Şeddadiler

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Şeddadiler
شداديون
Shaddādīyūn
—  Emirlik  —

951–1174
11-12. yüzyılda Şeddadiler.
Başkent Divin, Gence, Ani
Din İslam
Yönetim Monarşi
Emir
Tarihi
 - Ani'deki emirliğin kuruluşu 1072
 - Alp Arslan tarafından yıkılışı 1074[1][2]
Kürt tarihi
Kurden.jpg

Şeddadiler (Arapça: شداديون Shaddādīyūn, Kürtçe: Şedadiyan), 951-1174 yılları arasında Ermenistan ve Arran'da hüküm sürmüş Kürt [3][4][5] Hanedanı. Kura ile Aras nehirleri arasında bulunmuştur.

Önce Divin'de kurulmuş ve bazen Ermenistan'ın Bagratuni hanedanı ile evlilik gerçekleştirilmiştir. Divin dışında Berde, Gence gibi kentleri de hakimiyeti altına almıştır. Şeddadiler ordusu 1020'den itibaren Pakraduni Hanedanlığına ve Hazarlara karşı seferler düzenlemiş. Başlangıçta başarılar elde edebilmiş fakat 1030 yılında başarılı bir seferden geri dönerken Gürcü ve Ermeni kuvvetleriyle karşılaşmış ve ağır bir bozguna uğramış. 1047 ile 1057 yılları arasında Bizans ordusuna karşı savaşmıştır. Bundan sonraki senelerde Şeddadilerin bölgedeki etkisi giderek küçülmüş. 1067'ten itibaren Şeddadiler hanedanı Selçukluların işgaline uğramış ve 1174'e kadar Selçukluya bağımlı bir hanedan olarak devam etmiş.[6][7] Selçuklulara yaptığı hizmetinden dolayı Ani ve Tiflis kentleri hediye edilmiştir.[8]

Şeddadiler'in yaptırdığı Ebul Manucehr Camii

Şeddadiler imar ve kültür birçok eser bırakmışlardır. İslam medeniyetine şahitlik eden bu eserler hala varlıklarını muhafaza ediyorlar. Özellikle 18 yıl devletin başında kalan Ebu'l Eşver Şavur döneminde birçok önemli yapılar inşaa edilmiştir. Şavur döneminde günümüze kalan en önemli eserler hala Gürcistan müzelerinde segilenen Gence kapılarıdır. Ayrıca Aras nehri üzerinde bulunan Xudafer Köprüsü yine Şeddadi'lerin inşaa ettiği yapılar arasındadır.[9]

Şeddadi Hükümdarları[değiştir | kaynağı değiştir]

Şeddadi Gence Hükümdarları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Muhammed bin Şeddad (951-954)
  • Leşkeri bin Muhammed (971-978)
  • Marzuban bin Muhammed (978-985)
  • Fadl bin Muhammed (985-1031)
  • Musa bin Fadl (1031-1034)
  • II.Leşkeri bin Musa (1034-1049)
  • Anişirvan bin Leşkeri (1049)
  • Ebu'l Eşver Şavur I.bin Fadl (1049-1067)
  • Fadl II.bin Şavur (1067-1073)
  • Eşhot bin Şavur (1068-1069)
  • III.Fadl bin Fadl (1073-1075)

Şeddadi Ani Hükümdarları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Menucehr bin Şavur (1072-1118)
  • Ebu'l Eşver Şavur II. (1118-1124)
  • IV.Fadl bin Şavur (1125-?)
  • Mahmud bin Şavur (?-1131)
  • Şeddad bin Mahmud (?-1155)
  • V.Fadl bin Mahmud (1155-1161)
  • Şehinşah bin Mahmud (1164-1174)
  • Sultan bin Mahmud (?-1198/9)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Diplomacy gone to seed: a history of Byzantine foreign relations, A.D. 1047-57, , By Paul A. Blaum, International Journal of Kurdish Studies, Jan. 2005.
  2. History of Ganja
  3. Kurds, from Home of Tour Armenia
  4. A Chronology of World Political History (801 - 1000 C.E.)
  5. Arran, By: C. E. Bosworth, From Encyclopaedia Iranica, page 522.
  6. The Caucasus (Contains a list of the early Shaddadid Kings)
  1. ^ Surveyor versus Epigrapher, Sheila S. Blair, Muqarnas, Cilt8 8, 1991, Brill, sayfa 68
  2. ^ Shaddadids, C.E. Bosworth, The Encyclopedia of Islam, Cilt 9, sayfa 170
  3. ^ Andrew C. S. Peacock, Nomadic Society and the Seljūq Campaigns in Caucasia, 209.
  4. ^ Shaddadids, C.E. Bosworth, The Encyclopedia of Islam, Vol.IX, Ed. C.E.Bosworth, E. van Donzel, W.P.Heinrichs and G.Lecomte, (Brill, 1997), 169.
  5. ^ Lokman I. Meho,Kelly L. Maglaughli (1968). Kurdish culture and society: an annotated bibliography. Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-313-31543-5. http://books.google.com/?id=sl4PIeyWriUC. 
  6. ^ Shaddadids, C.E. Bosworth, The Encyclopedia of Islam, Vol.IX, sayfa 169
  7. ^ Andrew C. S. Peacock, Nomadic Society and the Seljūq Campaigns in Caucasia, sayfa 216
  8. ^ Caucasica in the History of Mayyāfāriqīn, V. Minorsky, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, Cilt 13, No. 1, 1949, Cambridge University Press, sayfa 29
  9. ^ http://www.xn--krtler-3ya.com/2015/11/kurtlerin-tarihte-kurduklari-devletler.html