Akdamar Kilisesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Surp Haç Katedrali
Akdamar Church, 2010.JPG
Kiliseden bir görüntü
Temel bilgiler
Yer Akdamar Adası, Gevaş, Van, Türkiye
Koordinatlar 38°20′25″K 43°02′13″D / 38.34028°K 43.03694°D / 38.34028; 43.03694Koordinatlar: 38°20′25″K 43°02′13″D / 38.34028°K 43.03694°D / 38.34028; 43.03694
İnanç Ermeni Apostolik
Durum Müze
Mimari
İnşaat başlangıcı 915
Tamamlanma 921

Akdamar Adasındaki Surp Haç Kilisesi veya Kutsal Haç Katedrali (Ermenice: Աղթամարի Սուրբ Խաչ եկեղեցի), Kudüs'ten İran'a kaçırıldıktan sonra 7. yüzyılda Van yöresine getirildiği rivayet edilen Hakiki Haç'ın bir parçasını barındırmak maksadıyla Kral I. Gagik'in emriyle 915-921 yıllarında Mimar Manuel tarafından inşa edilmiştir. Adanın güney doğusuna kurulmuş olan kilise, mimari açıdan Ortaçağ Ermeni sanatının en parlak eserleri arasında sayılır. Kızıl andezit taşından inşa edilmiş olan kilisenin dış cephesi, alçak rölyef şeklinde işlenmiş zengin bitki ve hayvan motifleriyle ve Kutsal Kitap'tan alınma sahnelerle bezenmiştir. Kilise bu özelliğiyle de Ermeni mimari tarihi içinde eşsiz bir konuma sahiptir.

Akdamar Adası Haritası

Kilisenin kuzeydoğusundaki şapel 1296-1336 tarihlerinde, batısındaki jamadun (cemaat evi) 1793 tarihinde, güneyindeki çan kulesi 18. yüzyıl sonlarında ilave edilmiştir. Kuzeyindeki şapelin ise tarihi bilinmemektedir.

Doğudaki birçok başka Ermeni anıtı ile birlikte Aktamar Kilisesinin de 1951'de hükûmet emriyle yıkımı kararlaştırılmış, 25 Haziran 1951'de başlatılan yıkım çalışması o dönemde genç bir gazeteci olan ve tesadüfen olaydan haberdar olan Yaşar Kemal'in müdahalesiyle durdurulmuştur.

Onyıllar boyunca bakımsız olarak kalan kilise 2005-2007 döneminde Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı öncülüğünde, Türkiye Ermenileri ve komşu Ermenistan ile ilişkilerin geliştirilmesine yönelik bir adım olarak, 1.5 milyon dolar harcanarak restore edilmiştir. Restorasyon çalışması bazı uluslararası kültür çevrelerinde "siyasi amaçlı" olarak tanımlanmıştır.[1] Kilise 29 Mart 2007 tarihinde TC Kültür Bakanı Ertuğrul Günay ve Ermenistan Kültür Bakan Yardımcısının katılımıyla müze olarak tekrar açılmıştır.[2] Restorasyon çalışması sonrası, kilisede 19 Eylül 2010 tarihinde Türkiye Ermenileri Patrikliği Ruhani Meclisi Patrik Genel Vekili Başpiskopos Aram Ateşyan yönetiminde bir ayin düzenlenmiştir, bu 95 yıl aradan sonra burada düzenlenen ilk ayindir.[3]

23 Ekim 2011'de Van'da meydana gelen depremde kilise hafif hasar gördü. Kilisenin kubbesinde çatlak oluşurken, bazı cam ve seramikleri de kırıldı.[4]

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Wikinews-logo.svg
Vikihaber'de bu konuyla ilgili haber var:

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 18 Nisan 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Eylül 2010. 
  2. ^ http://abcnews.go.com/International/wireStory?id=2978931&page=1
  3. ^ http://www.sabah.com.tr/Gundem/2010/09/20/95_yil_sonra_gelen_ilk_can_sesine_kostular 21 Eylül 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 95 yıllık tabu yıkıldı
  4. ^ http://www.hurhaber.com/haber/Deprem-Akdamar-a-da-hasar-verdi-/434001 1 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Deprem Akdamar'a da hasar verdi