Galagogiller

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Galagogiller
Yaşadığı dönem aralığı: 33,9-0 Ma
Oligosen-Günümüz[1] 
Ueno zoo, Tokyo, Japan.jpg
Galago senegalensis, Ueno hayvanat bahçeisinde, Tokyo
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Sınıf: Mammalia
Takım: Primates
Alt takım: Strepsirrhini
Üst familya: Lorisoidea
Familya: Galagidae
Gray 1825[2]
Cinsler
Galagoides
Paragalago
Progalago
Saharagalago
Sciurocheirus
Wadilemur
Otolemur
Euoticus
Galago

Galagogiller (Galagidae veya Galagonidae)[3], ağaçlarda yaşayan, noktürnal, iri gözlü, küçük bir nemli burunlu primat familyası. Afrika'da yaşarlar. Ayrıca bushbaby[4] (çalıbebeği) ve nagapie[5] (küçük gece maymunu) isimleri ile bilinirler.[1]

Açıklama[değiştir | kaynağı değiştir]

«Galago» veya öbür adıyla «Ojam», Güney ve Ekvator Afrikası'nm sevimli ve çevik bir hayvanıdır. Yerde ve ağaçların üzerinde top gibi zıplar.

Morfoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Galago'nun uzun ve ince parmaklarının alt ucunda vantuz ödevini gören etten çekmenler vardır. Bunlar, hayvanın pençelerini kullanmadan koşa koşa ağaçlara tırmanmasını sağlarlar.

Galago'nun vücudu yünümsü sık tüylü bir kürkle kaplı, tüylü kuyruğu ise vücudundan biraz uzundur. Parlak bir kahverengi olan şaşılacak derecede güzel gözleri vardır. Bu gözlerin garip bir tarafı, galago'nun bunları, bizlerin yaptığımız gibi göz oyuklarının içinde oynatamamasıdır. Düz hat üzerinde olmayan bir cisme bakmak istediği zaman, gözünü değil, başını çevirmesi gerekir. Başını, tam arkasını görebilecek derecede çevirebilmesi ise, bizlerin yoksun bulunduğumuz ve gıpta edebileceğimiz bir başarıdır.

Yaşam şekli[değiştir | kaynağı değiştir]

Küçük galago, ekseri maki'ler gibi ağaçların üzerinde yaşar ve gündüzlerini uyumakla geçirir. Arkadaş canlısı olmakla beraber, pek de fazla kalabalıktan hoşlanmaz. Yavrular üçlü, dörtlü gruplar halinde uyur ve bacaklariyle birbirlerine sarılarak iri bir top meydana getirirler. Bu zamanlarda yuvarlak kafalarındaki geniş, ince ve tüysüz kulaklar arkaya dönmüş ve katlanmıştır. Uyku yeri bir ağaç kovuğu, yahut sık yaprakların arasıdır.

Galago, güneşli saatlerde bir şey yüzünden rahatsız olmadıkça, nadiren insanlara gözükür. Güneş batarken bu küçük hayvanlar canlanır ve aralıklı olarak, bütün gece tekrarlayacakları dokunaklı bir ses çıkarırlar. Bu bağırışlarından ötürü bazı lisanlarda «orman bebeği» diye anılırlar. Otçul olmakla beraber, kuş yumurtası da diyetleri arasındadır. Bu çevik mahluklar, orman gecesinin loşluğunda 6 metre ötedeki bir dala tam isabetle sıçrayabilirler. Aralarında çıkan kavga ekseriya ölüme kadar giden bir dövüşle sonuçlanırsa da, terbiye edilmeleri ve gayet uysal birer evcil hayvan olmaları mümkündür.

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "Mindat.org". www.mindat.org. 16 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2021. 
  2. ^ "Galagidae". Mindat.org. 
  3. ^ "Fossilworks: Galagidae". fossilworks.org. 20 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2021. 
  4. ^ İngilizce
  5. ^ Afrikanca