Julius Plücker

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Julius Plücker
Julius Plücker.jpg
Rudolf Hoffmann tarafından yapılan Julius Plücker'in taş baskı portresi (yak. 1840)
Doğum 16 Haziran 1801(1801-06-16)[1]
Elberfeld, Berg Dükalığı, Kutsal Roma İmparatorluğu[kaynak belirtilmeli]
Ölüm 22 Mayıs 1868 (66 yaşında)[2]
Bonn, Prusya Krallığı[kaynak belirtilmeli]
Defin yeri Alter Friedhof Bonn
50°44′9.1378″K 7°5′27.2940″D / 50.735871611°K 7.090915000°D / 50.735871611; 7.090915000
Milliyet Alman[kaynak belirtilmeli]
Vatandaşlık Prusya Krallığı
Mezun olduğu okul(lar) University of Bonn
Heidelberg University
Humboldt University of Berlin
University of Marburg[3]
Tanınma nedeni
Ödüller Copley Madalyası (1866)
Foreign Member of the Royal Society (1855)
Kariyeri
Dalı Matematik
Fizik
Çalıştığı kurumlar University of Bonn
University of Halle-Wittenberg
Humboldt University of Berlin
Doktora
danışmanı
Christian Ludwig Gerling[3]
Doktora öğrencileri Johann Wilhelm Hittorf (1846)
Felix Klein (1868)[3]
August Beer (1848)[3]
Friedrich Albert Lange

Julius Plücker (16 Haziran[4] ya da 16 Temmuz[5] 1801, Elberfeld - 22 Mayıs 1868, Bonn), Alman fizikçi, matematikçi ve akademisyendir. Analitik geometri alanına temel katkılarda bulundu ve sonunda elektron'un keşfine yol açan katot ışını araştırmalarında öncü oldu. Ayrıca Lamé eğrileri ile ilgili çalışmaları da büyük ölçüde genişletti.

Bonn Üniversitesi, Heidelberg Üniversitesi, Berlin Humboldt Üniversitesi ve Paris Üniversitesi'nde eğitim gördü.[6] 1825'te Bonn Üniversitesi'nde habilitasyon unvanını aldı ve üç yıl sonra aynı üniversitenin akademik kadrosuna professor extraordinarius unvanıyla dahil oldu.[6] 1833-1834 yıllarında Friedrich Wilhelm Lisesi'nde, 1834-1836 yılları arasında ise Halle-Wittenberg Marthin Luther Üniversitesi'nde, 1836-1847 yılları arasında Bonn Üniversitesi'nde matematik profesörü olarak çalıştıktan sonra 1847'den öldüğü 1868'e kadar burada fizik bölümü başkanı olarak görev aldı.[6]

Biyografisi[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk yıllar[değiştir | kaynağı değiştir]

Plücker, şimdi Wuppertal'in bir parçası olan Elberfeld'de doğdu. Düsseldorf'ta ve Bonn, Heidelberg ve Berlin üniversitelerinde eğitim gördükten sonra 1823'te Paris'e gitti ve burada kurucusu Gaspard Monge'un henüz yeni öldüğü büyük Fransız geometri okulunun etkisi altına girdi.

1825'te Bonn'a döndü ve 1828'de matematik profesörü oldu.

Aynı yıl, "kısaltılmış notasyon" yöntemini tanıtan Analitik-Geometrik Gelişmeler (Analytisch-geometrische Entwicklungen) adlı eserinin ilk cildini yayımladı.

1831'de, kesin ve bağımsız bir izdüşümsel ikiliği açıkça kurduğu ikinci cildi yayınladı.

Kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

1836'da Plücker Bonn Üniversitesi'nde fizik profesörü oldu. 1858'de, Bonn'lu meslektaşı Heinrich Geißler'in[7] vakum tüpleriyle bir yıl çalıştıktan sonra, nadir gazlarda elektrik boşalmasında mıknatısın etkisi üzerine ilk klasik araştırmalarını yayınladı. Boşalmanın, vakum tüpünün cam duvarlarında floresan bir parıltı oluşmasına neden olduğunu ve tüpe bir elektromıknatıs uygulanarak ışımanın kaydırılabileceğini ve böylece bir manyetik alan yaratılabileceğini buldu.[8] Daha sonra ışımanın kator ışınları tarafından üretildiği gösterildi.

Plücker, önce kendi başına, ardından Johann Hittorf ile birlikte, gazların spektroskopisinde birçok önemli keşif yaptı. Vakum tüpünü, şimdi Geissler tüpü olarak adlandırılan kılcal kısmı olan ve bu sayede zayıf elektrik boşalmalarının ışık yoğunluğunun spektroskopik incelemeye izin verecek kadar yükselten ilk kişiydi. Robert Wilhelm Bunsen ve Gustav Kirchhoff'un, spektrum çizgilerinin, onları yayan kimyasal maddenin karakteristiği olduğunu açıklarken ve bu keşfin kimyasal analizdeki değerini belirtirken öngördü. Ölümünden birkaç ay sonra, Hittorf'un söylediğine göre, güneş çıkıntılarının spektrumunda tanınan hidrojen spektrumunun üç çizgisini ilk gören kişi oydu.

1865'te Plücker geometri alanına geri döndü ve on dokuzuncu yüzyılda çizgi geometrisi olarak bilinen şeyi icat etti. İzdüşümsel geometri'de, Plücker koordinatları, 'de bir kuadrik olarak izdüşümsel uzay 'e çizgi uzayını gömmek için başlangıçta tanıtılan bir homojen koordinatlar kümesine atıfta bulunur. Yapı, 2×2 minör determinantlar veya eşdeğer olarak 4 boyutundaki alt vektör uzayının ikinci dış güç değerini kullanır. Şimdi, bu koordinatların homojen koordinatların matrisinin minörlerine genelleştirilmesinin, Grassmannian (-boyutlu bir vektör uzayının 'nin -boyutlu alt uzayları) teorisinin bir parçasıdır, Plücker koordinatları olarak da bilinir ve uygulanır. Grassmannian 'in 'nin 'inci dış gücünün yansıtmalı yerleştirilmesi Plücker katıştırması olarak bilinir.

Bibliyografya[değiştir | kaynağı değiştir]

Plücker'in Bonn Alter Friedhof'daki mezarı

Ödülleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Plücker, 1866'da Royal Society tarafından verilen Copley Madalyası'nın sahibi oldu.[2]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Julius Plücker". Brockhaus Enzyklopädie. 26 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ a b O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F., "Julius Plücker", MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews .
  3. ^ a b c d Mathematics Genealogy Project'te Julius Plücker
  4. ^ Clebsch, Alfred (1872). Zum Gedächtniss an Julius Plücker (Almanca). Dieterich. s. 3. 
  5. ^ Rosenberger, Ferdinand (1890). Die Geschichte Der Physik in Grundzügen: th. In den letzten hundert jahren (1780-1880) 1887-90 (Almanca). F. Vieweg und sohn. s. 486. 
  6. ^ a b c Mehra, Jagdish; Rechenberg, Helmut (2000). The Historical Development of Quantum Theory (İngilizce). Springer Science+Business Media. s. 170. ISBN 0387951741. 15 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2019. 
  7. ^ John Theodore Merz, A history of European thought in the nineteenth century (2). W. Blackwood and sons, 1912, pp. 189–190.
  8. ^ "Julius Plucker". chemed.chem.purdue.edu. 25 Şubat 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  9. ^ Scott, Charlotte Angas (1897). "Book Review: Julius Plückers gesammelte mathematische Abhandlungen". Bulletin of the American Mathematical Society. 4 (3): 121-126. doi:10.1090/S0002-9904-1897-00469-4. MR 1557565. 

İlave okumalar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Born, Heinrich (1910). Die Stadt Elberfeld. Festschrift zur Dreihundert-Feier 1910 (Almanca). Elberfeld: J. H. Born. 
  • Strutz, Edmund (1963). Die Ahnentafeln der Elberfelder Bürgermeister und Stadtrichter 1708-1808 (Almanca) (2. bas.). Neustadt an der Aisch: Verlag Degener & Co. ISBN 3-7686-4069-8. 
  • Giermann, Heiko, Stammfolge der Familie Plücker, in: Deutsches Geschlechterbuch, 217. Bd, A. Starke Verlag, Limburg a.d.L. 2004
  • Gustav Karsten (1888), "Plücker, Julius", Allgemeine Deutsche Biographie (ADB) (Almanca), 26, Leipzig: Duncker & Humblot, ss. 321–323 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]