Muhammed'in evlilikleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Muhammed, kaynaklara göre 9 ile 19 arasında değişiklik gösteren kadınla evlenmiştir. Müslümanlar, Muhammed'in eşlerini bir saygı ifadesi olarak "Mü'minlerin anneleri" olarak ifade ederler. Bunun sebebi Ahzab Suresi'nin 6. ayetinde geçen "Peygamber, müminlere kendi nefislerinden önce gelir. Onun hanımları da onların analarıdır."[1] ifadesidir.

Muhammed'in hayatı geleneksel olarak Hicret öncesi (Mekke, 570-622) ve Hicret sonrası (Medine, 622-632) olmak üzere ikiye ayrılır. Muhammed evliliklerinden 2'si hariç tümünü Hicret sonrası döneminde gerçekleştirmiştir. Medine döneminde Muhammed'in her bir eşi için Mescid-i Nebevinin duvarlarına bitişik odalar yapılmıştır.

Evliliklerinin ana amaçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Arap kültüründe evlilikler kabile ihtiyaçlarına göre planlanır, kabile içinde ve diğer kabileler arasında ittifaklar oluşturma amacıyla yapılırdı.[2] Watt 'a göre Muhammed'in bütün evlilikleri arkadaşlık ilişkilerini güçlendirme politikasına hizmet ediyordu ve Arap gelenekleri üzerine kurulmuştu.[3] Esposito Muhammed'in bazı evliliklerinin dul kadınlara yeni bir yaşam şansı vermeyi amaçladığını ifade eder.[4][5] Francis Edwards Peters'a göre Muhammed'in evlilikleri hakkında genellemeler yapmak zordur; Onlardan bazıları politik, bazıları acıma ve belki de gönül işleri ile alakalıydı.[6] Muhittin Akgül Muhammed'in eğitim-öğretim, sosyal, dini-teşrii (şeriat, ya da yasa koyma) ve siyasi sebeplerle evlilikler yaptığını ifade eder.[7] Turan Dursun'a göre ise evliliklerinin mal, statü, cinsel arzular gibi çeşitli amaçları bulunmaktaydı.[8]

Evlilikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Hatice bint Hüveylid[değiştir | kaynağı değiştir]

Mekke'nin ticaretle uğraşan en varlıklı ailelerinden birine mensup olan Hatice Muhammed'e önce iş daha sonra da evlenme teklif etti.[9][10][11] Evlendiklerinde Muhammed'in 25, Hatice'nin ise 40 yaşlarında olduğu ifade edilir.[12][13] Hatice ölünceye kadar başka eş almadı.[14][15] Muhammed'in Hatice'den, 2 oğlan ve 4 kız olmak üzere 6 çocuğu olmuştur.[16][17][18] Hatice vefat ettikten 2,5 yıl sonra, 53 yaşından sonra Polijinik evlilikler yapmıştır.[19]

Sevde bint-i Zem’a[değiştir | kaynağı değiştir]

Hatice'nin ölümünden sonra, Havla bint Hakim'in ev işlerine yardımcı olur tavsiyesiyle evlendiği dul ve yaşlı bir kadındı. Muhammed ile evlendiğinde 55 yaşlarındaydı.[13]

Aişe bint-i Ebu Bekir[değiştir | kaynağı değiştir]

Sevde bint-i Zem’a ile evliliğinden kısa bir süre sonra da Aişe bint Ebu Bekir ile sözlenmiştir.[20][21] Aişe ile sözlendikten 3 yıl sonra yani hicretten sonra evlenmiştir.[22][23] Aişe, Muhammed'in önceden evlilik yapmamış tek eşidir.[22][24]Aişe'nin Muhammed'le evlendiği sırada yaşı değişik kaynaklarda 9,[25] karşılaştırmalı çalışmalarda 13, 15, 17-18[26][27] veya 20[28] olarak geçer.

Süleyman Ateş, Aişe'nin yaşı ile ilgili rivayetlerin Aişe’nin hayatını yazan tarihçilerin verdiği bilgilerle uyuşmadığını "Tarihçilerin ve bibliyografların tespitine göre Hz. Ayşe, Peygamberimizin kızı Hz. Fatıma'dan beş yaş küçüktür. Hz. Fatıma Peygamberlikten 5 yıl önce doğmuştur. Demek ki Hz. Ayşe, Peygamberliğin başlangıç yılında doğmuştur. Hz. Muhammed Peygamber olduktan itibaren 13 yıl Mekke'de kaldı. Peygamber hicret ettiği zaman Ayşe 13 yaşında olmalıdır. Peygamber Medine'ye göçtükten iki yıl sonra Ayşe ile evlendiğine göre (el-İsâbe: 4/359) demek ki evlendiği zaman Hz. Ayşe en az 15 yaşında idi. Ayrıca Hz. Ayşe, Peygamber'le nişanlanmadan önce Cübeyr ibn Mut‘im’e nişanlı veya sözlü idi. Bu da onun, Peygamber, kendisini istemeden önce evlenecek yaşta olduğunu göstermez mi? Bu yaş da her hâlde dokuz yaş değildir. Demek ki Peygamber istediği zaman Ayşe, en azından evlenecek çağ olan 15 yaşlarında idi. Bu yaş da Arabistan gibi sıcak ülkelerde tam evlenme çağıdır. Bizde de eskiden kız çocukları erken evlendirilirdi. "14'üne gelince kızı ya ere veya yere vermeli" cümlesi bir ata sözü gibi söylenir. Zaten evlenecek çağda olmayan birisini Peygamber’e önermezlerdi. Çünkü Hz. Ayşe'yi direkt olarak Peygamber istememiş, halası onu Peygamber'e önermiş, o da uygun görmüştü. Bir başka rivayete göre Hz. Ayşe Peygamberimizin kızı Fatma ile yaşıttır. Fatma’nın doğumunda babası 35 yaşında idi. Bu durumda Ayşe evlendiğinde 20 yaşlarındadır." sözleriyle ifade etmektedir.[29]

Savaş dullarıyla yapılan evlilikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Hicret'ten sonra Muhammed, savaşlarda ölen Müslümanların dulları ile evlilikler yapmıştır. Bu durumda olan kadınlar:[13]

Hafsa bint-i Ömer[değiştir | kaynağı değiştir]

Hafsa bint Ömer bin Hattab, Uhud'da ölen Huneys b.Huzafe'nin dulu ve Ömer bin Hattab'ın kızıdır.[30]

Hind bint-i Ebî Ümeyye[değiştir | kaynağı değiştir]

[19][31] Uhud'da ölen Abdullah bin Abdilesed'in duludur.[32])

Reyhâne bint-i Zeyd[değiştir | kaynağı değiştir]

Benî Kurayza Gazvesi’nde esir düşmüş, sonradan Müslüman olmuştur.İslam Peygamberi Muhammed ile evliliği Müslümanlığı kabul etmesinden sonradır.[33]

Zeynep bint-i Huzeyme[değiştir | kaynağı değiştir]

Bedir'de ölen Ubeyde b. el-Haris'in duludur.[34],

Zeynep bint-i Cahş[değiştir | kaynağı değiştir]

Evlatlığı olan Zeyd'in ayrıldığı hanımı ve halasının kızıdır.[24][35]

Barış veya ittifak amaçlı evlilikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Cüveyriye bint-i Haris[değiştir | kaynağı değiştir]

Mustalik oğullarının reisi el-Haris’in kızıdır.[36],[19][31]

Safiyye bint-i Huyey[değiştir | kaynağı değiştir]

Medine Yahudilerinden Nadir Oğulları kabilesi reisi Huyey b. Ahtab’ın kızıdır.[37][38]

Ümmü Habibe Remle bint-i Ebî Süfyan[değiştir | kaynağı değiştir]

Kureyş lideri Ebu Süfyan'ın kızıdır.[39]

Mâriye el-Kıbtiyye[değiştir | kaynağı değiştir]

Mısır Mukavkısı'nın hediyesi olarak gelmiş [40]) ve Medine’de İslam Peygamberinin tebliği üzerine İslamı kabul etmiş müslüman ve[31] daha sonra Peygamber ile nikâhlanıp, evlenmiş bir yıl sonra da Muhammed'in erkek çocuklarından İbrahim'i dünyaya getirmiştir.[19][31][41]

Meymûne bint-i Haris[değiştir | kaynağı değiştir]

Âmir b. Sa’sa’a kabilesindendir.[42]

Evliliklerinin Zaman Çizelgesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Aile hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Muhammed ve ailesi Medine'deki Mescid-i Nebeviye bitişik küçük odalarda yaşadı. Bunların her birinin genişliği 1,70 metre, uzunluğu 2.30 metre ve tavan yüksekliği ortalama bir adam ayakta durabileceği kadardı. Kapı olarak battaniye gibi bir perde kullanılırdı.[43] Enes bin Malik'in rivayetine göre, "Peygamber her gündüz ve gece boyunca, bütün eşlerini ziyaret ederdi ve mescide bitişik oda sayısı onbir idi." (Bukhari,1,5,268)

Muhammed'in eşleri "Mü'minlerin Anneleri" gibi özel bir statüye sahip olsa da, Muhammed, onların hiçbirine bu statüyü kullanarak özel muamaleye tabi tutulmalarına izin vermedi.[44]

Muhammed öldüğü zaman geride 9 adet dul bırakmış ve bu kadınlar müminlerin anneleri sayıldığı için ömürleri boyunca diğer erkeklerle evlenmemişlerdir.

Tartışmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Muhammed'in evlilikleri ile ilgili bilgilerin bir bölümü Kur'an'a dayanır. Bunun dışında Hadis, siyer ve tefsir gibi kaynaklardan derlenen bilgiler, bu evliliklerle ilgili bilgi kaynaklarını oluşturmaktadır. Bazı araştırmacılar bu kaynaklarda verilen bir takım bilgilerin doğruluk derecesini sorgulanabilir nitelikte bulmaktadırlar.[45][46]

Muhammed'in kesin sayısı bilinmeyen, çok sayıda evlilik, esire veya cariye edindiği değişik kaynaklarda bulunur. Buna göre Muhammed 9,[47] 11,[48] 11 ya da 13,[49] 12,[13][50][51] 13,[52], 12 evlilik ve iki cariye[53] 15,[54] 19,[55] 16 evlilik ve 6 cariye,[56] 10 evlilik, 10-15 cariye,[57] kadın ile evlilik yapmıştır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Aleem, Shamim (2007). "12. Mothers of Believers". Prophet Muhammad(s) and His Family. AuthorHouse. ss. 85. ISBN 978-1-4343-2357-6. 
  2. ^ Amira Sonbol, Rise of Islam: 6th to 9th century, Encyclopedia of Women and Islamic Cultures
  3. ^ Watt (1956), ss. 287
  4. ^ Esposito (1998), ss. 16–8.
  5. ^ John Esposito. Islam: The Straight Path. Oxford University Press. ss. 17-18.
  6. ^ F. E. Peters (2003), ss. 84
  7. ^ http://www.yeniumit.com.tr/konular/detay/peygamberimizin-hanimlari-ve-evliliklerindeki-hikmetler-2#.UdpmFDvwnSs
  8. ^ http://www.turandursun.com/index.php?option=com_content&view=article&id=469:muhammedin-cinsel-hayati-2&catid=44&Itemid=117
  9. ^ [1]
  10. ^ [2]
  11. ^ [3]
  12. ^ İbnü'l-Esîr, el-Kâmil 2/39
  13. ^ a b c d [4] Prof.Dr. Mehmet Soysaldı, Peygamber Efendimizin Evliliklerinin Sebep ve Hikmetleri
  14. ^ Bullough (1998), ss. 119
  15. ^ Reeves (2003), ss. 46
  16. ^ İbn Hişam, es-Siretü’n-Nebeviyye, I, 190.
  17. ^ İbn Hişam, age., I, 190; İbn Sa’d, Tabakat, I, 133
  18. ^ Peygamber Efendimizin Evliliklerinin Sebep ve Hikmetleri.
  19. ^ a b c d İbn Sa’d, Ebu Abdillah Muhammed, et-Tabakatü’l-Kübrâ, Beyrut 1985, VIII, 216-220.
  20. ^ D. A. Spellberg, Politics, Gender, and the Islamic Past: the Legacy of A'isha bint Abi Bakr, Columbia University Press, 1994, ss. 40
  21. ^ Watt, Aisha, Encyclopedia of Islam
  22. ^ a b Karen Armstrong, Muhammad: A Biography of the Prophet, Harper San Francisco, 1992, ss. 145.
  23. ^ Tabari, Volume 9, Page 131; Tabari, Volume 7, ss. 7
  24. ^ a b Momen (1985), ss. 9
  25. ^ [hadis.ihya.org/buhari/konu/955.html Sahîh-i Buhârî]
  26. ^ Mehmet Azimli, İslâmi araştırmalar, c.16, sayı 1/2003, Dicle Üniversitesi, İlâhiyat Fakültesi
  27. ^ http://www.yeniumit.com.tr/konular/detay/aise-validemiz-in-evlilik-yasi#.UeNB_tKG5Ko Dr.Reşat Haylamaz "Aişe Validemizin evlilik yaşı" (Akademik izâhat)
  28. ^ http://www.suleyman-ates.com/index.php?option=com_content&view=article&id=564%3Ahz-ayenin-evlenme-yayla-ilgili-rivayetler-tarihi-bilgilere-terstir&catid=46%3Aubat-2013&Itemid=97 Aîşenin evlilik yaşı, Prof Dr Süleyman Ateş
  29. ^ http://www.suleyman-ates.com/index.php?option=com_content&view=article&id=564%3Ahz-ayenin-evlenme-yayla-ilgili-rivayetler-tarihi-bilgilere-terstir&catid=46%3Aubat-2013&Itemid=97 Erişim tarihi: 30 Temmuz 2013
  30. ^ Nomani (1970), ss. 360
  31. ^ a b c d http://web.firat.edu.tr/msoysaldi/efendimizinevlilikleri.pdf Prof.Dr.Mehmet SOYSALDI
  32. ^ Umm Salamah. Courtesy of ISL Software. University of Southern California.
  33. ^ http://www.islamkent.org/threads/37323-Her-g%C3%BCn-10-dk-ay%C4%B1r%C4%B1n!-(Hz-Muhammed-(sav)-in-hayat%C4%B1)/page5 Doç Dr Casim AVCI Hz.Muhammed (sav)'in hayatı
  34. ^ Watt(1956), pg.393
  35. ^ Watt (1974), ss. 156-159
  36. ^ Rodinson, page 196.
  37. ^ Nomani(1970) ss. 424.
  38. ^ Watt (1964) ss. 195
  39. ^ Umm Habibah: Ramlah Bin Abi Sufyan. IslamOnline.
  40. ^ A. Guillaume (1955), ss. 653
  41. ^ İbn Sa’d, age., VIII, 212, 213.
  42. ^ Al-Shati, Bint (2006-12). The wives of the Prophet. Matti Moosa (trans.), D. Nicholas Ranson. Gorgias Press LLC. ss. 52. ISBN 978-1-59333-398-0. 
  43. ^ Numani, ss. 259-60
  44. ^ Ramadan (2007), ss. 168-9
  45. ^ http://www.sonmezkutlu.com/?pnum=43&pt=Tarihsel%20Muhammed%20ile%20Menkabevi%20Muhammed'i%20Ay%C4%B1rman%C4%B1n%20%C3%96nemi
  46. ^ http://www.suleyman-ates.com/index.php?option=com_content&view=article&id=425:bn-shaktan-oence-siyer-yazar-var-m&catid=38:haziran-2012&Itemid=118
  47. ^ http://www.ali-gomaa.com/?page=scholary-output&so_details=153
  48. ^ http://www.answering-islam.org/Shamoun/mhd_marriages.htm
  49. ^ http://www.bible.ca/islam/dictionary/M/muhammad.html
  50. ^ http://www.light-of-life.com/eng/reveal/r5405et8.htm
  51. ^ http://www.islamawareness.net/Muhammed/ibn_kathir_wives.html
  52. ^ http://www.answering-islam.org/Shamoun/mhd_marriages.htm
  53. ^ http://mukto-mona.net/Articles/asghar/muhammad_islam12.htm
  54. ^ http://www.bible.ca/islam/dictionary/M/muhammad.html
  55. ^ http://www.islam-watch.org/authors/68-mumin/1164-muhammad-and-wives-a-look-into-the-harem-of-the-holy-prophet.html
  56. ^ http://www.bible.ca/islam/islam-myths-muhammad-sinless-4-wives.htm
  57. ^ http://encyclopedia2.thefreedictionary.com/List+of+Muhammad's+wives+and+companions