FIFA 20 Yaş Altı Dünya Kupası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
FIFA 20 Yaş Altı Dünya Kupası
Açılış sezonu 1977
Konfederasyon FIFA
Takım sayısı 24 (Finalist)
Son şampiyon  Fransa (1 kez)
En başarılı takım  Arjantin (6 kez)
Resmî site 20 Yaş Altı Dünya Kupası
2013 FIFA 20 Yaş Altı Dünya Kupası

FIFA 20 Yaş Altı Dünya Kupası (2005'e kadar FIFA Dünya Gençler Şampiyonası), FIFA'nın iki yılda bir düzenlediği futbol turnuvasıdır. FIFA tarafından 1977'den beri yapılan ve 20 yaş altı futbolcuların katılabildiği bu turnuvayı en çok kazanan ekip Arjantin'dir. Onu sırasıyla Brezilya ve Portekiz izlemektedir.

Bu turnuvanın bayanlarda yerini tutan FIFA 20 Yaş Altı Kadınlar Dünya Kupası ise 2002'den beri düzenlenmektedir.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

FIFA Dünya Gençler Şampiyonası adı ile başlayan organizasyon ilk olarak 1977 yılında Tunusta düzenlenmiştir. İlk zamanlar 16 takımla düzenlenen turnuva, 1997 Malezya turnuvasından itibaren 24 takımla organize edilmeye başlanmıştır.[1] 1981 Avustralya turnuvasına kadar maçların her iki devreside kırk dakikadan oluşmaktaydı.[2] Organizasyona en çok katılan takımlar Brezilya (17), İspanya (14) ve Arjantin (13) takımlarıdır.[3] Şuana kadar oynanan 18 final maçında, 14 farklı milli takım mücadele etmiştir.[4] Suudi Arabistanlı El Rumi (1985, 1987 ve 1989), Amerikalı Freddy Adu (2003, 2005 ve 2007) ve Kanadalı David Edgar (2003, 2005 ve 2007), üç farklı turnuvada da forma giymişlerdir. İki farklı turnuvada yer alan toplam 217 futbolcu vardır.[5]

Elemeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Aynı zamanda FIFA Coca-Cola Cup olarak da bilinen turnuvaya katılmak için ev sahibinin dışındaki 23 ülke, 6 konfederasyonun eleme maçlarını oynar. Ev sahibi ise doğrudan katılma hakkına sahiptir.

Konfederasyon Şampiyona
AFC (Asya) AFC Gençler Şampiyonası
CAF (Afrika) Afrika Gençler Şampiyonası
CONCACAF (Kuzey, Orta Amerika ve Karayibler) CONCACAF 20 Yaş Altı Şampiyonası
CONMEBOL (Güney Amerika) Güney Amerika Gençler Şampiyonası
OFC (Okyanusya) OFC 20 Yaş Altı Eleme Turnuvası
UEFA (Avrupa) UEFA Avrupa 19 Yaş Altı Futbol Şampiyonası

Sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Ev Sahibi Final Üçüncülük Maçı Takım Sayısı
Şampiyon Skor İkinci Üçüncü Skor Dördüncü
1977
Detaylar
 Tunus
Sovyetler Birliği
2–2 uz.
(9–8 pen.)

Meksika

Brezilya
4–0
Uruguay
16
1979
Detaylar
 Japonya
Arjantin
3–1
Sovyetler Birliği

Uruguay
1–1 uz.
(5–3 pen.)

Polonya
16
1981
Detaylar
 Avustralya
Batı Almanya
4–0
Katar

Romanya
1–0
İngiltere
16
1983
Detaylar
 Meksika
Brezilya
1–0
Arjantin

Polonya
2–1 uz.
Kore Cumhuriyeti
16
1985
Detaylar
 Sovyetler Birliği
Brezilya
1–0 uz.
İspanya

Nijerya
0–0 uz.
(3–1 pen.)

Sovyetler Birliği
16
1987
Detaylar
 Şili
Yugoslavya
1–1 uz.
(5–4 pen.)

Batı Almanya

Doğu Almanya
2–2 uz.
(3–1 pen.)

Şili
16
1989
Detaylar
 Suudi Arabistan
Portekiz
2–0
Nijerya

Brezilya
2–0
ABD
16
1991
Detaylar
 Portekiz
Portekiz
0–0 uz.
(4–2 pen.)

Brezilya

Sovyetler Birliği
1–1 uz.
(5–4 pen.)

Avustralya
16
1993
Detaylar
 Avustralya
Brezilya
2–1
Gana

İngiltere
2–1
Avustralya
16
1995
Detaylar
 Katar
Arjantin
2–0
Brezilya

Portekiz
3–2
İspanya
16
1997
Detaylar
 Malezya
Arjantin
2–1
Uruguay

İrlanda
2–1
Gana
24
1999
Details
 Nijerya
İspanya
4–0
Japonya

Mali
1–0
Uruguay
24
2001
Detaylar
 Arjantin
Arjantin
3–0
Gana

Mısır
1–0
Paraguay
24
2003
Detaylar
 Birleşik Arap Emirlikleri
Brezilya
1–0
İspanya

Kolombiya
2–1
Arjantin
24
2005
Detaylar
 Hollanda
Arjantin
2–1
Nijerya

Brezilya
2–1
Fas
24
2007
Detaylar
 Kanada
Arjantin
2–1
Çek Cumhuriyeti

Şili
1–0
Avusturya
24
2009
Detaylar
 Mısır
Gana
0–0 uz.
(4–3 pen.)

Brezilya

Macaristan
1–1 uz.
(2–0 pen.)

Kosta Rika
24
2011
Detaylar
 Kolombiya
Brezilya
3–2 uz.
Portekiz

Meksika
3–1
Fransa
24
2013
Detaylar
 Türkiye
Fransa
0–0 uz.
(4–1 pen.)

Uruguay

Gana
3–0
Irak
24
2015
Detaylar
 Yeni Zelanda 24

Ülkelerine göre performanslar[değiştir | kaynağı değiştir]

Takım Şampiyonluk İkincilik Üçüncülük Dördüncülük
 Arjantin 6 (1979, 1995, 1997, 2001, 2005, 2007) 1 (1983) 1 (2003)
 Brezilya 5 (1983, 1985, 1993, 2003, 2011) 3 (1991, 1995, 2009) 3 (1977, 1989, 2005)
 Portekiz 2 (1989, 1991) 1 (2011) 1 (1995)
 Gana 1 (2009) 2 (1993, 2001) 1 (1997)
 İspanya 1 (1999) 2 (1985, 2003) 1 (1995)
 Sovyetler Birliği 1 (1977) 1 (1979) 1 (1991) 1 (1985)
 Almanya 1 (19811) 1 (19871) 1 (19872)
 Yugoslavya 1 (1987)
 Fransa 1 (2013)
 Nijerya 2 (1989, 2005) 1 (1985)
 Uruguay 1 (1997, 2013) 1 (1979) 2 (1977, 1999)
 Meksika 1 (1977) 1 (2011)
 Çek Cumhuriyeti 1 (2007)
 Japonya 1 (1999)
 Katar 1 (1981)
 Şili 1 (2007) 1 (1987)
 İngiltere 1 (1993) 1 (1981)
 Polonya 1 (1983) 1 (1979)
 Kolombiya 1 (2003)
 Mısır 1 (2001)
 Macaristan 1 (2009)
 İrlanda 1 (1997)
 Mali 1 (1999)
 Romanya 1 (1981)
 Avustralya 2 (1991, 1993)
 Fransa 1 (2011)
 Avusturya 1 (2007)
 Kosta Rika 1 (2009)
 Kore Cumhuriyeti 1 (1983)
 Fas 1 (2005)
 Paraguay 1 (2001)
 ABD 1 (1989)
1 = Batı Almanya olarak
2 = Doğu Almanya olarak

Kıtalara göre başarılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Okyanusya haricindeki tüm kıtalardan en az 1 ülke turnuvanın final maçına çıkabilme başarısını göstermiştir. 2009 itibariyle, Güney Amerika 10 kez kupayı kaldırması yönüyle birinci konumdadır. Onu; 6 kezle Avrupa ve 1 kezle Afrika izlemektedir. Asya ve Kuzey Amerika'dan katılan ülkeler ise, 3 kez final maçı görmüşler ve kupaya uzanamamışlardır. Okyanusya ülkelerinin en başarılı sonucu ise dördüncülük olmuştur.

Konfederasyon (kıta) Başarılar
CONMEBOL (Güney Amerika) 11 şampiyonluk; Arjantin (6) ve Brezilya (5)
UEFA (Avrupa) 7 şampiyonluk; Portekiz (2), İspanya (1), SSCB (1), Almanya (1), Yugoslavya (1) ve Fransa (1)
CAF (Afrika) 1 şampiyonluk, Gana
AFC (Asya) İkincilik (Japonya, 1999 ve Katar, 1981)
CONCACAF (Kuzey, Orta Amerika ve Karayibler) İkincilik (Meksika, 1977), Üçüncülük (Meksika, 2011), Dördüncülük (ABD, 1989), (Kosta Rika, 2009)
OFC (Okyanusya) Dördüncülük (Avustralya, 1991 ve 1993)

Ödüller[değiştir | kaynağı değiştir]

Altın Top[değiştir | kaynağı değiştir]

Dünya Kupası Altın Top Gümüş Top Bronz Top
1977 Tunus [6] Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Volodymyr Bessonov Brezilya Júnior Brasília Brezilya Cléber
1979 Japonya [7] Arjantin Diego Maradona Paraguay Julio César Romero Arjantin Ramón Díaz
1981 Avustralya [8] Romanya Romulus Gabor Batı Almanya Michael Zorc Batı Almanya Roland Wohlfarth
1983 Meksika [9] Brezilya Geovani Arjantin Roberto Zárate Arjantin Luis Islas
1985 Sovyetler Birliği [10] Brezilya Paulo Silas Brezilya Gérson İspanya Juan Carlos Unzué
1987 Şili [11] Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti Robert Prosinečki Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti Zvonimir Boban Almanya Marcel Witeczek
1989 Suudi Arabistan [12] Brezilya Bismarck Amerika Birleşik Devletleri Kasey Keller Nijerya Christopher Nwosu
1991 Portekiz [13] Portekiz Emílio Peixe Brezilya Élber Portekiz Paulo Torres
1993 Avustralya Brezilya Adriano
1995 Katar [14] Brezilya Caio Portekiz Dani Arjantin Joaquín Irigoytía
1997 Malezya [15] Uruguay Nicolás Olivera Uruguay Marcelo Zalayeta Arjantin Pablo Aimar
1999 Nijerya [16] Mali Seydou Keita Nijerya Pius Ikedia İspanya Pablo Couñago
2001 Arjantin [17] Arjantin Javier Saviola Arjantin Andrés D'Alessandro Fransa Djibril Cissé
2003 Birleşik Arap Emirlikleri [18] Birleşik Arap Emirlikleri Ismail Matar Brezilya Dudu Brezilya Dani Alves
2005 Hollanda [19] Arjantin Lionel Messi Nijerya Obi Mikel Nijerya Taiwo
2007 Kanada [20] Arjantin Sergio Agüero Arjantin Maximiliano Moralez Meksika Giovani dos Santos
2009 Mısır [21] Gana Dominic Adiyiah Brezilya Alex Teixeira Brezilya Giuliano
2011 Kolombiya [22] Brezilya Henrique Portekiz Nélson Oliveira Meksika Jorge Enríquez

Altın Ayakkabı[değiştir | kaynağı değiştir]

Dünya Kupası Altın Ayakkabı Gol Gümüş Ayakkabı Gol Bronz Ayakkabı Gol
1977 Tunus Brezilya Guina 4 Irak Hussein Saeed 3 Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Volodymyr Bezsonov 3
1979 Japonya Arjantin Ramón Díaz 8 Arjantin Diego Maradona 6 Paraguay Romero 4
1981 Avustralya Avustralya Mark Koussas 4 Mısır Taher Amer 4 Batı Almanya Ralf Loose 4
1983 Meksika Brezilya Geovani 6 Polonya Joachim Klemenz 5 Arjantin Jorge Luis Gabrich 4
1985 Sovyetler Birliği İspanya Sebastián Losada 3 Meksika Alberto García Aspe 3 Brezilya Müller 3
1987 Şili Batı Almanya Marcel Witeczek 7 Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti Davor Šuker 6 Doğu Almanya Matthias Sammer 4
1989 Suudi Arabistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Oleg Salenko 5 Nijerya Mutiu Adepoju 3 Brezilya Sonny Anderson 3
1991 Portekiz Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Sergei Sherbakov 5 İspanya Urzaiz 4 Meksika Pedro Pineda 4
1993 Avustralya Kolombiya Henry Zambrano 3 Amerika Birleşik Devletleri Chris Faklaris 3 Meksika Vicente Nieto 3
1995 Katar İspanya Joseba Etxeberria 7 Brezilya Caio 5 Portekiz Nuno Gomes 4
1997 Malezya Brezilya Adaílton Martins Bolzan 10 Fransa David Trezeguet 5 Avustralya Kostas Salapasidis 4
1999 Nijerya İspanya Pablo Couñago 5 Mali Mahamadou Dissa 5 Amerika Birleşik Devletleri Taylor Twellman 4
2001 Arjantin Arjantin Javier Saviola 11 Brezilya Adriano 6 Fransa Djibril Cissé 6
2003 Birleşik Arap Emirlikleri Amerika Birleşik Devletleri Eddie Johnson 4 Japonya Daisuke Sakata 4 Arjantin Fernando Cavenaghi 4
2005 Hollanda Arjantin Lionel Messi 6 Ukrayna Oleksandr Aliyev 5 İspanya Fernando Llorente 5
2007 Kanada Arjantin Sergio Agüero 6 İspanyaAdrián López 5 ArjantinMaximiliano Moralez 4
2009 Mısır Gana Dominic Adiyiah 8 Macaristan Vladimir Koman 5 İspanya Aarón Ñíguez 4
2011 Kolombiya Brezilya Henrique 5 İspanya Álvaro Vázquez 5 Fransa Alexandre Lacazette 5

Altın Eldiven[değiştir | kaynağı değiştir]

Turnuva Altın Eldiven Kazananı
2009 Mısır Kosta Rika Esteban Alvarado
2011 Kolombiya Portekiz Mika

FIFA Fair Play Ödülü[değiştir | kaynağı değiştir]

Turnuva FIFA Fair Play Kazananı
1977 Tunus  Brezilya
1979 Japonya  Polonya
1981 Avustralya  Avustralya
1983 Meksika  Kore Cumhuriyeti
1985 Sovyetler Birliği  Kolombiya
1987 Şili  Batı Almanya
1989 Suudi Arabistan  ABD
1991 Portekiz  Sovyetler Birliği
1993 Avustralya  İngiltere
1995 Katar  Japonya
1997 Malezya  Arjantin
1999 Nijerya  Hırvatistan
2001 Arjantin  Arjantin
2003 Birleşik Arap Emirlikleri  Kolombiya
2005 Hollanda  Kolombiya
2007 Kanada  Japonya
2009 Mısır  Brezilya
2011 Kolombiya  Nijerya

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "U20 Dünya Kupası tarihinden ilginç bilgiler". Sporx. http://u20.sporx.com/futbol/u20/u20-dunya-kupasi-tarihinden-ilginc-bilgilerSXGLQ14061SXQ?sira=2. Erişim tarihi: 11 Haziran 2013. 
  2. ^ "U20 Dünya Kupası tarihinden ilginç bilgiler". Sporx. http://u20.sporx.com/futbol/u20/u20-dunya-kupasi-tarihinden-ilginc-bilgilerSXGLQ14061SXQ?sira=4. Erişim tarihi: 11 Haziran 2013. 
  3. ^ "U20 Dünya Kupası tarihinden ilginç bilgiler". Sporx. http://u20.sporx.com/futbol/u20/u20-dunya-kupasi-tarihinden-ilginc-bilgilerSXGLQ14061SXQ?sira=5. Erişim tarihi: 11 Haziran 2013. 
  4. ^ "U20 Dünya Kupası tarihinden ilginç bilgiler". Sporx. http://u20.sporx.com/futbol/u20/u20-dunya-kupasi-tarihinden-ilginc-bilgilerSXGLQ14061SXQ?sira=8. Erişim tarihi: 11 Haziran 2013. 
  5. ^ "U20 Dünya Kupası tarihinden ilginç bilgiler". Sporx. http://u20.sporx.com/futbol/u20/u20-dunya-kupasi-tarihinden-ilginc-bilgilerSXGLQ14061SXQ?sira=16. Erişim tarihi: 11 Haziran 2013. 
  6. ^ http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=104/edition=191057/awards/index.html
  7. ^ http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=104/edition=191081/awards/index.html
  8. ^ http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=104/edition=191109/awards/index.html
  9. ^ http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=104/edition=191120/awards/index.html
  10. ^ http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=104/edition=191144/awards/index.html
  11. ^ http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=104/edition=191161/awards/index.html
  12. ^ http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=104/edition=191209/awards/index.html
  13. ^ http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=104/edition=191232/awards/index.html
  14. ^ http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=104/edition=191263/awards/index.html
  15. ^ http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=104/edition=191276/awards/index.html
  16. ^ http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=104/edition=191313/awards/index.html
  17. ^ http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=104/edition=4295/awards/index.html
  18. ^ http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=104
  19. ^ http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=104/edition=9102/awards/index.html
  20. ^ http://www.fifa.com/tournaments/archive/u20worldcup/canada2007/awards/index.html
  21. ^ http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=104/edition=6537/awards/index.html
  22. ^ http://www.fifa.com/u20worldcup/awards/index.html

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]