Çin'deki özerk bölgeler

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Özerk bölge
自治区
Zìzhìqū
China autonomous regions numbered.svg
Kategori Üniter devlet
Yer Çin Çin
Sayı 5
Nüfus 3.002.166 (Tibet) – 46.026.629 (Guangksi)
Yüzölçüm 25,000 square mile (65,000 km2) (Ningksia) – 642,800 square mile (1,665,000 km2) (Sincan)
Yönetim Tek partili hükümet
Alt bölümler İl düzeyi şehir, İl, Aymak, Eyalet altı özerk il, Özerk il

Çin'de "özerk bölge" (Çince: 自治区; pinyin: zìzhìqū), üst düzey bir idari bölümdür. Özerk bölgeler Çin'deki eyaletler gibi kendi yerel hükümetine sahiptir, ancak özerk bölgeler daha fazla yasama hakkına sahiptir. Özerk bölge, belirli bir azınlığın nüfusunun daha yüksek olduğu bir azınlık varlığıdır.

İç Moğolistan özerk bölgesi 1947 yılında kuruldu; Sincan ise 1955 yılında özerk kılındı; 1958 yılında Guangksi ile Ningksia ve 1965'te Tibet özerk oldular.

Özerk bölgeler listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Etnik
grup
Türkçe isim Basitleştirilmiş Çince
Pinyin
Yerel isim
(Dil)
Kısaltma Başkent
Zhuang Guangksi Zhuang Özerk Bölgesi 广西壮族自治区
Guǎngxī Zhuàngzú Zìzhìqū
Gvangjish Bouxcuengh Swcigih (Zhuangca)
Guì
(GZAR)
Nanning
(南宁; Nanzningz)
Moğol İç Moğolistan Özerk Bölgesi
(Nei Mongol Özerk Bölgesi)
内蒙古自治区
Nèi Měnggǔ Zìzhìqū
ᠦᠪᠦᠷ ᠮᠣᠩᠭᠤᠯ ᠤᠨ ᠥᠪᠡᠷᠲᠡᠭᠡᠨ ᠵᠠᠰᠠᠬᠣ ᠣᠷᠣᠨ
Öbür mongγol-un öbertegen zasaqu orun (Moğolca)
內蒙古
Nèi Měnggǔ
(IMAR)
Huhhot
(呼和浩特; ᠬᠥᠬᠡᠬᠣᠲᠠ)
Tibetli Tibet Özerk Bölgesi
(Xizang Özerk Bölgesi)
西藏自治区
Xīzàng Zìzhìqū
བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས།
Poi Ranggyong Jong (Tibetçe)

Zàng
(TAR)
Lhasa
(拉萨; ལྷ་ས།)
Uygur Sincan Uygur Özerk Bölgesi 新疆维吾尔自治区
Xīnjiāng Wéiwú'ěr Zìzhìqū
شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى
Xinjang Uyĝur Aptonom Rayoni (Uygurca)

Xīn
(XUAR)
Urumçi
(乌鲁木齐; ئۈرۈمچی)
Hui Ningksia Hui Özerk Bölgesi 宁夏回族自治区
Níngxià Huízú Zìzhìqū
Huiler Çince konuşur.
Níng
(NHAR)
Yinchuan
(银川)

İstatistikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

İdari Bölüm Ulusal Oran (%) 2010 Nüfus Sayımı[1] 2000 Nüfus Sayımı[2] 1990 Nüfus Sayımı[3] 1982 Nüfus Sayımı[4] 1964 Nüfus Sayımı[5] 1954 Nüfus Sayımı[6]
Guangksi 3,5 46.026.629 43.854.538 42.245.765 36.420.960 20.845.017 19.560.822
İç Moğolistan 1,9 24.706.321 23.323.347 21.456.798 19.274.279 12.348.638 6.100.104
Ningksia 0,5 6,176,900 5.486.393 4.655.451 3.895.578 * *
Sincan 1,6 21.813.334 18.459.511 15.155.778 13.081.681 7.270.067 4.873.608
Tibet 0,2 3.002.166 2.616.329 2.196.010 1.892.393 1.251.225 1.273.969

Özerk bölgelerin etnik yapılanması (%, 2000)[değiştir | kaynağı değiştir]

İdari bölüm Etnik Grup Han Çinliler En Büyük Üçüncü Etnik Grup
Sincan (Uyghur) %45,21 %40,58 %6,74 (Kazak)
Tibet (Tibetli) %92,8 %6,1 %0,35 (Hui)
İç Moğolistan (Moğol) %17,13 %79,17 %2,14 (Mançu)
Ningksia (Hui) %33,9 %65,5 %1,16 (Mançu)
Guangksi (Zhuang) %32,0 %62,0  %3,0 (Yao)

Not: "En Büyük Üçüncü Etnik Grup" sütününde söz konusu etnik grup parantez içinde veriliyor.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Communiqué of the National Bureau of Statistics of People's Republic of China on Major Figures of the 2010 Population Census". National Bureau of Statistics of China. 2013-07-27 tarihinde kaynağından arşivlendi. https://web.archive.org/web/20130727021210/http://www.stats.gov.cn:80/english/newsandcomingevents/t20110429_402722516.htm. 
  2. ^ "现将2000年第五次全国人口普查快速汇总的人口地区分布数据公布如下". National Bureau of Statistics of China. 2012-08-29 tarihinde kaynağından arşivlendi. https://web.archive.org/web/20120829052024/http://www.stats.gov.cn/tjgb/rkpcgb/qgrkpcgb/t20020331_15435.htm. 
  3. ^ "中华人民共和国国家统计局关于一九九〇年人口普查主要数据的公报". National Bureau of Statistics of China. 2012-06-19 tarihinde kaynağından arşivlendi. https://web.archive.org/web/20120619002216/http://www.stats.gov.cn:80/tjgb/rkpcgb/qgrkpcgb/t20020404_16772.htm. 
  4. ^ "中华人民共和国国家统计局关于一九八二年人口普查主要数字的公报". National Bureau of Statistics of China. 2012-05-10 tarihinde kaynağından arşivlendi. https://web.archive.org/web/20120510075429/http://www.stats.gov.cn/tjgb/rkpcgb/qgrkpcgb/t20020404_16769.htm. 
  5. ^ "第二次全国人口普查结果的几项主要统计数字". National Bureau of Statistics of China. 2012-09-14 tarihinde kaynağından arşivlendi. https://web.archive.org/web/20120914173158/http://www.stats.gov.cn/tjgb/rkpcgb/qgrkpcgb/t20020404_16768.htm. 
  6. ^ "中华人民共和国国家统计局关于第一次全国人口调查登记结果的公报". National Bureau of Statistics of China. 2009-08-05 tarihinde kaynağından arşivlendi. https://web.archive.org/web/20090805174810/http://www.stats.gov.cn:80/TJGB/RKPCGB/qgrkpcgb/t20020404_16767.htm.