Eski Dünya maymunları

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Eski Dünya maymunları
Yaşadığı dönem aralığı: 37,8-0 Ma
Üst Eosen-Günümüz 
Lightmatter silverback gorilla.jpg
Batı gorili (Gorilla gorilla)
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Alt şube: Vertebrata
İnfa şube: Gnathostomata
Sınıf: Mammalia
İnfra sınıf: Placentalia (Eteneliler)
Takım: Primates (Maymunlar)
Alt takım: Haplorrhini - (Kuru burunlu maymunlar)
İnfra takım: Simiiformes(Simiyenler)
Parvorder: Catarrhini - (Eski Dünya maymunları)

E. Geoffroy,1812

Sınıflandırma

Metne bakınız

Eski Dünya maymunları veya dar burunlu maymunlar (Catarrhini) maymunların bir infra takımı. Bu grup Avrasya ve Afrika'nın tüm kuru burunlu maymun türlerini kapsar, ve kuyruklu eski dünya maymunları (Cercopithecoidea) ve insansılar (Hominoidea) olarak iki üst familyaya ayrılır.

Özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Eski Dünya maymunları genel olarak yeni dünya maymunlarından büyüktür. En küçükleri 0,8 - 1,3 kiloya ulaşırken, en büyükleri (goril) 200 kiloya kadar varabilir. Burunlarında, kulaklarında (kemikleşmiş duyma kanalı) ve dişlerinde ortak özellikleri bulunur. Ayrıca popo kısmında oturma kasları bulunur ve başparmak da tutunmak için kullanılabilir. Bu grupta farklı uzunlukta kuyrukları olan türler vardır, ancak kuyruk tutunmak için kullanılamaz. Parmaklarda yassı tırnaklar bulunur.

Yayılım ve yaşam şekli[değiştir | kaynağı değiştir]

Dünyanın her yanına yayılmış olan insanın haricinde eski dünya maymunları Afrika'nın (Madagaskar hariç) ve Asya'nın tropik ve subtropik iklimlerde yaşar. Asya'da özellikle güneyde ve güneydoğuda rastlanılırlar. Asya'daki yayılımları Japonya'ya ve Timor'a kadar uzanır. Avrupa'da yaşayan tek temsilcileri berberi şebeğidir. Ormanları ve diğer ağaçlı alanları tercih ederler. Yaşam alanı açısından yeni dünya maymunlarından daha uyumsaldırlar, ve yerde yaşayan türlerde vardır.

Bütün eski dünya maymunları gündüz faaldir. İyi gelişmiş sosyal davranışlara sahibtirler ve çift olarak ya da grub içinde yaşarlar. Çoğunlukla bitkisel beslenirler, ama hepsi farklı ölçüde hepçildir.

Sınıflandırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Amerika'da yaşayan, ve ortak özellikleri ayrık duran burun delikleri olan Yeni Dünya maymunları, Eski Dünya maymunlarının kardeş taksonudur.

Eski Dünya maymunları iki üst familyaya ayrılır:

Kitaplar[değiştir | kaynağı değiştir]