John Ford

Vikipedi, özgür ansiklopedi
John Ford
John Ford 1946.jpg
Ford, 1946 yılında portresinin önünde.
Doğum John Martin Feeney
1 Şubat 1894(1894-02-01)
Amerika Birleşik Devletleri Cape Elizabeth, Maine
Ölüm 31 Ağustos 1973 (79 yaşında)[1]
Amerika Birleşik Devletleri Palm Desert, Kaliforniya
Meslek Film yönetmeni ve film yapımcısı
Etkin yıllar 1917-66
Evlilik
Mary Ford (e. 1920–1973)
Ödüller

En İyi Yönetmen
Muhbir (1935)
En İyi Yönetmen
Gazap Üzümleri (1940)
En İyi Yönetmen
Vadim O Kadar Yeşildi Ki (1941)

En İyi Yönetmen
Kadın Satılmaz (1952)
Askeri kariyer
Bağlılığı ABD
Hizmet dalı ABD Deniz Kuvvetleri
ABD Deniz Kuvvetleri Yedekleri
Hizmet yılları 1942-45 (aktif)
1946-62 (yedek)
Rütbesi Komutan (aktif)
Tümamiral (yedek)
Savaşları/Çatışmaları

II. Dünya Savaşı

John Ford (d. 1 Şubat 1894, Cape Elizabeth, Maine, ABD - ö. 31 Ağustos 1973, Palm Desert, Kaliforniya, ABD), Amerikalı yönetmen. John Ford Western sineması ile özleşmiş ve dönemin sinema dilini en iyi kullanan yönetmenlerinden biriydi.[2] Ford'un filmlerinde mülkiyet ya tarla ya da ev olsun silahla savunma gereklidir.[3] Ortak bir düşmana karşı koymak gerektiğinde ortaya çıkan toplumsal dayanışma ise yönetmenin filmlerindeki ana temalardan biridir.[4] Stagecoach ve The Searchers gibi Western türü filmleriyle tanınır. En iyi yönetmen Oscar'ını, 1935, 1940, 1941 ve 1952 yıllarında kazanmıştır.

Akira Kurosawa, Martin Scorsese ve Steven Spielberg gibi yönetmenlerin de ilham kaynağı olmuştur.

Kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Yöntmenin The Iron Horse (Demir At, 1924) ülkenin iki yakasını birbirine bağlayan demiryolu hattının yapımını, Arrowsmith (1931) Sinclair Lewis'in romanını, The Lost Patrol (Kayıp Müfrete, 1934) Birinci Dünya Savaşı'nda Araplar tarafından kuşatılan bir İngiliz müfrezesindeki erlerin korkusunu, The Informer (Muhbir, 1935) İrlanda'da İngilizlere karşı verilen savaşta para karşılığında arkadaşlarını ele veren bir "muhbirin" vicdan azabını, Hurricane (Kasırga, 1937) vahşi batıya düzen getiren atlı askerlerin öyküsünü, Stagecoach (Cehennem Dönüşü, 1939) yedi yolcusuyla birlikte, Apaçilerin oturduğu Yeni Meksika ve Utah'dan geçerek Lordsburg'a gitmekte olan bir posta arabasının yolculuğunu, My Darling Clementine (Kanun Harici) kasaba şerifi ile alkolik doktorun arası bir melez kız yüzünden açılmasını, Fort Apache (Kan Kalesi, 1948) Apaçilerin Amerikan askerlerini kıyıma uğrattığı ünlü Little Big Horn Savaşı'nı, She Wore a Yellow Ribbon (Sarı Kurdelalı Kız, 1949) altın kalplı bir kızın bir kovboy tarafından kurtarılmasını, Rio Grande (Kahramanlar Diyarı, 1950) Amerikan İç Savaşı sırasında atlı birliklerin kahramanlığını, The Searchers (Çöl Aslanı, 1956) kendisini kaçıran Kızılderililere ayak uydurmasını, Cheyenne Autumn (Baharda Hücüm, 1964) yurtlarından sürülerek yollara düşen Cheyenne kabilesinin, uçsuz bucaksız ovalarda, ürkütücü kanyonlarda doğa koşullarına ve açlığa dayanmak için verdiği ölüm kalım savaşını, The Horse Soldiers (Kahraman Süvariler, 1958) Amerikan İç Savaşı'nda bir ailenin öyküsünü, Two Rode Together (Kanlı Mücadele, 1961) Komançilerin kaçırdığı beyazların kurtarılmasını, The Man Who Shot Liberty Valence (Kahramanın Sonu, 1962) kara film anlayışıyla anlatılan bir adamın hikayesini, How The West Was Won (Batının Fethi, 1962) güçlükleri bileğinin gücüyle yenmeyi yeğleyen öncülerle, beceriyi ve gücü toplumun hizmetine sunan yurttaşlık bilincini, Young Mr. Lincoln (Genç Lincoln, 1939) yurttaşlık bilincinin simgesi saydığı Abraham Lincoln'e Amerikalıların borcunu, The Grapes of Wrath (Gazap Üzümleri, 1940), kapitalizme dayalı makineleşmenin topraksız bıraktığı çaresiz köylülerin dramını, Tobacco Road (Tütün Yolu, 1941) Erskine Caldwell'in öyküsünü ve Richard Llewellyn'den uyarlanan How Green Was My Valley (Vadim O Kadar Yeşildi ki, 1941) 19. yüzyıl sonunda Galler ülkesinde bir maden kasabasında yaşamı konu edindi.[5]

Ödülleri[değiştir | kaynağı değiştir]

John Ford, 4 kez en iyi yönetmen Oscar'ı almıştır. Oscar ödülü aldığı filmler The Informer (1935), The Grapes of Wrath (1940), Vadim O Kadar Yeşildi Ki (1941), ve The Quiet Man (1952)'dir. Ayrıca 1939 yılında Stagecoach filmi ile Oscar adayı olmuştur. 4 kez en iyi yönetmen Oscar'ı kazanan tek yönetmendir.

Yönetmenliği dışında, yapımcı olarak The Quiet Man ve The Long Voyage Home filmleri ile En İyi Film Oscarı'na aday olmuştur.

1973 yılında American Film Institute (AFI)'den yaşam boyu başarı ödülü alan ilk kişidir.

Filmografi[değiştir | kaynağı değiştir]

John Ford'un filmografisi için John Ford filmografisi maddesine bakınız.

Biyografileri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • John Ford (Yazar Peter Bogdanovich, revised edition, University of California Press, 1978)
  • John Ford (Yazar Andrew Sinclair, 1979)
  • The Unquiet Man: The Life of John Ford (Yazar Dan Ford, 1982)
  • Print the Legend (Yazar Scott Eyman, 1999)
  • Searching for John Ford: A Life (Yazar Joseph McBride, 2001)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Eyman, Scott. Print the Legend: The Life and Times of John Ford. New York: Simon & Schuster. 1999. ISBN 0-684-81161-8 (excerpt c/o New York Times)
  2. ^ Kitses 2008, s. 163.
  3. ^ Kitses 2008, s. 164.
  4. ^ Kitses 2008, ss. 164-65.
  5. ^ Kitses 2008, ss. 164-71.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]