Delail-i Hayrat

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
15. yüzyıl Delaili Hayrat'ında Mekke ve Medine'nin tarihi resimleri.
17. yüzyıldan Delaili Hayrat'ın süslenmiş açılış sayfası, w:Walters Art Museum, Baltimore, ABD

Delaili Hayrat, Delailü'l Hayrat, Delail-i Şerif veya kısaca Delail olarak bilinen kitap, meşhur salavatı şerifeler mecmuasıdır. Arapça tam ismi Delâilü'l Hay­rat ve Şevâriku'l Envâr fî Zikri's Salât Ale'n Nebiyyil Muhtardır. Manası "Seçilmiş Peygamber’e Salat Konusunda Nurların Kaynağına Ulaştıran Salat ve Selamlar"dır.[1] Fas'lı Sufi Şeyh Muhammed bin Süleyman el-Cezûlî (ö. 870 H/1465 M) tarafından derlenmiştir. Mekke ve Medine'nin resimleri (eski nüshalarda çizimleri), tarihçe, Allah'ın 99 ismi, Muhammed'in isimleri, Ravza-i mutahhara'nın tarifi, farklı nushalarda dualardan sonra salavat kapsar. Haftanın her günü okunmak üzere parçalara bölünmüştür.

İslam aleminde Kuzey Afrika'da, Şam'da, Türkiye'de, Kafkaslar'da ve Güney Asya'da şöhret kazanmıştır. En çok kopyalanan ve basılan dini kitaplardan biridir. Delail sadece Şâze­li tarikatı mensupları değil, diğer tarikat men­supları, hatta bir tarikata bağlı olmayan Müslümanlar dahi, faziletine inanarak düzenli bir biçimde okumuşlardır.[2]

İmam Cezûlî başından geçen ilginç olaylar esnasında bir takım kerametler görmüştür. Bu kerametlerin Muhammed'e yapılan salavatı şerifeler ile mümkün olduğunu öğrenip araştırmaya başlamıştır. Tüm İslam alemindeki salavatları araştırıp, bulduklarını bir kitapta toplamıştır.[3]

İmam Cezûlî Medine'de kaldığında, Muhammed'in kabri başında Delaili Hayrat'ın tümünü günde iki kere okumuştur. O zamandan beri Delail-i Şerif, Muhammed'e aşk ve şevk simgesi olarak görünmüştür.

Osmanlı döneminde Kara Davut tarafından Şerhi Delail-i Hayrat olarak detaylı bir şekilde salavatların manaları ve faydaları anlatılmıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]