Abdülkâdir Geylânî

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Tam adı Abdulkadir Geylani
Doğumu 1077
İran, Büyük Selçuklu Devleti
Ölümü 1166
Bağdat
Çağı İslam Rönesansı
Bölgesi Büyük Selçuklu Devleti
Okulu Sufizm, Kadiri, Sünni
İlgi alanları Fıkıh, İslam Şeriati, Tasavvuf, Kelam, Mantık

Abdülkadir Geylani (Arapça: عبد القادر الجيلانى 'Abd el-Kadir Gīlānī, Farsça: عبد القادرگیلانی , Kürtçe: Evdilqadirê Geylanî) (d. 1077 - ö. 1166), bugünkü İran'ın Mazenderan Eyaletinde veya Gilan Eyaletinde doğdu. Bağdat’ta vefat etti ve türbesi buradadır. Kürt[1][2][3][4] kökenli İslam bilginidir. Kadiri tarikatının kurucusudur. Künyesi, Ebu Muhammed'dir. Muhyiddin, Gavs-ül-A'zam, Kutb-i Rabbani, Sultan-ul-Evliya, Kutb-i A'zam gibi lâkabları vardır. Babası Ebu Salih bin Musa Cengidost'tur. Peygamber torunu Hasan bin Ali'nin oğlu olan Hasan el-Mu'tena'nın oğlu Abdullah el-Kâmil'in soyundandır. Annesinin ismi Fatıma, lakabı Ümm-ül-hayr olup Seyyidedir. Bunun için Abdülkadir Geylani, hem Seyyid, hem Şerifdir. Çok küçük yaşlardan itibaren farklı bir yapısı olduğu çeşitli kaynaklarda belirtilmektedir. Bağdat'ta dönemin tanınmış âlimlerinden dersler alarak hadis, fıkıh ve tasavvuf eğitimini geliştirdi. [5]

Hocalarından Ebu Said Mahzumi'nin medresesinde haftada üç gün pazartesi, salı ve cuma gecesi verdiği ders ve vaazları çok yoğun ilgi görmüştür. İslam Tasavvuf'unu herkesin anlayacağı şekilde sundu. Önceden Şafii mezhebi'nde idi. Hanbeli mezhebi unutulmak üzere olduğundan, Hanbeli mezhebine geçti ve bu tercihi mezhebin yayılmasında etkin bir yeri olmuştur. [6]

Abdülkâdir Geylânî çok sayıda kız ve erkek çocuk sahibi olmuştur. Onlar vâsıtasıyla Kadirilik Mısır, Kuzey Afrika, Endülüs (İspanya), Irak, Suriye ve Anadolu'ya yayılmıştır. Oğullarından Ebû Abdurrahmân Şerafeddîn Îsâ Mısır'a yerleşmiş olup Mısır'daki Kâdirî şeriflerin dedesidir. Abdülkâdir Geylânî'nin torunları, Kuzey Afrika'da daha çok "Şerif", Irak, Suriye ve Anadolu'da ise Seyyid ve Geylânî diye anılmaktadır. Kadirî tarikatının kurucusudur[7].

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]