I. Gordian

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Gordian I
28. Roma İmparatoru
Sestertius Gordian I-s2385.jpg
Sestertius üzerinde İmparator Gordian I
Hüküm süresi 22 Mart - 12 Nisan 238 (II. Gordian ile)
Önce gelen Alexander Severus
Sonra gelen Pupienus ve Balbinus
Tam adı Marcus Antonius Gordianus Sempronianus Romanus Africanus
Doğum tarihi 159 civarı
Doğum yeri Frigya
Ölüm tarihi 12 Nisan 238
Ölüm yeri Kartaca
Hanedan Gordiani Hanedanı
Altı İmparator Yılı - 238
Maximinus Thrax
Gordian I ve
Gordian II
Pupienus, Balbinus ve Gordian III
Gordian III


Marcus Antonius Gordianus Sempronianus Romanus Africanus ( d. 159 – ö. 12 Nisan 238), ya da Gordian I , Roma İmparatoru. 238 yılında Altı İmparator Yılı'nın 2. imparatoru.

Gençliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Gordian'ın gençliği ya da aile geçmişi hakkında bilinen çok az şey olmakla birlikte, Gordianus adına istinaden aile adının Anadolu'nun Frigya bölgesi kökenli olduğu tahmin edilmektedir. Çok zengin ama mütevazı equestrian bir ailden geliyordu ve Roma Senatosu'na girene kadar hiyerarşide yükseldi. Gordian'ın, Marcus Antonius Gordianus (sonradan Gordian II) ve Gordian III'ün annesi olan Antonia Gordiana adlarında iki çocuğu vardır.

Gordian'ın politik yaşamı hayatında görece geç başladı ve belki de hayatının erken yıllarını "belagât" ve edebiyat çalışmalarıyla geçirdi. Bir komutan olarak Gordian, Suriye'de konuşlu IV Scythica'na komuta etti. 216'da Roma Britanyası'nda vali ve İmparator Elagabalus'un saltanatında Suffect Konsül olarak görev yaptı. Roma Britanyası'ndaki yazıtlardan ismini taşıyanlar buradaki göreviyle alakalı birtakım İmparatorluk kaynaklı rahatsızlıktan dolayı kısmen silindi.

Aedile olarak düzenlediği muhteşem oyunlar ve gösteriler sayesinde hızla artan popülaritesiyle yükselirken, ihtiyatlı ve münzevi hayatı, onuruna Antoninias adlı epik bir şiir yazdığı Caracalla'yı kuşkulandırmadı. Gordian, kişisel olarak entikalardan hoşlanmadığını öne sürerek Severus hanedanının kaotik zamanlarında servetini ve politik nüfuzunu korumayı başardı.

Yükselişi[değiştir | kaynağı değiştir]

Alexander Severus'un yönetimi sırasında, Gordian (70'li yaşlarının sonunda olan) Afrika yönetiminin onuru için birçok tehlikeye atıldı.Prokonsül olarak görevinin ortalarında, Maximinus Thrax İmparator Alexander Severus'u Germania Inferior eyaletinde öldürdü ve saltanatı ele geçirdi.

Maximinus sevilen bir İmparator değildi ve 238'de Afrika'daki isyanın bastırılması sırasındaki zalim yönetimi nedeniyle genel bir hoşnutsuzluk oluştu. Gordian, gürültü patırdı arasında 22 Mart'ta İmparatorluğu ve Africanus' cognomenini kabul etti. İlerlemiş yaşından dolayı oğlu Marcus Antonius Gordianus'un (Gordian II) kendisine ortak olmasında ısrar etti. Birkaç gün sonra Gordian, Kartaca şehrine halkın ve yerel liderlerin etkileyici destekleri arasında girdi. Bu esnada Roma'da, praetorian prefect'i Maximinus öldürüldü ve isyan başarılı gibi oldu. Senato yeni İmparatoru onayladı ve birçok eyâlet memnuniyetle Gordian tarafına geçti.

Muhalefet komşu eyalet Numidya'dan gelecekti. Numidya valisi ve Maximinus Thrax'ın sadık bir destekçisi olan Capelianus eski imparatorla ittifakını yeniledi ve bölgede konuşlu tek Lejyon III Augusta ve kıdemli askerlerle birlikte onu Afrika'ya davet etti. Gordian II, eğitimsiz milis ordusunun başı olarak 238'de Kartaca Savaşını kaybetti ve öldürüldü, Gordian I kemeriyle kendini asarak intihar etti. Gordian'lar sadece otuzaltı gün saltanat sürdü.

Gordian'ın Mirası[değiştir | kaynağı değiştir]

Gordian sevimli karakteri ile yüksek ününü hak etmişti. Baba ve oğulun her ikisi de, yazılanlara göre edebiyat düşkünüydüler ve çok sayıda edebi çalışma yayınlamayı başaracak kadar yetenekliydiler. Ancak onlar muktedir devlet adamı ya da güçlü bir yönetici olmaktan ziyâde entelektüel zevk düşkünüydüler. Gordian'a olan sevgileri nedeniyle Senato, Maximinus'a karşı isyanı devam ettirmek zorunda kaldı ve Pupienus ve Balbinus'u Müşterek İmparatorlar olarak tayin etti. Yine de 238 yılı sonlarında tanınan imparator, torunu Gordian III olacaktı.

Gordian ve oğlu Senato tarafından tanrılaştırıldı.

Kaynak[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Resmî unvanlar
Önce gelen:
Alexander Severus
Roma İmparatoru
(II. Gordian ile)

238
Sonra gelen:
Pupienus ve Balbinus