Bong Joon-ho

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Bong Joon-ho
봉준호
Okja Japan Premiere- Bong Joon-ho (38527206906).jpg
Bong Joon-ho, 2017
Doğum 14 Eylül 1969 (1969-09-14) (50 yaşında)
Daegu, Güney Kore
Meslek Film yönetmeni ve senarist
Önemli eser(ler)
Ödüller ödül listesi

Bong Joon-ho (d. 14 Eylül 1969) Güney Koreli film yönetmeni ve yapımcı. İkinci uzun metrajlı filmi olan 2003 tarihli Cinayet Günlüğü ile uluslararası tanınırlık elde ettikten sonra, her ikisi de Güney Kore'de tüm zamanların en yüksek gişe yapan filmleri listesine girmiş olan kara komedi canavar filmi The Host (2006) ve distopik bilimkurgu filmi Snowpiercer ile ticari başarı yakaladı.[1]

İki filmi Cannes Film Festivali'nde yarışma bölümünde yer aldı: Okja 2017'de festivalde prömiyerini yaptı ve Parazit 2019'da Altın Palmiye kazandı.[2] Bong böylece Altın Palmiye kazanan ilk Güney Koreli yönetmen oldu.[3] Bong Parazit filmi ile 92. Akademi Ödülleri'nde En İyi Yönetmen, En İyi Film, En İyi Özgün Senaryo ödüllerinin yanı sıra Güney Kore adına da En İyi Uluslararası Film ödülünü kazandı.[4] Parasite herhangi bir dalda Akademi Ödülü'ne aday gösterilen ilk Güney Kore filmi olurken Bong da aynı film ile dört ödül kazanan ilk Asyalı oldu.[5] Tek ödül töreninde en fazla sayıda ödül kazanma rekorunu, 1953'te 4 ödül kazanan Walt Disney ile paylaşırken, tek film için dört ödül kazanan da tek kişi oldu.[6] Parazit 77. Altın Küre Ödülleri'nde de Yabancı Dilde En İyi Film seçilirken Bong da En İyi Yönetmen ve En İyi Senaryo adaylıkları aldı.[7]

2017'de Metacritic Bong'u 21. yüzyılın en iyi 25 film yönetmeni listesine 16. sıradan aldı.[8] Bong filmlerinde sosyal temalara yer verir, tür geçişleri, kara mizah ve ani ruh hâli değişiklikleri kullanır.[9]

İlk yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

Bong Joon-ho 1969'da Güney Kore'deki Daegu'da dört çocuklu bir ailenin en küçüğü olarak dünyaya geldi.[10] Grafik ve endüstriyel tasarımcı olan babası Bong Sang-gyun aynı zamanda profesördü, annesi Park So-young ise ev kadınıydı.[10][11] Annesinin babası Park Taewon, Kore'nin Japon yönetiminde olduğu dönemde ünlenen ve Romancı Kubo'nun Hayatında Bir Gün eseriyle tanınan, 1950'de ise Kuzey Kore'ye sürülen bir yazardı.[10][12] Bong'un kardeşlerinden Bong Joon-soo Seul Ulusal Üniversitesi'nde İngilizce profesörüyken, bir diğeri Bong Ji-hee ise Anyang Üniversitesi'nde moda dersleri vermektedir.[11]

Bong ilkokuldayken ailesiyle Seul'e taşınarak Han Nehri kıyısındaki Jamsil-dong mahallesine yerleştiler.[12] Bong burada, 1988'de Yonsei Üniversitesi'nde sosyoloji okumaya başladı.[10] O dönemde Yonsei gibi birçok üniversite kampüsünde Güney Kore'deki demokrasi hareketine yönelik gösteriler yapılmaktaydı, Bong da üniversitenin ilk yıllarında genelde göz yaşartıcı gaz ile müdahale edilen öğrenci gösterilerinin aktif bir katılımcısıydı.[10][13] Bu dönemde Bong, iki yıllık zorunlu askerlik hizmetini tamamladıktan sonra 1992'de üniversiteye döndü.[10] Diğer üniversitelerden arkadaşlarıyla birlikte "Sarı Kapı" isimli bir film kulübü kurdu.[10] Bong'un kulüp çalışmaları kapsamında çektiği ilk filmleri arasında Cenneti Aramak isimli bir stop motion kısa film ile Beyaz Adam isimli 16 mm kısa film de vardı.[10] Bong 1995'te Yonsei Üniversitesi'nden mezun oldu.[10]

1990'ların başında Bong Kore Film Sanatları Akademisi'nde iki yıllık bir programı tamamladı. Program kapsamında birçok 16 mm film çekti. Çerçeve İçindeki Anı ve Uyum isimli bitirme filmleri, uluslararası Vancouver ve Hong Kong film festivallerinde gösterilmek üzere davet aldı. Bong bu dönemde birçok sınıf arkadaşıyla ortak işler de yaptı. Bunların arasında Bong'un sinematografisini yaptığı, arkadaşı Jang Joon-hwan'ın yönettiği övgü gören kısa film 2001 Imagine de yer alıyordu. Ayrıca Hur Jae-young'ın Şapka filminde sinematografi, Choi Equan'ın erken dönem kısa filmi Gökten ve Yerden Sesler'de ışık yönetmenliği yaptı.[9]

Kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Mezun olduktan sonra birçok farklı yönetmenle birlikte farklı görevler aldığı işler yaptı. Seven Reasons Why Beer is Better Than a Lover (1996) filminde senaryo yazarlarından biri olarak, Park Ki-yong'un ilk filmi Motel Cactus'te (1997) senarist ve yardımcı yönetmen olarak, Phantom the Submarine (1999) filminde ise dört senaristten biri olarak yer aldı.[9]

Filmografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Sinema[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Film Görev
Yönetmen Senarist Yapımcı
1997 Motel Cactus Hayır Evet Hayır
1999 Phantom: The Submarine Hayır Evet Hayır
2000 Barking Dogs Never Bite Evet Evet Hayır
2003 Cinayet Günlüğü Evet Evet Hayır
2005 Antarctic Journal Hayır Evet Hayır
2006 The Host Evet Evet Hayır
2009 Mother Evet Evet Hayır
2013 Snowpiercer Evet Evet Hayır
2014 Sea Fog Hayır Evet Evet
2017 Okja Evet Evet Evet
2019 Parazit Evet Evet Evet

Televizyon[değiştir | kaynağı değiştir]

Year Film Yapımcı Not
2020 Snowpiercer Evet yönetici yapımcı
açıklanmadı Parasite Evet yönetici yapımcı;
Minidizi

Kısa filmler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Film Bölüm Görev
Yönetmen Senarist
1994 Baeksaekin (Beyaz Adam) Evet Evet
Incoherence (Uyum) Evet Evet
The Memories in My Frame (Çerçevemdeki Anılar) Evet Evet
2003 Twentidentity Sink & Rise Evet Evet
2004 Digital Short Films by Three Directors Influenza Evet Evet
2008 Tokyo! Shaking Tokyo Evet Evet
2011 3.11 A Sense of Home Iki Evet Evet

Oyuncu[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Film Rol
1994 Incoherence Teslimatçı
2002 No Blood No Tears Detective (cameo)
2008 Crush and Blush Öğretmen (cameo)
2012 Doomsday Book Lee Jun-ho (cameo)

Belgesel katılımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Film
2006 Two or Three Things I Know about Kim Ki-young
2011 Kurosawa's Way
2012 Ari Ari the Korean Cinema

Filmografi kaynağı: Korean Movie Database[14]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Box Office: All Time". Korean Film Council. 12 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2018.  Birden fazla |arşivurl= ve |archive-url= kullanıldı (yardım)
  2. ^ Debruge, Peter (25 Mayıs 2019). "Bong Joon-ho's 'Parasite' Wins the Palme d'Or at Cannes". 2 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2019.  Birden fazla |arşivurl= ve |archive-url= kullanıldı (yardım)
  3. ^ Pulver, Andrew (25 Mayıs 2019). "Bong Joon-ho's Parasite wins Palme d'Or at Cannes film festival". The Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. 5 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2019. 
  4. ^ Ordona, Michael (10 Şubat 2020). "Why Bong Joon Ho actually won three Oscars this year, not four". Los Angeles Times (İngilizce). Erişim tarihi: 10 Şubat 2020. 
  5. ^ Buchanan, Kyle; Barnes, Brooks (9 Şubat 2020). "'Parasite' Earns Best-Picture Oscar, First for a Movie Not in English". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. Erişim tarihi: 10 Şubat 2020. 
  6. ^ Sarkisian, Jacob. "Bong Joon Ho won 4 Oscars, tying Walt Disney's record for most Oscars won in one night". Insider. Erişim tarihi: 10 Şubat 2020. 
  7. ^ "Archived copy". 8 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2019.  Birden fazla |arşivurl= ve |archive-url= kullanıldı (yardım)
  8. ^ Dietz, Jason (19 Temmuz 2017). "25 Best Film Directors of the 21st Century (So Far): Bong Joon-ho". Metacritic. 25 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2018. 
  9. ^ a b c Paquet, Darcy (28 Şubat 2008). "The Bong Joon Ho Page". Koreanfilm.org. 20 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2012.  Birden fazla |arşivurl= ve |archive-url= kullanıldı (yardım)
  10. ^ a b c d e f g h i Jung, E. Alex (7 Ekim 2019). "Bong Joon-ho's Dystopia Is Already Here The Korean director's ruthless, bleak new film Parasite is the most fun you'll have in theaters this fall". Vulture.com. 15 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ocak 2020. 
  11. ^ a b "봉준호 감독 집안 알고보니 '로열패밀리" (Korece). JoongAng Ilbo. 18 Şubat 2009. 21 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2020. 
  12. ^ a b Jung, Ji-youn (2009). BONG Joon-ho. Seoul Selection. s. 160. ISBN 9788991913929. 
  13. ^ Russell, Mark (28 Mayıs 2006). "Unlike His Peers, the Director Bong Joon-Ho Likes Ideas and Metaphors". The New York Times. 25 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ocak 2020. 
  14. ^ "봉준호 필모그래피" [Bong Joon-ho Filmography] (Korece). Korean Movie Database. 8 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2018.  Birden fazla |arşivurl= ve |archive-url= kullanıldı (yardım)