Muhammed bin Abdülvahhab

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Muhammad ibn Abd al-Wahhab sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Muhammed bin Abdülvahhab
Doğum 1703
Uyayna kabilesi, Diriye, Nejd bölgesi
Ölüm 1792
Flag of the First Saudi State.svg İlk Suudi Devleti

Muhammed bin Abdülvahhab, (Arapça : محمد بن عبد الوهاب) veya (Arapça : محمد بن عبد الوهاب بن سليمان آل مشرف التميمي) Vahhabilik mezhebinin fikir babası ve İlk Suudi Devleti'nin iki kurucusundan biridir. 1703 yılında Nejd bölgesi'de Diriye civarlarında doğmuştur. Dedesi, günümüzdeki Suud kraliyet ailesinin aile babası kabul edilmektedir. Tam olarak nerede doğduğu bilinmemek ile birlikte Diriye çevreleri (Günümüzde El Kasım Bölgesi) olduğu sanılmaktadır. Gençliğinde Selefiyye akımını inciledi ve bu görüşü benimsedi. Çevre kabileler ile ilişkiler kurdu ve kabile şefliği yaptı. Yeğeni Diriyah prensi Muhammed İbn Suud ile birlikte Vahhabi davası için Bedeviler'den ve Ikhwan adı verilen, Hac kafilelerini yağmalamakla geçinen Arap çetelerinden oluşan düzensiz bir ordu kurdu ve kabileleri birleştirip bölgede denetimi sağladı. Bu gelişme ile birlikte İlk Suudi Devleti kurulmuş oldu. Osmanlı'ya karşı savaş emri verdikten sonra 1792 yılında 90 yaşında öldü. Ardından onun yerine geçen Diriyah prensi Muhammed İbn Suud, Osmanlı İmparatorluğuna karşı bir yıpratma savaşı başlattı. Kısa süre sonra Şiîlerin kutsal mekânı Kerbelâ talan edildi (1801). Mekke ve Medine'yi ele geçirmek için hücuma kalktılar ve 1517 yılından beri Hicaz topraklarını elinde bulunduran Osmanlı, 1802 yılında bu topraklarıda kaybetti. Osmanlı'nın Zend Hanedanlığı ile savaşa girdiği için Arabistan'a birlik gönderilmedi. Bu fırsattan yararlanan Ibn Suud, ordularını güneye çekti ve Yemen-Umman imamlığının üzerine saldı ve bütün bir Arap Yarımadası denetimi altına girmiş oldu. Osmanlı iyice zor duruma girince Mısır Eyaleti'ni elinde bulunduran Kavalalı Mehmet Ali Paşa'dan yardım istedi. Fakat Sudan'daki Func Devleti ile uğraştığı için en büyük oğlu Tosun Paşa'yı görevlendirdi. Osmanlı-Suudi Savaşları başladı ve Tosun Paşa kısa sürede ArabistanOsmanlı İmparatorluğu adına geri aldı. Suudiler doğuya ve güneye çekildiler. Ardından İkinci Suudi Devleti'ni kurdular. 1891 yılında, Osmanlı'nın yarı müttefiki El Reşid Devleti, İkinci Suudi Devleti'ni yıktı. I. Dünya Savaşı ve diğer iç karışıklıklar neticesinde Hicaz Krallığı ve Nejd Sultanlığı ortaya çıktı. Bu karşılıkları İngiliz casus Arabistanlı Lawrence sebep olmuştur. Hicaz Krallığı ve Nejd Sultanlığı, Osmanlı'ya ayaklanan Abdülaziz El Suud tarafından zorla birleştirildi ve Üçüncü Suudi Devleti kuruldu. Bu devlet günümüzde daha çok Suudi Arabistan olarak bilinmektedir. Vahhabilik, günümüzde Suudi Arabistan'da resmi mezhep konumundadır. Günümüzün Suudi Kralı Abdullah bin Abdül Aziz'dir. Prens ise Sultan bin Abdul-Aziz Al Suud'dur. Aile, Muhammed bin Abdülvahhab'ın soyundan gelmektedir.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]