1. Lig

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Bank Asya 1. Lig sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
1. Lig
Ülke Türkiye Türkiye
Konfederasyon UEFA
Açılış sezonu 1963
Takım sayısı 18
Seviye 2
Üst lig Süper Lig
Alt lig 2. Lig
Diğer kupalar Türkiye Kupası
Son şampiyon Sivasspor (2016-17)
En başarılı takım Samsunspor (6)
TV yayıncısı beIN SPORTS
Resmî site 1. Lig
2017-18 1. Lig

TFF 1. Lig, Türkiye'deki ikinci seviye futbol ligi.

1. Lig sezonda toplam 18 takımın katılımıyla oynanmaktadır. Çift devreli lig usulünün uygulandığı ligde mücadele eden her bir takım rakipleriyle sezon içerisinde toplam iki kez karşılaşmaktadır. Sezon sonunda ligin ilk iki sırasında yer alan takımlar Süper Lig'e terfi ederken, 3. 4. 5. ve 6. sırada yer alan takımlar ise Süper Lig'e terfi edebilmek için kendi aralarında play off oynamaktadırlar. Son üç sıradaki takımlar ise bir alt lig olan 2. Lig'e düşmektedirler. Ayrıca Süper Lig'de son üç sırada yer alan takımlar ve 2. Lig'den terfi eden üç takım da 1. Lig'de mücadele etmektedirler. Ağustos ve Mayıs ayları da dahil olmak üzere toplam dokuz ay sürmektedir. 34 hafta ve 306 maçtan oluşan 1. Lig'de karşılaşmalar hafta içi ve hafta sonu oynanır.

Statü[değiştir | kaynağı değiştir]

18 takımın mücadele ettiği 1. Lig'de her takım çift devreli lig usulüne göre rakipleriyle karşılaşır. Sezon sonunda puan durumuna göre yapılan sıralamada ilk iki sırayı alan takımlar doğrudan Süper Lig'e çıkarken, 3., 4., 5. ve 6. sırayı alan takımlar; Play off sonucu Süper Lig'e yükselecek 3. takımı belirler. 3. ile 6., 4. ile de 5. takımın kendi aralarında içeride-dışarıda oynadıkları maçlar sonucu finale kalan 2 takım tarafsız sahada maçını oynayarak, Süper Lig'e yükselen 3. takım olmaya hak kazanır.

Sezon sonunda ligi son üç sırada tamamlayan takımlar ise 2. Lig'e düşerler.

İsim[değiştir | kaynağı değiştir]

Kurulduğu yıl olan 1963 ile 2001 yılları arasında Türkiye 2. Futbol Ligi olarak ifade edilen lig, 2001-2006 yılları arasında Türkiye 2. Futbol Ligi A Kategorisi olarak anılmaya başladı. 2006-07 sezonunda Türk Telekom'un sponsor olmasıyla ismi Türk Telekom Lig A, 2008 yılında Bank Asya'nın sponsor olmasıyla Bank Asya 1. Lig olarak değiştirildi.[1] 2 Nisan 2012 tarihinde Bank Asya'nın sponsorluk anlaşmasını tek taraflı feshetmesi nedeniyle lig sponsorsuz kaldı.[2] 17 Ağustos 2012 tarihinde TRT ve PTT arasındaki anlaşma gereğince ise PTT 1. Lig adını aldı.[3] Eylül 2016'da anlaşmanın sonlanması sonrası yeniden Tff 1. Lig olarak adlandırılmaya başlandı.

Medya ilişkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

21 Kasım 2016'da, 2017-18 sezonundan itibaren beş sezon boyunca Süper Lig ve 1. Lig yayın haklarının devri için ihale gerçekleştirildi. İhale sonucunda Digitürk; 1. Lig'in yayın ve isim haklarının ile görüntülerin mobil ortamlardaki yayın haklarının da aralarında bulunduğu ihalede verdiği $500 milyon+KDV'lik teklifiyle bu haklara sahip oldu.[4]

Takımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: 2017-18 1. Lig

2017-18 sezonunda ligde yer alan takımlar aşağıdaki gibidir:

Kulüp Şehir 2016-17 sezonu sıralaması
Adana Demirspor Adana 14.
Adanaspor Adana 18. (Süper Lig)
Altınordu İzmir 7.
Balıkesirspor Balıkesir 9.
Boluspor Bolu 4.
BB Erzurumspor Erzurum 2. Lig Play-off kazananı
Çaykur Rizespor Rize 16. (Süper Lig)
Denizlispor Denizli 11.
Eskişehirspor Eskişehir 3.
Elazığspor Elâzığ 10.
Gazişehir Gaziantep FK Gaziantep 13.
Gaziantepspor Gaziantep 17. (Süper Lig)
Giresunspor Giresun 6.
İstanbulspor İstanbul 1. (2. Lig Beyaz Grup)
Manisaspor Manisa 12.
MKE Ankaragücü Ankara 1. (2. Lig Kırmızı Grup)
Samsunspor Samsun 15.
Ümraniyespor İstanbul 8.

Şampiyonlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdaki listede 1. Ligin tek grup halinde oynanmaya başlanmasına geçildikten sonra ilk sezondan beri ilk üçe giren takımlar listelenmiştir.

Sezon Şampiyon İkinci Üçüncü
2001-02 Altay SK Elazığspor Adanaspor
2002-03 Konyaspor Çaykur Rizespor Akçaabat Sebatspor
2003-04 Sakaryaspor Kayserispor (*) Ankaraspor
2004-05 Sivasspor Manisaspor Kayseri Erciyesspor (*)
2005-06 Bursaspor Antalyaspor Sakaryaspor (1)
2006-07 Hacettepe İstanbul Büyükşehir Belediyespor Kasımpaşa (1)
2007-08 Kocaelispor Antalyaspor Eskişehirspor (1)
2008-09 Manisaspor Diyarbakırspor Kasımpaşa (1)
2009-10 Kardemir Karabükspor Bucaspor Konyaspor (1)
2010-11 Mersin İdman Yurdu Samsunspor Orduspor (1)
2011-12 Akhisar Belediyespor Elazığspor Kasımpaşa (1)
2012-13 Kayseri Erciyesspor Çaykur Rizespor Torku Konyaspor (1)
2013-14 İstanbul Büyükşehir Belediyespor Balıkesirspor Mersin İdman Yurdu (1)
2014-15 Kayserispor Osmanlıspor Antalyaspor (1)
2015-16 Adanaspor Kardemir Karabükspor Alanyaspor (1)
2016-17 Sivasspor Yeni Malatyaspor Göztepe (1)

(*) Kayseri Erciyesspor adı Kayserispor olarak değiştirildi. Kayserispor da 2004-2005 sezonuna başlamadan önce Kayseri Erciyesspor oldu.

(1) Üçüncü takım play-off şampiyonu.

2. Lig'den yükselen takımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Sezon Kulüp
2001-02 Vestel Manisaspor, Mersin İdman Yurdu, Adana Demirspor (2)
2002-03 Karşıyaka, Türk Telekom, Kayseri Erciyesspor
2003-04 Karagümrük Kyoto, Sarıyer, Mardinspor
2004-05 Uşakspor, Orduspor, Gaziantep Büyükşehir Belediyespor
2005-06 Kasımpaşa, Gençlerbirliği Asaşspor, Eskişehirspor (2)
2006-07 Boluspor, Kartalspor, Giresunspor (2)
2007-08 Adanaspor, Kardemir Karabükspor, Güngören Belediyespor (2)
2008-09 Bucaspor, Mersin İdman Yurdu, Çanakkale Dardanelspor (2)
2009-10 Güngören Belediyespor, Akhisar Belediyespor, Tavşanlı Linyitspor (2)
2010-11 Göztepe (Beyaz Grup), Elazığspor (Kırmızı Grup), Sakaryaspor (2)
2011-12 Şanlıurfaspor (Beyaz Grup), 1461 Trabzon (Kırmızı Grup), Adana Demirspor (2)
2012-13 Balıkesirspor (Beyaz Grup), Kahramanmaraşspor (Kırmızı Grup), Fethiyespor (2)
2013-14 Giresunspor (Beyaz Grup), Altınordu FK (Kırmızı Grup), Alanyaspor (2)
2014-15 Yeni Malatyaspor (Beyaz Grup), Göztepe (Kırmızı Grup), 1461 Trabzon (2)
2015-16 Ümraniyespor (Beyaz Grup), Manisaspor (Kırmızı Grup), Bandırmaspor (2)
2016-17 İstanbulspor (Beyaz Grup), MKE Ankaragücü (Kırmızı Grup), BB Erzurumspor (2)

(2) Üçüncü takım Play-off şampiyonu.

Küme düşen takımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Sezon Kulüp
2001-02 Hatayspor, Siirt Jetpaspor, Erciyesspor, Batman Petrolspor, Aydınspor
2002-03 Erzurumspor, Gümüşhane Doğanspor, Etimesgut Şekerspor
2003-04 Adana Demirspor, Göztepe, İzmirspor
2004-05 Sarıyer, Adanaspor, Fatih Karagümrük
2005-06 Mersin İdman Yurdu, Yimpaş Yozgatspor, Çanakkale Dardanelspor
2006-07 Türk Telekom, Akçaabat Sebatspor, Uşakspor
2007-08 Elazığspor, İstanbulspor, Mardinspor
2008-09 Sakaryaspor, Güngören Belediyespor, Malatyaspor
2009-10 Hacettepe, Çanakkale Dardanelspor, Kocaelispor
2010-11 Altay, Diyarbakırspor, Ankaraspor (Çıkarıldı)
2011-12 Giresunspor, Sakaryaspor, İstanbul Güngörenspor
2012-13 Göztepe, Kartalspor, MKE Ankaragücü
2013-14 Fethiyespor, TKİ Tavşanlı Linyitspor, 1461 Trabzon, Kahramanmaraşspor
2014-15 Manisaspor, Bucaspor, Orduspor
2015-16 Kayseri Erciyesspor, Karşıyaka, 1461 Trabzon
2016-17 Bandırmaspor, Mersin İdman Yurdu, Şanlıurfaspor

Yabancı oyuncular[değiştir | kaynağı değiştir]

2010-11 sezonundan beri 1. Lig'de kulüpler Türk vatandaşlığına sahip olmayan üç yabancı oyuncu bulundurma hakkına sahiptir. Ayrıca TFF'nin en son düzenlediği ve 2012-13 sezonundan itibaren geçerli olan yabancı statüsünde alınacak olan en fazla üç yabancı futbolcunun yaş sınırına bakılmaksızın anlaşma yapılabilmesine karar verdi.[5] Ayrıca üç yabancı dışında Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Kırgızistan vatandaşı iki futbolcu ile de yaş sınırına bakılmaksızın sözleşme imzalamak ve müsabakalara çıkarmak mümkündür. Ancak takım bir alt lige düşerse bu yabancı futbolcuları müsabakalarda oynatamaz.[6] Ayrıca, yabancı olan bir futbolcu aynı zamanda Türkiye vatandaşlığına da sahip ise yabancı futbolcu sayılmamakta ve yabancı kontenjanını doldurmamaktadır.

16 Ocak 2015 tarihinde Türkiye Futbol Federasyonu Yıldırım Demirören'in 1. Lig kulüplerinin başkanları ile yaptığı toplantının ardından 2015-16 sezonundan itibaren geçerli olmak kaydı ile yabancı sınırlaması 3'ten 5'e çıkartılmıştır. Bu 5 futbolcunun tamamı ilk 11'de yer alabilecek. Ve ayrıca 18 kişilik müsabaka kadrolarında Türkiye A millî takımında oynama uygunluğu bulunan en az 13 futbolcuya yer verme zorunluluğu getirilmiştir.[7]

Süper Lig'den 1. Lig'e düşen takımlar bir sezon boyunca kadrosunda bulunan yabancı futbolcu sayısı eğer üçten fazla ise yabancı kontenjanını boşaltıncaya kadar bir sezon yabancı futbolcu transferi yapamaz. Ama kadrosunda bulunan yabancı futbolcuları, sayısına ve de yaş sınırına bakılmaksızın sözleşmeleri bitene kadar kadrolarında bulundurabilirler. Fakat ellerindeki yabancı futbolcuları 18 kişilik maç kadrosuna en fazla üç yabancı futbolcu (ekstra olarak Türk devletlerinden de en fazla 2 futbolcu) olacak şekilde oynatabilirler. Bu bir sezon bittikten sonra ise bu kulüp Süper Lig'e çıkamamış ise o yabancı futbolcuların sözşleşmeleri devam ediyorsa kulübüyle kalır, eğer sözleşmesi bitmiş ise o kulüp elinde en fazla 3 yabancı futbolcu olacak şekilde o futbolcular ile tekrar anlaşma imzalayabilir.

2015-16 sezonundan itibaren 4 sezon boyunca uygulanacak olan yabancı statüsü 20 Mart 2015 tarihinde karara bağlanarak kamuoyuna duyuruldu. Bu karar çerçevesinde kulüpler istedikleri sayıda profesyonel futbolcuyla sözleşme imzalayacak, fakat A takım listelerinde en fazla 25 futbolcuya yer verebilecek. A takım listesinde, en az 15 futbolcu Türkiye A millî takımında oynama uygunluğuna sahip olacak. En az bir tanesi A millî takımında oynamaya uygun olmak üzere en fazla 3 kaleciye A takım listesinde bulundurulabilecek. Kulüpler, 18 kişilik maç kadrosunda, A millî takımda oynamaya uygun en az 13 futbolcuyu bulundurmak zorunda olacaklar ve bu 13 futbolcudan en az birisinin de kaleci olma zorunluluğu olacak. Takımların müsabaka kadrolarında yer alabilecek 5 yabancı futbolcu da ilk 11'de oynayabilecek. Yabancı uyruklu futbolcularla sözleşme imzalayacak kulüpler Yerli Futbolcu Teşvik Fonuna 1 futbolcu için 20.000 Turkish lira symbol 8x10px.png, 2 futbolcu için 40.000 Turkish lira symbol 8x10px.png, 3 futbolcu için 60.000 Turkish lira symbol 8x10px.png, 4 futbolcu için 150.000 Turkish lira symbol 8x10px.png, 5 futbolcu için 300.000 Turkish lira symbol 8x10px.png ve 6 ve üzerindeki her futbolcu için 200.000 Turkish lira symbol 8x10px.png ödeme yapacak.[8]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://www.bankasya.com.tr/hakkimizda/basin_odasi/basin_bultenleri/BankAsya_BasinBulteni_(160).doc
  2. ^ http://tr.eurosport.com/futbol/turkish-1-lig/2011-2012/1.-lig-sponsorsuz-kaldi_sto3220812/story.shtml
  3. ^ http://www.tff.org/default.aspx?pageID=287&ftxtID=15951
  4. ^ "TFF Süper Lig ve TFF 1. Lig Medya Hakları İhalesi yapıldı". Milliyet. 21 Kasım 2016. 22 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. https://web.archive.org/web/20161122205328/http://www.milliyet.com.tr/tff-super-lig-ve-tff-1-lig-medya-h---2348294-skorerhaber/. 
  5. ^ "Türk futbolunun geleceği kurtuldu!" (Türkçe) (.pdf). tff.org. 13 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20121213160751/http://live.sporx.com/yazarlar/alper_kaya/turk-futbolunun-gelecegi-kurtulduSXHBQ283833SXQ. Erişim tarihi: 21 Haziran 2012. 
  6. ^ "TFF 1. LİG MÜSABAKALARI STATÜSÜ" (Türkçe) (.pdf). tff.org. 17 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20120617075539/http://www.tff.org:80/Resources/TFF/Documents/002011/TFF/Talimatlar/TFF-1-Lig-Statusu.pdf. Erişim tarihi: 24 Ocak 2011. 
  7. ^ "PTT 1. Lig'de yeni dönem". tff.org. 8 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150408162625/http://www.tff.org:80/default.aspx?pageID=285&ftxtID=22145. Erişim tarihi: 18 Ocak 2015. 
  8. ^ "PTT 1. Lig'de Oyuncuların Uygunluğu ve Yerli Futbolcu Teşvik Sistemi". TFF. 20 Mart 2015. 23 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150623015235/http://www.tff.org/default.aspx?pageID=687&ftxtID=22524. Erişim tarihi: 22 Mart 2015.