'in bir varoşu sayılan Glenfield, Leicestershire'dir. 1974'te Leicester ve Leicesteshire idari bakımdan birleştirilmiştir. 1997'ye Leicester şehri (ve Rutland kontluğu) Leicestershire'dan ayrılmış ve kendi başına tek-seviyeli bir yerel idare birimi yapılmıştır. Buna rağmen yine de geleneksel kraliyet seremonileri için ve coğrafi görüşle Leicester Şehri'nin törensel Leicestershire kontluğunun bir parçası olduğu kabul edilmektedir.

Görülebilecek yerler

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Jewry Wall Müzesi:Şehir merkezine yakın bir antik Romalı kalıntıları ve şehir müzesi. Kalıntılar "Ratae Corieltauvorum" adını taşımış olan antik kentte 2000 yıldan önce yapılmış olan Roma Hamamı'nın duvarlarıdır ve Britanya adasında bulunan 2 antik Roma hamamından biridir. Bu duvar kalıntısı yanında bulunan müze binasında Leicester şehrinin tarihini ele alan gösteriler bulunmaktadır.
  • Millî Uzay Merkezi (National Space Centre):Şehir merkezinden 3,5 km uzaklıktadır. Modern mimarili bir binadır. Leicester'in en çok turist çeken atraksiyonlaraından başında gelmektedir. Britanya adasında bulunan tek uzay merkezi olup "Sir Patrick Moore Planetaryumu"'nu; (içinde "Blue Streak" ve "Thor Able" roketleri, Apollo Lunar Lander, aydan getirilmiş kaya parçaları ve Gagarin Yaşamı sergileri bulunan) "Roket Kulesi"'ni ve "uzay tiyatrosu"'nu kapsamaktadır.
  • Abbey Park: Belgrave trafik göbeği yanındadır. Büyük bir kamuya ait parktır. Bu park içinde bir küçük evcil hayvanlar köşesi, spor sahaları, çocuk parkı ve çok güzel çiçeklendirilmiş bahçeler bulunur. Park içinde 12. yüzyılda yapılmış ve VIII. Henry döneminde yıktırılmış bir manastır kalıntısı ve 17. yy. İngiliz İç Harbi sırasında Leicester'in kuşatılmasından sonra yıkılmış olan "Cavendish House" Malikanesi kalıntıları bulunur.
  • Bradgate Park: Şehrin kuzeybatısındadır. 400 küsur hektar alana yayılmıştır. 9 gün kraliçe olan "Lady Jane Gray"'in eski malikanesi olan "Bradgate House" kalıntıları bulunur. Parkta bulunan bir bina da "Old John" adı verilen ve 1784'te yapılmış duble bira bardağı şeklinde bir yapıdır. Parkta kuş, geyik ve nadir bitkileri korumak için korumalı bir bölge de bulunmaktadır.
  • Gaz Müzesi;
  • Leicester Esnaf Lonca Konağı (Guildhall);
  • New Walk Müzesi ve Güzel Sanatlar Galerisi;
  • Abbey Pumping Station sanayi müzesi;
  • Altın Mil: Belgrave semtinde gezi yolu.

Kardeş şehirler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Leicester'in şu resmî kardeş şehir anlaşmaları vardır:[12]

  1. ^ "UNITED KINGDOM: Urban Areas in England". City Population. 8 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2023. 
  2. ^ "Leicester ranked as best city in the East Midlands to live and work". De Montford University (İngilizce). 19 Eylül 2024. Erişim tarihi: 23 Nisan 2026. 
  3. ^ "The National forest". The National forest. 28 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2017. 
  4. ^ "Archaeology Data Service". Archaeologydataservice.ac.uk. Erişim tarihi: 27 Haziran 2022. 
  5. ^ Tomlin, R S O (1983). "Roman Leicester, a Corrigendum: For Coritani should we read Corieltauvi?". Transactions of the Leicester Archaeological and Historical Society. 48. 
  6. ^ a b "Richard III team makes second Leicester car park find". BBC News Leicester (İngilizce). 4 Mayıs 2013. 7 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2013. 
  7. ^ "August 1990 Maximum". 28 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2011. 
  8. ^ "August 2003 Maximum". 19 Ağustos 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2012. 
  9. ^ Watson, Hayley (25 Temmuz 2019). "Leicestershire experiences hottest July day in more than 150 years - Leicestershire Live". Leicester Mercury. 26 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2026. 
  10. ^ "Max > 25 °C days". 28 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2011. 
  11. ^ "Indices Data - Newtown Linford Station 1852". KNMI. Erişim tarihi: 10 March 2019. 
  12. ^ "Kardeş şehir". 2 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2010. 

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]

(İngilizce)