İskoçlar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
İskoçlar
Toplam nüfus
Yaklaşık 28–40 million (Dünya geneli)[1]
Önemli nüfusa sahip bölgeler
İskoçya İskoçya 4,446,000 (2011)
(Sadece İskoç asıllı)[2]
Amerika Birleşik Devletleri Amerika Birleşik Devletleri 6,006,955 Scottish
5,393,554 Scotch-Irish[3][4]
Kanada Kanada 4,719,850[5]
Avustralya Avustralya 1,792,600[6]
İngiltere İngiltere 760,620
Kuzey İrlanda Kuzey İrlanda 760,620[7]
Arjantin Arjantin 100,000
Şili Şili 80,000
Fransa Fransa 45,000
Polonya Polonya 15,000
Yeni Zelanda Yeni Zelanda 12,792[8]
Man Adası Man Adası 2403[9]
Diller
İngilizce (İskoç İngilizcesi)
İskoçça (Kelt dili) • İskoçça (Cermen dili)
Din
Ağırlıklı Presbiteryenlik
ayrıca Katolik Kilisesi ve İskoç Episkopal Kilisesi
diğer azınlıklar; Agnostisizm ve Ateizm
İlgili etnik gruplar
İrlandalılar, Galliler
(Keltler)

İskoçlar (Kelt İskoççası: Gáidheal ya da Albannaich, Cermen İskoççası: Scots Fowk İngilizce: Scots) (Latin dili'ndeki Scoti den gelme, 5. yüzyılda bir Gael Kabilenin ismi), İskoçya'da (Büyük Britanya'nın kuzeyinde) ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan halkın adıdır.[10][11]

İsim kökeni[değiştir | kaynağı değiştir]

Scotia (İskoçya) terimi Romalılar tarafından birinci yüzyılda varolan bir kabile için kullanılıyordu.[kaynak belirtilmeli] Ayrıca Romalılar Scotia terimini İrlanda'da yaşayan Gael halkı için de kullanmışlardır.[12] Bede, İrlanda'dan Pikt Ülkesi'ne yerleşen halkları Scottorum terimi ile anmıştır:
"Scottorum nationem in Pictorum parte recipit. Burdan çıkarabildiğimiz anlam halkların, Gaeller olarak da tanınanlar, Dál Riata Krallığı'na yani İskoçya'nın batı kıyılarına gelmeleridir.

Bede İskoçlar için "natio" (Ulus) kelimesini kullanması bilinen birşeydir, Piktlerle beraber diğer halkları da gens (Irk) kelimesi ile anmıştır.[13]

Anglo-Sakson Kronolojisi adlı kronoloji belgesinde Scot kelimesi "Gaeller Ülkesi"ne işaret etmek için bahsedilmiştir. Scottorum kelimesi ise 1005 yılında İrlanda Kralı tarafından yeniden kullanılmıştır: İmperator Scottorum Brian Bóruma'ya, Armaghın Kitabında, noteri, Mael Suthain, tarafından verilmiş unvan.[14] Bu unvanı daha sonra İskoç Kralları kopyalamıştır. Basileus Scottorum Kral Edgar'ın(1074-1107) büyük mühründe görülmektedir.[15] 1. Alexander ve onun, 6. James dahil olamak üzere, haleflerinin çoğu Rex Scottorum unvanını kendi büyük mühürlerunde kullanmınşlardır.[16]

Modern dönemde Scot ve Scottish kelimeleri ağırlıklı olarak İskoçya sakinleri için geçerlidir

Olası Antik İrlandalı çağrışımları büyük ölçüde unutulmuştur. Kuzeydoğu İrlanda'da Ulster Scots olarak bilinen dil, 17. ve 18 yüzyılda İskoçya'dan İrlandaya göç edenlerin sonucudur.[17]

İskoçya'daki etnik gruplar[değiştir | kaynağı değiştir]

Günümüz İskoçya'nın yerli halkı, Piktler, Gaeller ve Bretonlar olmak üzere üç tane Kelt boyundan gelmektedir. 700'den 1000'lere kadar İskoçya'da çoğunlukla Gael dili yaygındır ve bu dönemde onların İngilizce ve Fransızca konuşan komşuları bölgeye "Scotland" yani "Gaellerin diyarı" adını vermişlerdir. Bunun yanında bölgede Cermenik dillerden İngilizce ve Nors dili de konuşulmaktaydı. 1200 yılından 1500 yılına kadar İskoçya'nın Galloway ve Highland arasında kalan aşağı kesimlerinde gittikçe İngilizce hakim olmuş ve 1500'den itibaren de İskoçya dillere göre iki grup halka bölünmüştür: Gaelik dili konuşanlar "Highlanders" İskoç dilini konuşanlar "Lowlanders". Günümüzde göçmenler başka dilleri de getirmişler ancak modern İskoçya'da İngilizce akıcı bir dille konuşulduğundan "Highlander" ve "Lowlander" gibi ifadeler anlamını yitirmeye başlamıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ The Scottish Diaspora
  2. ^ Table 2: Ethnic Groups, Scotland, 2001 and 2011
  3. ^ [1] American Community Survey 2008 by the US Census Bureau estimates 5,827,046 people claiming Scottish ancestry and 3,538,444 people claiming Scotch-Irish ancestry.
  4. ^ Who are the Scots-Irish?
  5. ^ The 2006 Canadian Census gives a total of 4,719,850 respondents stating their ethnic origin as Scottish. Many respondents may have misunderstood the question and the numerous responses for "Canadian" does not give an accurate figure for numerous groups, particularly those of British Isles origins.
  6. ^ "ABS Ancestry". 2012. 1 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160701083307/http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@.nsf/Lookup/2071.0main+features902012-2013. 
  7. ^ Northern Ireland#Demography
  8. ^ stats.govt.nz
  9. ^ http://www.gov.im/lib/docs/treasury/economic/census/censusreport2006.pdf
  10. ^ https://de.m.wikipedia.org/wiki/Schotten_(Ethnie)
  11. ^ https://en.wikipedia.org/wiki/Scottish_people
  12. ^ Lehane, Brendan (26 January th, 2000). The Quest of Three Abbots: the golden age of Celtic Christianity. SteinerBooks. s. 121. ISBN. 
  13. ^ Harris, Stephen J. (1 October 2003). Race and Ethnicity in Anglo-Saxon Literature. Routledge (UK). s. 72. ISBN. 
  14. ^ Martin, F. X. (Francis Xavier); Theodore William Moody, F. J. (Francis John) Byrne (1 August 1976). New History of Ireland. Oxford University Press. s. 862. ISBN. 
  15. ^ Freer, Allan (1871). The North British Review. Edmonston & Douglas. s. 119.  and Robertson, Eben William (1862). Scotland Under Her Early Kings: a history of the kingdom to the close of the thirteenth century. Edmonston and Douglas. s. 286. 
  16. ^ Greenway, D. E. (EDT); E. B. (Edmund Boleslaw) Fryde (1 June 1996). Handbook of British Chronology. Cambridge University Press. s. 55. ISBN 9780521563505. 
  17. ^ https://en.m.wikipedia.org/wiki/Scottish_people