Hong Kong Kantoncası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Hong Kong Kantoncası
香港粵語; 港式廣東話; 香港話
Ana dili olanlar Hong Kong, Makao ve Çin diasporasındaki bazı topluluklar.
Dil aileleri
Çin-Tibet
Dil kodları
ISO 639-3
ISO 639-6 xgng

Hong Kong Kantoncası (Çince香港粵語; Jyutping: Hoeng1 gong2 jyut6 jyu5), Hong Kong'da yaygın olarak konuşulan Kantonca lehçesi. Makao'da da konuşulur. Hong Kongluların bu lehçeyi çoğunlukla "Kantonca" (Çince廣東話; Jyutping: Gwong2 dung1 waa2) olarak nitelendirmelerine rağmen, Anakara Çin'de birçok kaynakta "Hong Kong ağzı" (香港話) olarak tanımlanır.

Hong Kong Kantoncası ile Kantoncanın başlıca bir lingua franca olarak kullanıldığı komşu Guangdong eyaletinde konuşulan Kantonca (Guanco) lehçesi arasında hafif telaffuz farkları mevcuttur.

Zaman geçtikçe çok sayıda yabancı terminolojinin Hong Kong lehçesinde kullanıma girmesinin yanı sıra Hong Kong'a özgün çok sayıda yeni kelime de ortaya çıkmıştır. Hong Kong lehçesinin Guanco lehçesinden bu farklılıkları göstermesi; hem 1841 ile 1997 yılları arasında Hong Kong'un Britanya yönetimi altında olmasının, hem de Çin Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşunun hemen ardından Hong Kong-Çin sınır kapısının kapatılmasının sonucudur.

Yabancı kökenli sözcükler[değiştir | kaynağı değiştir]

Hem Asya (özellikle Güney Çin) kültürlerinin Batı kültürleriyle bir araya gelmesi hem de şehrin önemli bir uluslararası ticaret merkezi olması, Hong Kong'daki günlük hayatı büyük oranda şekillendirir. Hong Kong kendisi de diğer kültürleri büyük oranda etkilemiştir. Bunun sonucu olarak yüksek sayıda kelime Hong Kong'da türetilip Çin anakarası, Tayvan, Singapur ve Japonya'da kullanıma girmiştir.

Hong Kong Kantoncasına girmiş yabancı sözcükler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bazı örnekler[1] aşağıda gösterilmektedir.

İngilizce[değiştir | kaynağı değiştir]

Çince karakterler Jyutping Kantonca UFA İngilizce İngilizce telaffuzu Türkçe anlamı Mandarin eşdeğeri
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). baa1 si2 [/paː˥siː˧˥/] bus [/bʌs/] otobüs Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)./Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value).
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). (Tayvan)
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)., Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)., Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). (Çin Anakarası)
Çince巴士 Mandarin'de de kullanılır.
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). dik1 si2 [/tek˥siː˧˥/] taxi [/ˈtæksi/] taksi Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). (Tayvan)
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). (Çin Anakarası)
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). (Singapur ve Malezya; bu da İngilizceden alınmış)
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). Çin Anakarası'nda da kullanılır.
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). zyu1 gu1 lik1 [/tsyː˥kuː˥lek˥/] chocolate [/ˈtʃɒklɨt/] çikolata Çince巧克力; bu da yabancı kökenli.
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). saam1 man4 zi6 [/saːm˥mɐn˨˩tsiː˨/] sandwich [/ˈsænwɪtʃ/] sandviç Çince三明治; bu da yabancı kökenli.
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). si6 do1 [/siː˨tɔː˥/] store [/stɔər/] alışveriş mağazası, dükkan Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)./Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). (eskimiş, fakat Hong Kong'da hala bazen kullanılmaktadır)
Çince商店
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). si6 do1 be1 lei2 [/siː˨tɔː˥pɛː˥lei˧˥/] strawberry [/ˈstrɔːbəri/] çilek Çince草莓 (Anakara Kantoncasında da kullanılır)
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). be1 lei2 [/pɛː˥lei˧˥/] pear [/pɛər/] armut Çince梨子
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). saa1 si2 [/saː˥siː˧˥/] SARS [/sɑrz/] SARS (hastalık) Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). (Tayvan)
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)., Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)., Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). (Çin Anakarası)
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). baai1 baai3 [/paːi˥paːi˧/] bye bye [/ˈbaɪbaɪ/] güle güle (bay bay) Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)./Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)., Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)./Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). ya da Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)./Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). (eskimiş)
BB bi4 bi1 [/piː˨˩piː˥/] baby [/ˈbeɪbi/] bebek Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)./Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value).
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value).Sir/Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). aa3 sir/
aa3 soe4
[/aː˧sœː˨˩/] sir [/sɜr/] sör, beyefendi (polis memuru; öğretmen) polis: Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). (Tayvan), Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). (Çin Anakarası)
öğretmen: Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)./Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). ya da Çince先生 (eskimiş)
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). paak [/pʰaːk˧/] to park [/pɑrk/] (araba) park etmek Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)./Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)., göreceli çeviri: "arabayı durdurmak" anlamına gelir
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)./Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). Mandarinde de kullanılır
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). fei1 lam2 [/fei˥lɐm˧˥/] film [/fɪlm/] film (fotoğrafçılık) Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)./Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)., kelime anlamıyla "plastik rulo"
Çince菲林 Mandarinde de kullanılır
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). saam1 man4 jyu4*2 [/saːm˥mɐn˨˩jyː˧˥/] salmon [/ˈsæmən/] somon Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). (Tayvan), Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). (Çin Anakarası)
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). Çin Anakarası'nda da kullanılır
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). bou6 fei1 [/pou˨fei˥/] buffet (Britanya/Milletler Topluluğu telaffuzu) [/ˈbʊfeɪ/] büfe Çince自助餐
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). saa1 leot6*2 [/sa˥lɵt˨/, /sa˥lɵt˧˥/] salad [/ˈsæləd/] salata Çince沙拉, bu da İngilizceden alınmış
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). Çin Anakarası'nda da kullanılır
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). taai1 [/tʰaːi˥/] tyre/tire
tie
[/taɪər/] otomobil lastiği
kravat
otomobil lastiği: Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)./Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value).
kravat: Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)./Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value).

Japonca[değiştir | kaynağı değiştir]

Çince karakterler Jyutping Kantonca UFA Japonca Japonca romanizasyonu Türkçe Mandarin eşdeğeri
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). kaa1 laa1 ou1 kei1 [/kʰaː˥laː˥ou˥kʰei˥/] Japoncaカラオケ karaoke karaoke (kelime anlamı: "boş orkestra"; kara = boş, oke = orkestra) Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value).OK (Tayvan ve Çin Anakarası)
KLua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). (Çin Anakarası)
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). (sıkça Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). şeklinde yanlış yazılır) lou5 sai3 [/lou˩˧sɐi˧/] Japonca世帯主 setainushi şirket patronu Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)./Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). (patron)
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)./Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). (şirket sahibi için eskimiş terim)
Çince上司 (amir)
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). gaan1 baa1 de1 [/kaːn˥paː˥tɛː˥/] Japonca頑張って ganbatte alkış ya da teşvik ifadesi/"Haydi!" Çince努力 (bu bağlamda "çabalamaya devam et")
Çince加油 (Aynen böyle devam!)
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). fong3 tai4 [/fɔːŋ˧tʰɐi˩/] Japonca放題 houdai büfe Çince自助餐 (büfe)

Fransızca[değiştir | kaynağı değiştir]

Çince karakterler Jyutping Kantonca UFA Fransızca Türkçe Mandarin eşdeğeri
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). laang1 [/laːŋ˥/] laine iplik Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)./Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value).
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). so1 fu4 lei4 [/sɔː˥fuː˨˩lei˨˩/] soufflé sufle (tatlı) Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). (Tayvan), Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). (Çin Anakarası), Çince蛋奶酥

Başka dillere girmiş Hong Kong sözcükleri[değiştir | kaynağı değiştir]

İngilizce[değiştir | kaynağı değiştir]

İngilizce Çince karakterler Jyutping Kantonca UFA Türkçe
dim sum Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). dim2 sam1 [/tiːm˧˥sɐm˥/] dim sum
kumquat Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). gam1 gwat1 [/kɐm˥kʷɐt˥/] kamkat
loquat Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). lou4 gwat1 [/lou˨˩kʷɐt˥/] Malta eriği
wonton Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). wan4 tan1 [/wɐn˨˩tʰɐn˥/] wonton
bok choy Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). baak6 coi3 [/paːk˨tsʰɔːy˧/] Çin lahanası
long time no see Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). hou2 noi6 mou5 gin3 Uzun zamandır görüşemedik!
ketchup Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). ke2 zap1 [/kʰɛː˧˥tsɐp˥/] ketçap
kowtow Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). kau3 tau4 [/kʰɐu̯˧tʰɐu̯˨˩/] kowtow (eğilerek saygı göstermek)

Anakara Çin Mandarini[değiştir | kaynağı değiştir]

Mandarin Hanyu Pinyin Kantonca Jyutping Kantonca UFA Türkçe Diğer eş anlamlı Mandarin sözcükler Hanyu Pinyin
Basitleştirilmiş Çince买单 mǎidān Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). maai4 daan1 [/mȁːitáːn/] "Hesap, lütfen!" (lokantada hesabı isterken) Basitleştirilmiş Çince结账 jiézhàng
Basitleştirilmiş Çince搭档 dādàng Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). paak3 dong3 [/pʰāːktɔ̄ːŋ/] ortak, partner Basitleştirilmiş Çince伙伴 (mülkiyet ve ticaret)
Basitleştirilmiş Çince舞伴 (dans)
huǒbàn
wǔbàn
Basitleştirilmiş Çince打的 dǎdī Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). daap3 dik1 si2 [/tāːptéksǐː/] taksiye binmek Basitleştirilmiş Çince乘出租车 chéng chūzūchē
Basitleştirilmiş Çince无厘头 wúlítóu Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value)., Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). teriminin yozlaşmış hali mou4 lei4 tau4 [/mȍulȅitʰɐ̏u/] saçma espri (bkz: "mo lei tau") Basitleştirilmiş Çince莫名其妙 mòmíng-qímiào
Basitleştirilmiş Çince亮仔 veya Basitleştirilmiş Çince靓仔 liàngzǎi Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). leng3 zai2 [/lɛ́ːŋtsɐ̌i/] yakışıklı (güzel) erkek çocuk/genç erkek adam Basitleştirilmiş Çince帅哥儿
Basitleştirilmiş Çince俊男
Basitleştirilmiş Çince哥们 (sadece Çin Anakarası'nda)
shuàigēr
jùnnán
gēmen
Basitleştirilmiş Çince拍拖 pāituō Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). paak3 to1 [/pʰāːktʰɔ́ː/] flört etmek, görüşmek, aşk peşinde olmak Basitleştirilmiş Çince追求
Basitleştirilmiş Çince求爱
zhuīqiú
qiú'ai
Basitleştirilmiş Çince很正 hěn zhèng Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). hou2 zeng3 [/hǒutsɛ̄ːŋ/] (günlük konuşma dilinde) harika; mükemmel; tam yerinde
Basitleştirilmiş Çince搞掂 veya Basitleştirilmiş Çince搞定 gǎodiàn veya gǎodìng Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). gaau2 dim6 [/kǎːutìːm/] "Oldu/Bitti!", tamamlamak; tamamlanmış (ünlem olarak) Basitleştirilmiş Çince办妥
Basitleştirilmiş Çince做完
Basitleştirilmiş Çince做好
Basitleştirilmiş Çince弄完
bàntuǒ
zuò wán
zuò hǎo
nòng wán

Tayvan Mandarini[değiştir | kaynağı değiştir]

Tayvan Mandarini Hanyu Pinyin Kantonca Jyutping Kantonca UFA Türkçe
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value).
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value).
sāiléi
hóu sāiléi
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value).
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value).
(Klasik Çinceden)
sai1 lei6
hou2 sai1 lei6
[/sɐ́ilèi/]
[/hǒusɐ́ilèi/]
büyük; güçlü
çok büyük; çok güçlü
Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value).[2] hòu zhù Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). hou1 jyu6 [/hóut͡sỳː/] Bekle!

Japonca[değiştir | kaynağı değiştir]

Japonca Kana (Kanji) Japonca Romaji Kantonca Jyutping Kantonca UFA Türkçe
Japoncaヤムチャ (Japonca飲茶) yamucha Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). jam2 caa4 [/jɐ̌mtsʰȁː/] Çay içmek ya da Çin lokantasına gitmek (yum cha)
Japoncaチャーシュー (Japonca叉焼) chāshū Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). caa1 siu1 [/tsʰáːsíːu/] Pişmiş domuz (kelime anlamıyla çatalın üstünde pişmiş char siu)
Japoncaチャーハン (Japonca炒飯) chāhan Lua hatası 62 satırında Modül:Dil: attempt to index field '?' (a nil value). caau2 faan6 [/tsʰǎːufàːn/] Wokta pirinç kızartmak (kızarmış pirinç)

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ lbsun'ın oluşturduğu liste.
  2. ^ "你"Hold住"没"Hold住"?". 学生导报 中职周刊. 23 October 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 October 2011.