Bağcılar

Koordinatlar: 41°2′26″K 28°49′34″D / 41.04056°K 28.82611°D / 41.04056; 28.82611
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Bağcılar
Bağcılar'ın meydanları ve sokağı
Bağcılar'ın meydanları ve sokağı
Bağcılar'ın İstanbul'daki konumu
Bağcılar'ın İstanbul'daki konumu
Ülke Türkiye
İl İstanbul
Coğrafi bölge Marmara
İdare
 • Kaymakam Mustafa Eldivan
 • Belediye başkanı Abdullah Özdemir (Ak Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam 22 km² (8 mil²)
Rakım 90 m (290 ft)
Nüfus
 (2018)
 • Toplam 734,369
 • Kır
-
 • Şehir
-
Zaman dilimi UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu 34200
İl alan kodu 212
İl plaka kodu 34

Bağcılar, İstanbul Avrupa Yakası'nda bir ilçedir. İstanbul'un ilçeleri arasında en fazla nüfusa sahip 3. ilçedir. Eskiden nüfus artış hızı çok yüksek olan Bağcılar, 2021 yılında İstanbul ilçeleri arasında en az nüfus artış hızına sahip 5. ilçe olmuştur.[3] Ulaşım açısından zengin bir ilçedir. Bağcılar'ın 2021 yılında nüfusu 744.351[3] olmuştur.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Osmanlı Dönemi Bağcılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Bağcılar Belediyesi'nin düzenlemiş olduğu "Köyden Kente Geçmişten Geleceğe Bağcılar" adlı konferansta kitabın tanıtımı yapılmış, Bağcılar'ın bilinen tarihi daha detaylıca açıklanmıştır.

Bağcılar'ın 143 yıl önceki fotoğraflarına ulaşılmıştır. Genç Osman'ın 402 yıl önce bugün Bağcılar'ın merkezinin bulunduğu bölgeye cami yaptırıldığı bilinmektedir.[4] Halihazırda Bağcılar'ın merkezine sınırda bulunan Güngören ilçe sınırında kalmış yine Genç Osman'ın yaptırmış olduğu 400 yıllık bir cami bulunmaktadır.

Bağcılar ilçe sınırında bulunan tarihi Gençosman Cami - Güngören

İlçede tahrip olsa da bilinen tarihi eserler mevcuttur. Bağcılar ilçesinin askeri alanında bulunan su kemerleri zamanında İstanbul şehrinin su ihtiyacını karşılamakla görevliydi. Bağcılar'da İstanbul'a gelen tüccarların İstanbul'a giriş izni aldığı kaşıkçı hanının da varlığı bilinmektedir. Bağcılar ilçesinde varlığını sürdüren en eski tarihi yapılardan birisi de Mahmutbey Mahallesinde bulunan tarihi çeşmelerdir. Bu çeşmeler zamanında Osmanlı padişahları tarafından İstanbul'un çeşitli yerlerine yaptırılmıştır.

Mahmutbey Sultan Süleyman Han Burmalı Çeşmesi

Bağcılar ismi üzüm bağlarının çokluğu sebebiyle verilmiş, Bağcılar belde olunca Yeşilbağ olarak değiştirilmiş ve Bağcılar ilçe olunca Bağcılar ismi tekrar verilmiştir.[kaynak belirtilmeli] Osmanlı dönemi gayrimüslimlerin yoğunlukta olduğu Bağcılar'ın eski ismi Çıfıtburgaz (Yahudburgaz)dır.[kaynak belirtilmeli]

Cumhuriyet Dönemi Bağcılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Bağcılar, Osmanlı döneminde Rum ahalinin yaşadığı Mahmutbey Nahiyesi'nin köylerinden biridir.

Mahmutbey Nahiyesi İstanbul'un en eski yerleşim merkezlerinden olup 11 köyün kendisine bağlı olduğu bir yerleşim merkezi idi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi İstatistik Müdürlüğü'nce "İstanbul Şehri İstatistik Yıllığı 1930-31" adlı eserde bu köylerden altı tanesinin isimleri şunlardır: Avaz Köyü, Ayapa Köyü, Ayayorgi Köyü, Çıfıtburgaz Köyü, Vidoz Köyü ve Yeni Bosna Köyü. Zamanla bu köylerin isimleri Ayaparazlı olarak, Litros Esenler; Vidos Güngören, Ayayorgi Kayabaşı, Nifos Kocasinan ve Çıfıtburgaz ise Bağcılar olarak değiştirilmiştir. Çıfıtburgaz, "Yahudi kulesi" anlamına gelmektedir.[5] Mahmutbey Nahıyesi 1950'li yıllarda içinde jandarma karakolu, sağlık merkezi, eczanesi, postahanesi, Elektrik Birliği,sineması, misafirhanesi, köy muhtarlığı ve okul müdürlüğü lojmanı bulunan bir köy konağına sahipti.[6]

Bağcılar'ın ilk şehirleşme evresi merkez bölgesinde başladı. İstanbul il merkezi ve Bakırköy ilçesine en yakın konumda olan Bağcılar'ın Merkez ve Yenigün Mahallesinde ilk şehirleşme evresinin yaşandığı bilinmektedir. İstanbul'un il merkezine ve Bakırköy ilçesine yakın bir konumda yer alması bu bölgenin tamamen parsellenerek 1980'lerde Parseller ismini almasını sağladı.[7] Şuan nüfus yoğunluğu olarak Bağcılar'ın en yoğun mahallesi olan Yenigün Mahallesi'nin Bağcılar'ın en eski şehirleşme evresine geçen mahallesi olduğu bilinmektedir.

Bağcılar Parseller semtindeki bir sokak

Bağcılar ilçesinin şehirleşme evresi merkez ve Parseller semtlerinin ardından diğer mahallelere de yayılarak Bağcılar'ın 1992 yılında Bakırköy'den ayrılarak ilçe olmasına neden oldu. Bağcılar, aldığı yoğun göç ve plansızlığı ile bilinen bir ilçeydi. Şuan ise son yıllarda nüfusu düşen[8] ve kentsel dönüşüm çalışmalarının yoğun olarak sürdürüldüğü bir ilçedir.[9]

Bağcılar Meydan, tramvay ve İstanbul Kitapçısı

İlçede tarihi eşyaların görülebileceği 2 adet müze mevcuttur. Çevre ilçelerde müze olmaması Bağcılar'ı bu konuda farklı kılmıştır.[10]

Çanakkale cephesi askerlerinin kullandıkları malzemeler - Bağcılar Çanakkale Zafer Müzesi

Konum[değiştir | kaynağı değiştir]

Bağcılar İstanbul'un Avrupa Yakası'nda , İstanbul Büyükşehir Belediyesi hizmet sınırları içinde yer alır. Yüzölçümü 22 km²'dir. Göç alan bir ilçedir. E-5 ile TEM Otoyolu arasında kalmaktadır. Güneyinde Bahçelievler, batısında Küçükçekmece, kuzeybatısında Başakşehir , doğusunda Güngören, kuzeyinde Esenler, Esenler ve Başakşehir'e bağlı askerî araziler bulunmaktadır. Denize kıyısı yoktur. Aşınma ile meydana gelmiş yer yer düz ve dalgalı bir platoya yayılan Bağcılar ilçesinin denizden yüksekliği 50 - 130 metre arasında değişkenlik gösterir.

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Yunus Emre Köprüsü (Papaz köprüsü), Kâzım Karabekir Mahallesi

Bağcılar, toplu taşıma alanında İstanbul'un gelişmiş ilçesidir. İlçe, metro bakımından M1ʙ metro hattı ile Yenikapı'ya bağlanmış M3 metro hattı ile Kirazlı'dan Atatürk Olimpiyat Merkezi ve Başakşehir - Metrokent'e bağlanmıştır, M7 hattı'ı ile de Mahmutbey'den Mecidiyeköy'e gider ayrıca hattın Kabataş ve Esenyurt'a uzatma inşaatlarıda devam etmektedir. Tramvaylarda ise T1 tramvay hattı Bağcılar'dan başlayarak Kabataş'a kadar devam eder. Yapımı devam eden veya düşünülen M3 Kirazlı - Bakırköy, M9 Ataköy - İkitelli Sanayi ve HızRay hatları ilçenin sınırlarından geçmektedir. Ayrıca ilçenin içinden geçen minibüs ve İETT otobüsleri ile Metrobüs'e ulaşım kolaydır.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçede tekstil lokomotif sektördür. İlçede İstoç, Otocenter, Massit, sınırlarında ise Tekstilkent, Giyimkent, İkitelli Organize Sanayi Bölgesi gibi önemli ticari birimler bulunmaktadır. Önemli basın merkezleri ve bankacılık birimleri bu ilçededir. Tekstil dışında gıda, metal işleri,taşımacılık sektörleri gelişmiştir. İlçenin ana ticari dokusunu küçük işletmeler oluşturur. Tarım tamamen terk edilmiştir. Yeşil alanlar kentsel dönüşüm ile çoğaltılmaktadır. Demirören Holding'e bağlı basın kuruluşları Bağcılar'da yer almaktadır.

2013 yılında Metro inşaatının tamamlanması ile şehir merkezine ulaşım sorunu da azalmıştır.

Eğitim ve kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Bağcılarda aktif nüfusun 1/3'ini 7 - 22 yaş arası insanlar oluşturur. İlköğretim alanında okullaşma oranının en yüksek olduğu ilçelerden biri olmasına rağmen, 600.000 kişiyi kapsayan ilçe nüfusuna kayıtlı olmayan birçok göçmen ailenin de olması neden ile okul konusunda hâlâ büyük bir yetersizlik vardır. Bağcılarda ilköğretim ve lise düzeyinde 118.250 öğrenci olup bunların öğrenim gördüğü 65 okul ve 1509 derslik vardır. Altınbaş Üniversitesi Bağcılar'da bulunmaktadır. Mahmutbey semtinde 3068 kitap kapasiteli halk kütüphanesi bulunur. Bunun yanında ilçeye bağlı 22 mahallenin mahalle konaklarına da birer kitaplık kurulmuş ve burada kitapların yanı sıra el beceri kursları ve sağlık ocakları da vardır. İlki 2008 yılında açılan, 8 -14 yaş arası çocukların eğitimlerine destek olabilecek toplam 16 Bilgi Evi mevcuttur.

İlçede kültür faaliyetlerine yardımcı olması amacıyla Bağcılar Kültür Merkezi kurulmuştur. Kültür merkezi içerisinde 20.000 kitap kapasiteli bir kütüphane, spor salonları, sinema-konferans salonları ve kapalı spor salonları da bulunur. İlçede park ve çocuk oyun alanı bakımından kişi başına 0,35 km² olan aktif yeşil alan yapılan yatırım programları sonucunda kişi başına 2 km²'ye çıkarılmıştır.

Bağcılar'da 2796 adet cadde / sokak, 88 cami ve mescit, 12 lise ve dengi okul, 101 ilkokul,17 özel okul, 22 mahalle ve bunlara bağlı mahalle konakları, 25 kütüphane,1 eğitim ve araştırma hastanesi,41 aile sağlığı merkezi, 1 büyükşehir sağlık merkezi,, 7 özel hastane, 23 özel klinik merkez, 2 verem savaş merkezi, 1 ana-çocuk sağlığı merkezi, 1 sağlık danışma merkezi ve 4 belediye kültür merkezi bulunur.[1]

Nüfus ve Mahalleler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Nüfus
1940[11] 778(Merkez)
1945[12] 1.101(Merkez)
1950[13] 885(Merkez)
1955[14] 1.030(Merkez)
1960[15] 1.322(Merkez)
1965[16] 7.110
1970[17] 10.538
1975[18] 40.875
1980[19] 100.676

1960 yılına kadarki nüfus Bağcılar ilçe merkezi nüfusudur. 1965-1970-1975-1980 nüfusları ilçenin şuanki sınırları içerisindeki köy ve bucakların nüfusuyla hesaplanmıştır.

Yıl Toplam
2000[20] 556.519
2007[21] 719.267
2008[22] 720.819
2009[23] 724.268
2010[24] 738.809
2011[25] 746.650
2012[26] 749.024
2013[27] 752.250
2014[28] 754.623
2015[29] 757.162
2016[29] 751.510
2017[29] 748.483
2018[29] 734.369
2019[29] 745.125
2020[29] 737.206

Bağcılar ilçesinde 22 mahalle bulunmaktadır:

Yerel seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bağcılar Belediye Başkanları ve Partileri[30]
Yıl Belediye Başkanı Parti Oy Oranı
1992* Feyzullah Kıyıklık RP %35,09
1994 Feyzullah Kıyıklık RP %37,30
1999 Feyzullah Kıyıklık FP %37,74
2004*[31] Feyzullah Kıyıklık AK Parti %43,91
2009[32] Lokman Çağırıcı AK Parti %49,39
2014[33] Lokman Çağırıcı AK Parti %57,20
2019[34] Lokman Çağırıcı AK Parti %57,89
  • 1992 yılında Bağcılar'ın Bakırköy'den ayrılmasıyla Feyzullah Kıyıklık ara seçimlerde belediye başkanı seçilmiştir.
  • Feyzullah Kıyıklık, 2007 Genel seçimlerinde milletvekili olmak için istifa etmiş ve görevi Lokman Çağırıcı'ya devretmiştir.[35]
  • 2022 yılında Lokman Çağırıcı'nın istifası ile yerine Abdullah Özdemir belediye başkanı seçilmiştir.

Genel seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Parti Oy Oranı
1995 RP %34
1999 FP %29
2002 AK Parti %48
2007 %57
2011 %60
Haziran 2015 %50
Kasım 2015 %59
2018 %52

Eğitim Kurumları[değiştir | kaynağı değiştir]

Hastaneler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Aksa Tıp Merkezi 
  • Altınpusula Özel Eğitim Ve Rehabilitasyon Merkezi 
  • Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi 
  • Estediş Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi 
  • Hospitadent Bağcılar 
  • Hospitadent Güneşli 
  • Medicine Hospital İstanbul 
  • Medilife Bağcılar Hastanesi
  • Medikare Bağcılar Diyaliz Merkezi 
  • Medipol Mega Üniversite Hastanesi 
  • Meltem Hastanesi 
  • Özel A Hastanesi 
  • Özel Güneş Hastanesi 
  • Özel Hospitalist Hastanesi 
  • Özel İstanbul Hospital 
  • Özel Safa Hastanesi Bağcılar 
  • Özel Yeni İklim Hastanesi 
  • Özel Yeni Umut Hastanesi 
  • Yeni Ufuk Hastanesi 
  • Yunus Emre Tıp Merkezi [36]
  • Özel Medicalist Cerrahi Tıp Merkezi

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "Arşivlenmiş kopya". 2 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2014.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "bagcilar.bel.tr" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 27 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2012. 
  3. ^ a b "Bağcılar Nüfusu". 21 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2022. 
  4. ^ ""Köyden Kente Geçmişten Geleceğe Bağcılar" kitabının tanıtımı yapıldı". Anadolu Ajansı (AA). 24 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2022. 
  5. ^ Sevan Nişanyan. "Bağcılar ilçe - Bağcılar - İstanbul". nisanyanmap.com. 4 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2022. 
  6. ^ "Tarihçe". T.C. Bağcılar Kaymakamlığı. 24 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2022. 
  7. ^ "Tarihçe". Bağcılar Parseller semtinin tarihçesini Güngören Kaymakamlığı aktarmıştır. T.C. Güngören Kaymakamlığı. 24 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2022. 
  8. ^ "Bağcılar Nüfusu". 21 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2022. 
  9. ^ "Bağcılar'da kentsel dönüşüm çalışmaları sürüyor". Haber7. 24 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2022. 
  10. ^ "Bağcılar'da müzelere ziyaretçi akını". T24. 24 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  11. ^ Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (1944). "1940 Genel Nüfus Sayımı: Vilâyetler, Kazalar, Nahiyeler ve Köyler İtibarile Nüfus" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020. 
  12. ^ Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (1948). "1945 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020. 
  13. ^ Başvekâlet İstatistik Umum Müdürlüğü (1954). "1950 Umumî Nüfus Sayımı: Vilâyet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibariyle Nüfus" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020. 
  14. ^ Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü (1961). "1955 Genel Nüfus Sayımı: Vilâyet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibariyle nüfus" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 6 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020. 
  15. ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1963). "1960 Genel Nüfus Sayımı: İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibariyle nüfus" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020. 
  16. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 13 Ocak 2017 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ocak 2017. 
  17. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 13 Ocak 2017 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ocak 2017. 
  18. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 13 Ocak 2017 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ocak 2017. 
  19. ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1981). "1980 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). kutuphane.tuik.gov.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020. 
  20. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  21. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  22. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  23. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  24. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  25. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  26. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  27. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  28. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  29. ^ a b c d e f
  30. ^ "yerelnet.org.tr, Bağcılar Belediyesi". 20 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2014. 
  31. ^ www.e-sehir.com. "İstanbul Bağcılar 2004 Belediye Seçim Sonuçları, Parti Oy Oranları". Şehir Rehberi. 3 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2021. 
  32. ^ "İhlas Haber Ajansı - Seçim Yılı 2009 Adaylarım Sayfası". secim.iha.com.tr. 4 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2021. 
  33. ^ "Seçim 2014 İstanbul Bağcılar Yerel Seçim Sonuçları". www.haberturk.com. 5 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2021. 
  34. ^ "31 MART 2019 YEREL SEÇİM". www.sozcu.com.tr. 16 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2021. 
  35. ^ "Bağcılar Belediye Başkanı Feyzullah Kıyıklık görevini devretti". 4 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  36. ^ http://www.hastane.com.tr/istanbul-bagcilar-hastaneleri-sayfa-2.html

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]