Columbus, Ohio

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Bu madde Vikipedi standartlarına uygun değildir. Sayfayı Vikipedi standartlarına uygun biçimde düzenleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. Gerekli düzenleme yapılmadan bu şablon kaldırılmamalıdır. (mart 2012)
Başlığın diğer anlamları için Columbus sayfasına bakınız.

Koordinatlar: 39°59′N, 82°59′W

Columbus, Ohio
—  Şehir  —
City of Columbus
Columbus görüntüleri
Columbus görüntüleri
Columbus, Ohio
bayrak		 Columbus, Ohio
damga
Takma ad: The Discovery City, Arch City, Indie Art Capital, Cowtown, The Biggest Small Town In America
Kentin Ohio içindeki konumu.
Kentin Ohio içindeki konumu.
Koordinatlar: 39°59′N 82°59′W / 39.983°N 82.983°W / 39.983; -82.983
Ülke ABD
Eyalet Ohio
County (İl) Delaware, Fairfield, Franklin
Yönetim
 - Belediye Başkanı Michael B. Coleman (Demokratik Parti (ABD))
Yüz ölçümü
 - Kent 550,5 km2 (212,5 mi2)
 - Su 5,9 km2 (2,3 sq mi)
Rakım 285 m (935 ft)
Nüfus (2010)
 - Kent 787.033
 - Yoğunluk 1.373/km² (3.556,1/sq mi)
 - Metropol 1.836.536
Zaman dilimi EST (-5)
 - Yaz (YSU) EDT (-4)
Alan kodu 614
Web sitesi: www.columbus.gov


Columbus, ABD'nin en büyük 15. şehri ve Ohio eyâletinin en büyük şehri ve baskentidir. Cincinnati ve Cleveland bolgelerinden sonra Ohio Eyaleti'nin en buyuk 3. kentsel bolgesidir. Amrika'nin 15. Amerikan Orta-Batisi'nin 3. en buyuk sehridir. Unlu kasif Kristof Kolomb'un adiyla 1812'de Scioto ve Olentangy Nehirleri'nin arasina kurulan sehir 1816'da baskent olmustur. Sehrin ekonomisi egitim, hukumet isleri, sigortacilik, bankacilik, moda, savunma, havacilik, yiyecek, giyecek, tasima, celik, enerhi, tibbi arastirma , saglik hizmetleri, turizm, perakendecilik ve teknoloji gibi pek cok farkli konuya dayanir. Modern Columbus teknolojik anlamda gelismis bir sehir olarak varligini surdurmektedir. Dunyanin en buyuk ozel ar-ge kurulusu, the Battelle Memorial Institute; Chemical Abstracts Service, dunyanin en buyuk kimyasal bilgi takas odasi/clearinghouse; dunyanin en buyuk jet filosunun kismi mulkiyet sahibi NetJets, ve ABD'nin en buyuk kampusune sahip universitesi "The Ohio State University" bu sehirdedir.

2009 yilinda BusinessWeek dergisi Columbus'u bir aile kurmak icin en elverisli sehir secmistir.[1] Forbes Magazine tarafindan 2008 yilinda en iyi gelecek vaadeden teknoloji sehri[2] secerken 2010 yilinda Relocate America tarafindan ilk 10 listesi icine dahil edilmistir.[3]ABD'nin en buyuk 10 sehri Ingiliz fDi Magazine dergisince Columbus gelecegin 3 sehrinden biri ilan edilirken[4] Ohio'nun kaynaklari, Columbus Hayvanat Bahcesi ve Akvaryumu da USA Travel Guide tarafindan 2009'un en iyi hayvanat bahcesi ve akvaryumu secilmistir.[5]ABD'nin en iyi hayvanat bahceleri

2008 yilinda MarketWatch tarafindan ABD'de is yapilacak en iyi 7. sehir[6]ABD'de is yapmak icin en iyi 10 sehir secilirken Columbus 2011 yilinda Forbes 500 listesinden yer alan Nationwide Mutual Insurance Company, American Electric Power, Limited Brands, Momentive Specialty Chemicals, ve Big Lots gibi[7] 5 farkli kurumun genel mudurlugune de ev sahipligi yapmaktadir. http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2011/states/OH.html Fortune 500-Ohio, ABD] Columbus'ta faaliyette bulunan ya da subesi olan belli basli yabanci sirketler de Almanya menseili Siemens ve Roxane Laboratories, Finlandiya kokenli Vaisala, Japonya kokenli Techneglas, Inc., Tomasco Mulciber Inc., ve A Y Manufacturing,Isvicre koekenli ABB Group and Mettler Toledo'dur.

2010 nufus sayimlarina gore Columbus 787,033 kisilik nufusuyla Ohio'nun en kalabalik kentidir.Ohio, ABD 2010 Nufus Sayimi[8] 2008 tahminlerine gore bu sayinin 116,000 civarini yabancilar olusturmaktadir.[9]Buyuksehir Bilgi Formu; Columbus, Ohio.

Konu başlıkları

Tarihçe [değiştir]

Geçmişte Ohio Vadisi ya da Ohio bölgesi olarak da adlandırılan bölge, bugünkü Columbus'un yerleşim alanıdır[10] Her ne kadar geçmişte Fransa Krallığı'nın kontrolü altında gözükse de sonradan kürk ticareti için Avrupa'nın farklı bölgelerinden pek çok tacir bölgeye gelmiştir.[11] Yerli halkın ve Avrupalı'ların çıkar çatışması sonucu pek çok savaşa sahne olan bölgede Fransızla zorla gücü ele geçirene kadar Pensilvanyalı tacirlerin egemenliği hüküm sürmüştür.[12]

Virjinya Askeri Bölgesi [değiştir]

American Devrimi'nin ardından Virjinya Askeri Bölgesi'nin bir parçası haline gelen Ohio bölgesi Birleşik Devletler'in egemenliğini kabul etmiştir. Doğu yakasından göçen koloniciler kendilerine yerleşecek bir sınır bölgesi bulamamış, onun yerine Miami, Delaware, Wyandot, Shawnee, ve Mingo milletlerinden insanlar ile Avrupalı tacirlerle karşılaşmışlardır. Kabileler tecrübesiz Birleşik Devletler'in yayılma politikalarına karşı çıkmış ve yıllar süren kanlı savaşlar meydana gelmiştir. En son Fallen Timbers muharebesi sonucu imzalanan Greenville Anlaşması ile yeni yapılanmalara olanak sağlanmıştır. 1797'de Virjinyali genç kontrolör Lucas Sullivant Scioto Nehri kollarının batı yakasında sürekli bir yerleşim bölgesi bulmuş ve Benjamin Franklin hayranı olan Sullivant buraya Franklinton ismini vermiştir.[13] Her ne kadar bu bölge deniz taşımacılığı ve ulaşım açısından avantajlı olsa da 1798 yılında meydana gelen büyük sel felaketiyle bölge yerle bir olmuş[14] fakat yeniden kurulmuştur.

19. Yüzyıl [değiştir]

1803 yılında Ohio'nun eyalet unvanını almasından sonra iç politika çatışmaları nedeniyle Ohio'nun önde gelen liderleri başkenti Chilliçothe'den tekrar Zanesville'e taşımışlardır. Eyalet meclisi ise sonunda, eyaletin tam ortasında yeni bir başkente ihtiyaç olduğuna karar vermiş ve Dublin, Worthington, Delaware ve Franklinton da başkent olmak için aday gösterilse de Columbus bölgesi merkezi konumundan ve belli başlı ulaşım yollarına (o zamanlar en popüler taşımacılık nehir taşımacılığı idi) olan erişilebilirliğinden dolayı başkent için yeni başkent seçilmiştir. Aslen bölge hükümeti 1812'de Columbus'un başkent olmasını onaylayan yaşamayı yapmadan önce Columbus diye bir yerleşim yeri yokken, eyalet başkenti olarak dizayn edilmiş ve Ohio'nun gelecekteki siyasi, ekonomik, ve sosyal alanlardaki rolüne hazırlanmıştır. Kristof Kolomb'ü onurlandırmak adına Columbus ışmını almış ve resmi 14 Şubat 1812'de başkent ilan edilmiştir. Kürt Sırtı olarak bilinen bu bölge eskiden çok büyük bir oramnlik arazi imiş ve yalnızca avcılık için kullanılmıştır.[15]

"Bürough of Columbus"[siç] ya da şehir hükümeti resmi olarak 10 şubat 1816'da kurulmuş ve 9 kişi Belediye Başkanlığı, Haznedar ve diğer pozisyonları doldurmak üzere seçilmiştir. Her ne kadar 1812 Savaşı bölgeye zenginlik getirse de sonradan gelen ekonomik durgunluk ve çelişkili iddialar yeni şehrin başarısını tehdit eder olmuştur. Zorlu koşullar, o zamanlar fazlasıyla etkili olan yüksek ateş krizleri ve 1833'te patlak veren kolera salgınıyla daha da kötü hale gelmiştir.[16]

Baltimore'dan gelen Ulusal Yol 1831 yılında Columbus'a ulaşmış ve şehrin Ohio ve Erie Kanal'ına olan bağlantısını sağlayarak bir nüfus patlamasına neden olmuştur.[17] Bunun yanı sıra Avrupa'dan gelen bir göçmen dalgası iki etnik göçmen bölgesi oluşmasına zemin hazırlamış; ciddi bir İrlanda nüfusu şehrin kuzeyine (bugünkü Nationwide Boulevard cıvarı) yerleşirken Almanlar güneydeki arazinin daha ucuz olmasından faydalanarak Das Alte Sudende (Eski Güney Uç) diye bilinen bölgeyi kurmuşlardır. Columbus'taki Alman göçmenler daha sonra Alman köyü (German Village), bir çok bira imalathanesi, Trinity Lutheran Seminary (Protestan İlahiyat Fakültesi) ve Capital University (Capital Üniversitesi) gibi yerleri de kuran aktif bir topluluğa sahiptir.[18]

3500 kişilik nüfusuyla Columbus resmi olarak şehir ünvanını 3 Mart 1834'te almış, aynı gün eyalet hükümetinin çıkardığı özel yasa ile yasama işlevi şehir konseyine bırakılırken yargı işlevi belediye başkanına verilmiştir. Aynı yılın nisan ayında seçimler gerçekleştirilmiş John Brooks ilk belediye başkanı olarak seçilmiştir.[19]

Columbus-Xenia tren yolu 1850 yılında şehre giren ilk tren yolu olmuştur. Daha sonra bunu Cleveland-Columbus-Cincinnatı tren yolu izlemiştir (1851). İki demiryolu beraber High Street'in doğu yakasında hemen Naghten'in (Kuzey Kamu Patikası) Union İstasyonu'nu inşa etmiştir. 1875 ylina gelindiğinde Columbus'un demiryolu trafiği artmış, şehir 8 farklı demiryolunu kullanabilir hale gelmiş bu nedenle de yeni bir Gar inşa edilmiştir.[20] Yeni garın yanı sıra inşaatı 18 yıl süren Ohio Statehouse (Devlet Konağı) 7 Ocak 1857'de kullanıma açılmıştır.[21]

İç Savaş döneminde, Columbus gönüllü Union Army 26,000 askeri birliği ve 9,000 confederasyon mahkumuna topraklarını (Batı Columbus civarında bugün Hilltop olarak bilinen Chase kampında) açan bir üs haline gelmiştir. Bu bölgede halen 2000den fazla Konfederasyon askeri gömülü bulunmaktadır (bu sayı bölgeyi en büyük Konfederasyon mezarlıklarından biri yapmaya yetmiştir)[22] Ayrıca düzenli ordu kuzey Columbus'ta (Delaware yolu civarında) Thomas kampını, 18. Birleşik Devletler Piyade Sınıfı'nın örgütlendiği ve eğitildiği yer, kurmuştur.

1870 yılında,Morril Land-Grant Colleges kanununa binaen, eskiden William ve Hannah Neil'in olan arazi üzerinde sonradan The Ohio State University (Ohio Devlet Üniversitesi) olacak olan the Ohio Ağrıcultural and Mechanıcal College (Ohio tarım ve makine üniversitesi) kurulmuştur.[23] By virtue of the Morrill Land-Grant Colleges Act, the Ohio Ağrıcultural and Mechanıcal College (which became The Ohio State University) was founded in 1870 on the former estate of William and Hannah Neil.[43]

19. yy.'nin sonlarına doğru Columbus pek çok imalat işletmesinin yükselişine şahit olmuştur. 20den fazla buggy (küçük, hafif genellikle iki kişilik at arabası, bir nevi faytonhttp://en.wikipedia.org/wiki/Horse_and_buggy imalathanesine sahip olması nedeniyle (ki en bünlardan en büyüğü 1875 yılında Ç.D. Firestone tarafından kurulan The Columbus Buggy Company'dir) o zamanlar Dünyanın Buggy merkezi olarak bilinen Columbus'ta The Columbus Consolidated Brewing Company(Columbus Birleşmiş Mayalama Şirketi) büyük bir un kazanmış, ancak Anti-Saloon League'in (Orlin, Ohio'da kurulmuş 19. yüzyılda özellikle güney ve kırsal kuzey Amerika'da etkili olmuş içki karşıtı, bugün Amerikan İçki Problemleri Konseyi adını almış olan birlik)lobi faaliyetleriyle az da olsa bu başarısı gölgelenmiştir.[24] Çelik endüstrisinde de ileri görüşlü olarak bilinen Samuel P. Bush Buckeye Çelik Dokum Sirketi'ni kurmuştur. Bu kadar işletmenin olması kaçınılmaz olarak Columbus'u işçi örgütlenme merkezlerinden biri haline getirmiş Samuel Gömpers Druid's Binası Güney 4. Cadde üzerindeki Amerikan İşçi Federasyonu'nu kuraraken Amerika'nın Birleşik Maden İşçileri de 1890 yılında eski şehir binasında kurulmuştur.[25]

Paris ve New York'ta büyük edebi başarılara imza atacak olan James Thurbar 1894 yılında Columbus'ta doğmuş, bugün onun adına Ohio Devlet Tiyatrosu Departmanı onun adını taşıyan bir performans merkezi kurmuştur. Ayrıca Thurbar'ın yaşadığı Discovery bölgesi yakınlarındaki gençlik evi bugün Tarihi Binalar Ulusal Listesi'ne kayıtlıdır.

20. Yüzyıldan Günümüze [değiştir]

"The Columbus Experiment" (Columbus Deneyi) uluslararası alanda tanınmış, filtreleme ve yumuşatma işlemlerini gerçekleştirmek üzere dünyadaki bildiğimiz anlamda ilksü arıtma tesisinin kurulmasını amaçlayan 1908 doğumlu bir çevre hareketidir. Çalrence ve Charles Hoover kardeşler tarafından dizayn ve icat edilmiştir. Bu icat o güne kadar sıkça görülen tifüs salgınlarının ölümcül sonuçlarını ciddi ölçüde azaltmıştır. 103 senelik bu dizaynlar günümüzde halen kullanılmaktadır. Bu tesisin yapılışında işçi olarak görev alan Jeremiah O'Shaughnessy'in adı daha sonra Columbus büyükşehir belediye bölgesindeki O'Shaughnessy barajına verilmiştir.[26]

Columbus lakaplarından biri olan "The Arch City" (Bağlantı Şehri) ismini 20. yüzyıl itibaariyle High Street'i çevreleyen onlarca tahta bağlantı (caddenin iki yakasını havadan birleştiren üzerinde yalnızca aydınlatma araçlı ampuller olan çok ince ve küçük geçitler) almaktadır. Bu bağlantılar başlangıçta geçiş yollarını aydınlatırken sonradan yeni elektrikli arabalara enerji sağlamak için kullanılırken 1914 yılında sokulmuş, yerlerine sokak lambaları dikilmiş ancak 2002 yılında Shorth North bölgesinde bu bağlantıların tarihsel önemlerini vurgulamak amacıyla metalden yeniden inşa edilmişlerdir.[27]

25 Mart 1913 tarihinde bir sel felaketi Franklinton mahallesini yerle bir etmiş, 90'dan fazla kişi ölmüş, binlerce Batı Yakası sakini evsiz kalmıştır. Gelecekte olabilecek başka selleri önlemek amacıyla The Army Corps of Engineers (Askeri Mühendis Birliği) Scioto Nehri'ni şehir merkezine doğru genişletme, yeni köprüler kurma ve kıyılarına koruma duvarı örme önerisi getirmiş, 1.Dünya Savaşı sonrası var olan güçlü ekonomiyle 1920'lerde bir inşaat atılımı gerçekleştirilmiştir. Bu atılım sırasında halen kullanılmakta olan The Ohio Theatre (Ohio Sahnesi), şehir merkezi hükümet binaları, the American İnsurance Union Çitadel (Amerikan Sigorta Birliği Hisarı) ve şehrin kuzeyine yeni ve oldukça büyük bir stad (Ohio Stadıum) yapılmıştır.[28]. Her ne kadar the American Professional Football Association (Amerikan Profesyonel Futbol Birliği-1922'de NFL-National Football League-Amerikan Ulusal Futbol Ligi adını almış) 1920 yılında Canton'da kurulsa da merkez ofisleri 1921'de Columbus'a taşınmış ve 1941'e kadar burada kalmıştır.NFL tarihçe

1929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın etkileri ekonominin farklı alanlara dayanmasından dolayı Columbus'ta görece daha az hissedilmiştir. 2. Dünya Savaşı şehirde pek çok yeni işin yaratılmasına ve yeni göç dalgalarına neden olmuştur. Bu seferki göçmenler Appalachia' (New York'un güneyinden Alabama, Missisipi, Georgia'yı içine alan hat)nin fazlasıyla az gelişmiş kırsal bölgelerinden gelmiş ve kısa bir sürede Columbus nüfusunun üçte birini oluşturmuşlardır.[29] Bugün Amerika'nın ilk modern alıveriş merkezleriinden sayılan the Town and Country Shopping Center (İlçe ve Kasaba Alışveriş Merkezi) 1948 yılında Whitehall banliyösünde kurulmuştur.[30]

Eyaletler arası otoyolun yapımı merkez Ohio'da banliyö gelişiminin çok hızlı olacağının işaretini verirken, bu banliyöleşmeden dolayı şehrin vergi matarhında olabilecek sorunlarının önüne geçmek için kanalizasyon ve şu bağlantılarını ilhak politikalarına bağlamaıştır.[31] 1990'ların başına gelindiğinde Columbus hem arazi hem de nüfus bakımından Ohio'nun en büyük kenti haline gelmiştir.

Columbus şehir merkezini yeniden yapılandırma çalışmaları son zamanlarda başarılı olsa da, bütün büyük AMerikan şehirlerinde olduğu gibi başı mimarı miraslar bu süreçte maalesef kaybedilmiştir. 1970'lerde yüksek katlı ofis binaları ve ticaret merkezleri yapmak için Union Station (Columbus Garı) ve Neil House Oteli gibi kentsel simgeler yıkılmıştır. The National City Bank, Nationwide Plaza ve diğer gökdelenler 1970'lerin sonunda inşa edilmişlerdir. Greater Columbus Convention Center (Columbus Kültür Merkezi'nin inşasıyla birlikte şehre pek çok ticari şov gelmiş, bugün Miranova Şirketler Merkezi'ne ve The North Bank Parkı'ndaki The Condominiums'a ev sahipliği yapan The Scioto Mile bölgesi yine bu zamanlarda büyük değişim göstermiştir. Broad ve High Caddeleri'nin kesişimindeki yerel NBC'yi de konuk eden Capitol Square yine 1980'lerin başında kurulmuştur. Şehir Belediyesi 2010 yılındaki ipotek krizi sonrası boş kalan, terk edilen pek çok binayı yenilemek ya da yıkmak amacıyla 10larca milyon dolara satın almak zorunda kalmıştır. Şehir yetkililerinin yaptığı açıklamalara göre 2011 yılı Şubat ayında Columbus'ta 6,117 boş bina bulunmaktadır.[32]

Havacılık [değiştir]

1907 yılında 14 yaşındaki Cromwell Dixon pedallarla ilerleyen bir nevi küçük keşif balonu olan "SkyCycle" (Gökyüzü bisikleti) ni yapmış ve Driving Parkı üzerinde uçmuştur.[33]

1910 yılında Wright Kardeşlerin gösteri pilotlarından Phillip Parmalee'nin 88 kilo ipeği Dayton'dan Columbus'a (yaklaşık 110 km'lik bir mesafe)Wright B Modeli ile uçurması sonucu dünyanın ilk ticari kargo uçuşu gerçekleşmiştir.[34]

20 yıldan daha kısa bir süre sonra Columbus Havalimanı demiryollarıyla havayolunu birbirine bağlayan kıtalararası bir sistemin ekseni olmuş, Charles Lindbergh 'in Columbus'u böyle bir uçuş merkezi haline getiren teşvikiyle ticari amaçlı servis sağlayan daha sonra TWA adını alacak olan TAT ile doğu yakasından batı yakasına yolcu taşınmaya başlanmıştır. 1927'deki havaalanı yapmak için tahvil toplama fiyskosundan sonra Lindbergh 1928 yılında kişisel olarak bir kampanya başlatmış ve bir sonraki yıl yeni tahvil toplama yasası çıkarılmıştır.[33] 8 Temmuz 1929'da havaalanı is amaçlı olarak TAT'ın batı istikametindeki Columbus-Waynoka, Oklahoma açılış uçuşuyla açılmıştır. 19 yolcunun arasında açılış seremonilerine katılan Amelia Earhart, Henry Ford ve Harvey Firestone da yer almışlardır.[33]

1964 yılında Ohio'nun yerlisi olan Geraldine Fredritz Mock, "Spirit of Columbus"(Columbus'un Ruhu) isimli uçağı kullanarak Columbus'tan yola çıkmış ve dünya etrafını uçan ilk kadın ünvanını almıştır. Bu uçuş neredeyse bir ay sürmüş ve 3858 pound (1750 kg) nin altındaki uçaklar için hızı bir rekor teşkil etmiştir.[35]

Coğrafya [değiştir]

Scioto ve Ölentangy Nehirleri'nin birleşmesi yalnızca Columbus şehir merkezinin biraz batısında olmaktadır. Bunlar dışında Columbus şehir sınırları içerisinde Alum Creek, Big Walnut Creek, ve Darby Creek gibi pek çok küçük akarsu da bulunmaktadır. Wisconsin Buz Dönemi'nde büyük bir buzulun neredeyse bütün Ohio'yu kaplaması sonucu Columbus görece düz bir topoğrafyaya sahiptir. Buna rağmen yine de bölge de bazı eğim farklılıkları görülmektedir. 1132 ft./345 m.lik rakımı ile New Albany yakınlarındaki Franklin ilçesi en yüksek yeriyken, 670 ft/207 m'lik Lockbourne (Scioto Nehri'nin bölgeyi terk ettiği nokta) en alçak yeridir.[36] Nehir ve göllerin yakınlarındaki çukurluk bölgeler toprak örtüsünün çok çeşitli olmasında etkili olmuş, Alum Creek'i ve Olentangy Nehri'ni besleyen dereler daha çok killi bir toprak yaratırken, Scioto Nehri'ni besleyenler kireçtaşı oluşumları yaratmıştır.

İklim [değiştir]

Bölgenin iklimi nemli kıtasal iklimle nemli astropikal iklim arasında geçiş gösteren Columbus'ta yazlar sıcak ve bunaltıcı, kışlar soğuk ve kuru geçmektedir. Kışın kar yağışı, şehrin hem tipik kuvvetli kış alçak iklimi bölgesinde olmamasından(örneğin kuzey doğuya göre) hem de Lake Erie'nin gol etkisinden kaynaklanan yağış ikliminden uzak olmasından dolayı görece azdır. Columbus'ta kayıt altına alınmış en yüksek sıcaklık 21 Temmuz 1934'te ve 14 Temmuz 1936'da yaşanmış 106 °F (41 °C)'lik işidir.[37] Columbus'un suana kadar geçirdiği en soğuk gün ise −22 °F (−30 °C) ile 19 Ocak 1994'tur.[37] Columbus Amerikan Orta Batısı'nı etkisi altına alan kötü hava koşullarına maruz kalmakta, özellikle bahardan sonbahara kadar kasırga görülme ihtimali çok yüksektir. En son 11 Ekim 2006'da yaşanmış olan kasırga, şehre F2 seviyesinde zarar vermiştir.[38] Ayrıca zaman zaman seller, kar fırtınaları ve ciddi fırtınalar da görülmektedir.

Demografi [değiştir]

2010 nufus sayimina gore Columbus'un irksal tablosu su sekildedir; Beyazlar: %61.5 (Hispanik olmayan beyazlar: %59.3) Siyahi ya da Afro-Amerikanlar: %28.0 Yerli Amerikalilar( Kizilderililer) : %0.3 Asyalilar: %4.1 (Hintli %1.3; Cinli %0.3; Koreli %0.2; Vietnamli %0.2; Japon %0.2; Filipinli %0.2; Kambocyali %0.2; Laoslu %0.2) Yerli Hawaili ve Diger Pasifik Adalilar: %0.1 Iki ve ya daha fazla irka mensup olanlar: %3.3 Hispanik ve ya Latinler: %5.6 (Meksikali %3.3; Porto Rikollu %0.6; Salvadorlu %0.2; Dominikli %0.2) [39]

2010'deki nufus sayimina gore Columbus nufusu 729,369'dur. Sehirde 301,534 hane ve 165,240 aile vardir. Nufus yogunlugu 1sq mil basina (2.6 km2)3,383.6 kisidir. En kalabalik 5 Avrupali soy ise; Almanlar (%19.4), Irlandalilar (%11.7), Ingilizler (%7.9), Polonyalilar (% 7.2) ve Italyanlar (%5)dir.[40]

301,534 hanenin %28'inde 18 yasindan kucuk cocuk bulunurken bu sayinin %36.1'i evli ve birlikte yasayan ciftlerden, %14.5'i halihazirda kocasi olmayan kadin ev sahiplerinden, % 45.2'si ise aile olmayanlardan olusmaktadir. Toplan hanelerin %34.1'i bireylerden, %7'si ise 65 yas ve ustu biriyle birlikte yasayanlardan olusmaktadir. Ortalama hane buyuklugu 2.30 ken, ortalama aile buyuklugu ise 3.01'dir. Yas dagilimi istatistiklerine gore toplam nufusun %24.2'si 18 yasin altinda, %14'u 18-24 yas arasi,%35.1'i 25-44 yas arasi, %17.9'u 45-64 yas arasi ve %8.9'u 65 yas ve ustudur. Medyan yas 31'ken 18 yasin ustundeki her 100 kadin icin 91.9 erkek vardir Sehrin hane basina dusen ortalama geliri yillik 37,897$'ken, ortalama aile geliri yillik 47,391$dir. Ortalama erkek geliri 35,138$ken bu miktar kadinlarda 28,705 $'a dusmektedir. Sehrin kisi basina dusen geliri 20,450$dir ve bu rakamla ailelerin yaklasik %10.8'i ve toplam nufusun %14.8'i yoksulluk sinirinin altinda yasamaktadir.

Columbus sehir merkezi 20 yuzyil ve 21. yuzyil boyunca, Cin anakarasindan, Avrupa'dan, Tayvan'dan, Vietnam'dan, Rusya'dan, Japonya'dan Somali'den, Hindistan'dan pek cok goc dalgasina maruz kalirken, Meksika ve diger Latin Amerika ulkelerinden kaynaklanan gocse halen surmektedir.[41] Bunlar disinda dunyanin pek cok ulkesi de The Ohio State University'nin uluslararasi ogrencileri sayesinde Solumbus'ta temsil edilmektedir. 2008 tahminlerine gore sehir nufusunun 116,000 kadari, yeni sehir sakinlerinin yaklasik %82'si, yabanci ulke dogumludur.[42] Demografik ozellikleri, irklarin ve milletler kadar farkli gelir gruplarini ve kentsel, kirsal ve banliyo alanlarini icinde bulundurmasiyla gecmiste Columbus tipik bir Amerikan sehri olarak gorulmekte ve bu nedenle de piyasaya yeni surulecek urunle icin test pazari gibi kullanilmaktayken [43] gunumuzde yeni calismalar genel ABD nufusunu yansitmadigini ileri surmektedir.[44] Columbus ayrica yaklasik 34,952 gay, lezbiyen veya biseksuelden olusan bir kisim LGBT'ye ev sahipligi yapmaktadir.[45] Bu ozelligiyle Gay ve Lezbiyenlerin yasamasi icin en elverisli sehirlerden biri secilirken ulkedeki en hakki verilmemis gay sehri unvanina da sahip olmustur.[46]

Siralamalar [değiştir]

2008 Merkezi Central Connecticut State Univerisite tarafindan ABD'nin 15. en okur-yazar sehri secilirken 19. en iyi egitim gormus sehri ilan edilmistir.[47] 2006 yilinda CNN Money tarafindan yasamak icin 8. en ideal buyuk sehir secilmis,[48] 2010 yilinda Sperling's tarafindan 2. en erkeksi sehir secilirken[49] (2009 yilinda 7 sirada imis[49]) ayni yil Dole Nutrition Institute (Dole Beslenme Enstitusu) tarafindan en cok salata tuketen sehirlerden biri oldugu belgelenmistir.[50]

Kanun ve Hükümet [değiştir]

Şehir bir belediye başkanı ve tek kamaralı, her iki senede bir iki aşamada 4 dönemlik seçilen 7 üye tarafından yönetilmektedir. Belediye başkanı Güvenlik Müdürü ile Kamu Servisleri Müdürü'nü atar. Vatandaşlar ise şehrin mali denetçisini, şehir mahkemesi katibini, belediye mahkemesi yargıçları ile şehir savcısını seçerler. 1913 yılında seçilen kanun komisyonu 1914'te iş başına geçmiş ve Federal formu, pek çok yenilikçi özellikle değiştiren (örneğin partiye bağlı olmayan oy hakkı, tercihli oy hakkı, seçilmiş memurların azledilebilmesi, referandum gibi) değiştiren yeni bir kanun teklifi getirmiş ve bu teklif 1916 yılında yasalaşmıştır. Şehrin bugünkü belediye başkanı Michael B. Coleman'dır.

Suç [değiştir]

Columbus şehri polis hizmetleri Belediye Polis Departmanı tarafından sağlanmaktadır.[51] CQ Press'e göre 2009 yılında Columbus ABD'nin en tehlikeli 38. şehridir fakat tarihi boyunca hiç bir zaman en tehlikeli 25 listesinden girmemiştir.[52] Bu sıralama Federal Bureau of Investigation (FBI) tarafından derlenen suç istatistiklerinin CQ Press tarafından ağırlıklı değerlendirmesi sonucu ortaya çıkmıştır. 2005 FBI istatistiklerine göre Columbus'ta 102 cinayet kayda geçmiş, toplamda 6,111 şiddet vakası rapor edilmiştir.[53][54] İlgilenenler için, hergün güncellenen, suç mekanlarını, tiplerini ve detaylı bilgi içeren Columbus olay haritası mevcuttur.[55]

Ekonomi [değiştir]

Columbus genel anlamda güçlü ve farklı iş kollarına- eğitim, sigortacılık, bankacılık, moda, savunma, havacılık, yiyecek, ulaşım, çelik, enerji, tıbbi araştırma, sağlık, turizm, perakendecilik ve teknolojiye- dayanan bir ekonomiye sahiptir. Relocate Amerika isimli bir emlakçılık araştımra firmasına göre 2010 yılının en iyi büyük şehirleri sıralamasında ilk 10'da yer alan [56] Columbus'u 2008 yılında MarketWatch ış kurmak ve yapmak için en ideal 7. şehir,[57] fDi geleceğin şehirleri listesinden ABD'deki 3. şehir ve en işletme canlısı 4. şehir seçmiştir.[58] Policom Corp'a göre 2006 yılında Amerika'nın en güçlü 7. Ohio'nun 1. ekonomisi seçilirken [59] 2009 yılı istatistiklerine göre Columbus büyükşehir belediyesi bölgesinin GDP'si 90 milyar dolardır.[60]

2007 yılında başlayan ekonomik durgunluk süresince Columbus ekonomisi, 10'larca yıllık iş dağıtımı ve uzun zamandır bölgede olan büyük şirketler, iş dünyası liderleri, ve siyasi liderler sayesinde ülkenin geri kalanı kadar etkilenmemiştir. Her ne kadar Columbus'da ülke atmosferinden etkilenmiş, finansal yanlışlıklar yapıldığına dair iddialar sonucu vergileri yükseltmek zorunda kalmış olsa da Coleman yönetimi bu istikrarlı ekonomiyi sürdürmek için ellerinden geleni yapmaktadırlar.[61] Columbus;un eyalet başkenti olmasından dolayı şehirde, şehir, bölge, eyalet, federasyon çalışanlarını ve hükümet işçilerini de kapsayan resmi bir varlık da söz konusudur. Hatta devlet Columbus'taki en büyük işverendir de denilebilir.

2011 yılında şehirde Fortune 500 listesinde yer alan 5 farklı genel müdürlük bulunmaktadır, bu müdürlükler Nationwide Mütual İnsurance Company, American Electric Power, Limited Brands, Momentive Specialty Chemicals, ve Big Lots'tır.[62] Ayrıca Cardinal Health'in genel müdürlüğü de Dublin'in hemen dışında Columbus yakınlarındadır. Bunlar dışındaki büyük işverenler içerisinde çok sayıda okul (The Ohio State University gibi), Battelle Memorial Institute gibi hi-tech araştırma ve geliştirme şirketleri, OCLC ve Chemical Abstracts şirketleri gibi Bilgi/Arşiv şirketleri, JP Morgan Chase ve Huntington Bancshares gibi finans şirketleri ve Wendy's gibi yiyecek zincirleridir. Columbus'ta faaliyette bulunan ya da şubesi olan belli başlı yabancı şirketler de Almanya menşeili Siemens ve Roxane Laboratories, Finlandiya kökenli Vaisala, Japonya kökenli, Tomasco Mulciber İnc., ve A Y Manufacturing,İsviçre kökenli ABB Group and Mettler Toledo'dur.

Ulasim [değiştir]

Ağ ve Adres Sistemi [değiştir]

Şehrin sokak planlaması şehir merkezından başlatılmış ve High Street(kuzey-güney yönlü) ve Broad Street(doğu-batı yönlü) kesişimleri esas alınarak hazırlanan bir şebeke sistemine göre eski büyüme mahallelerine doğru genişletilmiştir. Kuzey-Güney sokaklar High Street'e paralel olarak 12 derece kuzeyden batıya ilerlerken bulvarlar (Fıfth Avenue, Sixth Avenue diye devam eden) doğudan batıya uzanırlar.[63] Adres sistemi Broad ve High Caddelerinin kesişiminden başlar ve numaralar High Caddesi ya da Broad Caddesi'ne olan uzaklıklarına göre numaralandırılır. Numaralandırılmış bulvarlar First Avenue'dan başlar, First Ave. yaklaşık 2.01 km uzunluğunda ve Broad Caddesi'nin kuzeyindedir bundan sonraki bulvarlar kuzeye doğru büyüyen sayılarla numaralandırılmışlardır. Numaralandırılmış caddeler Second Street (2. Cadde) ile başlar, 2nd St. High St.in iki blok batısında ve 3rd St. High St.in 1 blok doğusundadır, buradan itibaren numaralar doğuya doğru büyür.Çift sayılı adresler caddelerin kuzey ve doğusunda bulunurken, tek sayılı adresler güney ve batıda yer almaktadırlar. 700 sayılık bir kapı numarası farkı aynı cadde üzerinde yaklaşık 1 millik (1.6 km) bir mesafeyi göstermektedir.[64] Örneğin 351 Batı 5. Cd High St.in güneyinde kalır ve High St.eyaklaşık .5 mil (0.80) km uzaklıktadır Kuzey-güney caddeleri üzerindeki binalar da aynı mantıkla numaralandırılmıştır. Kapı numarası Broad Cd.den yaklaşık ne kadar uzaklıkta olduğunu gösterir. "N" ve "S" kısaltmaları caddelerin Broad St.e göre kuzeyde mi güneyde mi olduğunu gösterirken cadde numaraları da şehir merkezindeki High ve Broad Cd.leri kesişiminden ne kadar uzakta olduğunu anlatır.

Yine de yukarıdaki cadde numaralandırma sistemi çoğu yerde sağlanamamıştır. Marble Cliff'ten Güney Lindon'a oradan da havaalanına uzanan bölgede çoğunlukla bulvarlar bulunurken şehir merkezi ve merkeze yakın doğu ve güney yönlü mahallelerde bulvarların aksine yalnızca caddeler vardır. Caddelerin ve bulvarların kesiştiği noktalar çok azdır ve isimlendirilmiş caddeler ile bulvarlar herhangi bir yön doğrultusunda ilerleyebilir. Örneğin, bütün numaralandırılmış bulvarlar doğu-batı yönünde High St.e dik bir şekilde ilerlerken, isimlendirilmiş fakat numaralandırılmamış bulvarların bir çoğu kuzey-güney yönlüdür ve High. St.e paralel yer alırlar. Aynı durum pek çok isimlendirilmiş cadde için de geçerlidir. Numaralandırılmış caddeler şehri kuzeyden güneye geçip Broad St.i dik keserken, pek çok isimlendirilmiş fakat numaralandırılmamış cadde doğu-batı yönünde yer alır ve High. St'e dik uzanır. Bu karmaşaya rağmen adres sistemi neredeyse bütün Franklin İlçesini, yalnızca kendi mahalle merkezli adres sistemini geliştiren birkaç banliyö dışında, kapsar. Yukarıda sayılanlar dışında Columbus'un belli başlı caddeleri Main Street, Morse Road, Dublin-Granville Road (SR-161), Cleveland Avenue/Westerville Road (SR-3), Olentangy River Road, Riverside Drive, Sunbury Road, Fıfth Avenue ve Livingston Avenue'dur.

Otoyollar [değiştir]

Columbus iki büyük eyaletlerarası (Interstate) otoyolun kesişiminde kalmıştır; Doğu-Batı istikametli İnterstate 70 ve kuzey-güneybatı istikametli İnterstate 71. The Split (yarık) diye bilinen bölgede (şehir merkezi cıvarlarında) bu iki otoyol 2.4 km boyunca birleşir ve bu birleşme özellikle yoğun saatlerde Columbus için bir trafik sıkışıklığı yaratır. Columbuslular tarafından National Road (Milli Yol) diye bilinen 40 numaralı Birleşik Devletler otoyolu (U.S. Highway 40)doğudan batıya ilerler ve Main St.i şehrin doğusuna bağlarken, ve Broad St.i de batıya bağlar. Aynı yol pekçokları tarafından ülkenin ilk otoyolu olarak da bilinmektedir. 23 numaralı ÜS otoyolu kabaca güney-kuzey istikametinde yapılmışken, 33 numaralı ÜS otoyolu kuzeybatı-güneydoğu doğrultusunda ilerler. 270 numaralı eyaletlerarası yolun dış halkaları şehrin büyük bölümünü sararken, iç halkalar 670 numaralı eyaletlerarası yolu da içine alacak şekilde kuzeye ve havaalanını kapsayarak doğuya gitmekte ve batıda İ-70 ( 70 numaralı eyaletlerarası yol)ile 315 numaralı devlet yolu ile (State Route 315) şehrin batısından, I-70/71 ayrımı ile şehrin güneyinden ve İ-71 ile şehrin doğusundan birleşmektedir. Merkezi konumu ve arayolların fazla kullanılmaması ile Columbus eyalet içindeki her varış noktasına yalnızca yaklaşık 2 saat uzaklıktadır.

Kopruler [değiştir]

Columbus nehir kenarlari son yillarda yapilmis olan birkac kayda deger kopruye ev sahipligi yapmaktadir. 30 Temmuz 2010 yilnda ulasima acilmis olan 210m'lik Main St. Koprusu COSI (Columbus Bilim ve Sanayi Merkezi)'nin hemen guneyinde Scioto Nehri uzerinde olan kopru 3 tek yon seritten ve bisikletliler ve yayalar icin ayrilmis bir yoldan olusmakta ve turunun Kuzey Amerika'daki tek ornegi olma ozelligi gostermektedir.[65] Agustos 2011'de acilmasi planlanan The Rich St. Koprusu Main St. Koprusu'ne komsu olacak ve nehrin dogu yakasindaki Rich St. ile bati yakasindaki Town St.'i birbirine baglayacaktir.[66] Lane Ave. Koprusu ise Universite Bolgesi'nde (University District)Olentangy Nehri'nin iki yakasini baglamis, her iki yone de 3 seridi olan 14 Kasim 2003'ten beri hizmet veren bir koprudur.

Havalimanlari [değiştir]

Sehrin ana havalimani Port Columbus International Airport (CMH)'dir ve bir cok baska kucuk havalimani gibi sehrin dogusunda bulunmaktadir. CMH'den yurticine(San Francisco ve Seattle haricindeki hemen hemen butun buyuk merkezlere) oldugu kadar Kanada ve Meksika'ya ucuslar gerceklestirilmektedir. Skybus Airlines gibi indirimli tarifeli ucaklar icin onemli bir merkez olan Columbus Havalimani dunyanin en buyuk hava yolu tasimacisinin bir kolu olan NetJets'e de ev sahipligi yapmaktadir. 2005 pazar arastirmalarina gore, Columbus havalimani yolcularinin %50'sini ana servis alaninin 60 millik (97 km) bir yaricap disindan cekmektedir.[67]

Franklin County'nin dogusunda bulunan Rickenbacker Uluslararasi Havalimani ana kargo merkezlerinden biri olup Ohio Milli Hava Muhafazasi (Ohio Air National Guard) tarafindan kullanilmaktadir.

OSU Don Scott Havalimani ve Bolton Field de Columbus cevresindeki onemli genel havacilik tesislerindendir.

Demiryolu [değiştir]

Gunumuzde Columbus demiryoluyla yolcu tasima hizmeti vermemektedir.

Gecmiste ise Columbus sehir merkezinde Union Station adinda bir gara sahip olmus ve bu istasyon 1977'ye kadar daha cok Amtrak's National Limited tren servisi icin kullanilmistir. 1979 yilina gelindiginde Union Station yikilmis yerine bugun hala var olan Greater Columbus Convention Center insa edilmistir.[68] Istasyon yikilmadan once Cleveland-Columbus-Cincinnati ve Pittsburgh-Cincinnati-Chicago-St. Louis guzergahlarinda calisan trenler icin onemli bir durak olmustur. Columbus suan, Phoenix'in aralik 2008'de hafif rayli bir sistem insa etmesinden sonra, ABD'de demiryolu ile yolcu tasima sistemi olmayan en buyuk buyuksehir belediye alanidir.[69][70] Yine de Ohio Hub projesi ile Columbus'un yeniden demiryolu ile yolcu tasima sisteminde yer almasi icin calismalar surdurulmektedir. Bu proje cercevesinde Columbus'u Cincinnati'ye baglayacak bir hizli tren sistemi insa edilmesi ve bu sistemin New York ve Washington D.C. de dahil olmak uzere Dogu Yaka'sina demiryoluyla yolcu tasima sistemine dahil olan Cleveland'a baglanmasi ongorulmektedir.[71]

Otobus [değiştir]

Columbus belediyesinin oldukca yaygin kullanilan Central Ohio Transit Authority COTA(Merkez Ohio Aktarma Mudurlugu) adi verilen bir otobus tasima sistemine sahiptir.

Bisiklet [değiştir]

Bisikletin bir ulasim araci olarak kullanilmasi genellikle duzluk alanlardan olusmasi, el degmemis sehir alanlarinin bulunmasi, buyuk bir ogrenci nufusuna sahip olmasi ve off-road bisiklet yollarina sahip olmasi gibi nedenlerden dolayi Columbus icinde yukselen bir trend olmustur. Sehir, 2010 Bicentennial Bikeways (200. yil Bisikletyollari) Planini yayinlamis, ve Complete Streets (Tamamlanmis Yol) politikasini yururluge koymustur.[72] Bike to Work Week (Ise Bisikletle Git Haftasi), Consider Biking (Bisiklete Binmeyi Dusun), Yay Bikes (Yasasin Bisikletler), Third Hand Bicycle Co-op (Ucuncu El Bisiklet Kooperatifi), Franklinton Cycleworks (Franklinton Bisiklet Isleri ve Cranksters gibi halk cabalari ile yerel bir radyo programinin sehir bisikleticiligine yogunlasmasi [73] da bisikletin bir ulasim araci olarak kullanilmasinda etkili olmaktadir.

Columbus ayrica sehir disinda elci stili "alleycat(sokak kedisi)" bisikletle hiz yarismalari ve Critical Mass, bisiklet polosu, sanat gosterimleri, film geceleri ve daha pek cok bisiklete binmeyi destekleyen aylik orgutsuz grup binisleri duzenlemektedir.[74][1]. Butun bu faaliyetler Columbus'un sert havasina ragmen butun yil devam etmektedir.

Yeni Main St. ve 2011 yilinda acilan Rich St.Kopruleri de uzerinde yaya ve bisikletlilere ayrilmis ozel bir yol icermektedir.

Yuruyus [değiştir]

Walk Score tarafindan 2011 yilinda gerceklestirilmis bir calismaya gore Columbus, ABD'nin en buyuk 50 sehri icinde yuruyuse en elverisli 29. sehir secilmistir.[75]

Egitim [değiştir]

Universiteler [değiştir]

Columbus, ABD'deki en buyuk kampus alanlarindan birinin sahibi olan The Ohio State University (OSU) ve Columbus State Community College adli iki devlet universitesine ev sahipligi yapmaktadir.

2009 yilinda OSU, U.S. News and World Report tarafindan yapilan arastirilmada devlet universiteleri siralamasi icinde de 19. olmus, genel siralamada ise ulkenin en basarili 56. universitesi secilerek ulusal okul siralamalarinda ilk sinifa girmistir.[76] OSU'nun Veterinerlik ve Eczacilik gibi bazi yuksek lisans programlari ise ulke siralamasinda ilk 5'tedir. Sosyal Psikoloji Ozel Yuksek Lisans Programi2., Anlasmazlik Cozumu Programi 5., Mesleki Egitim Programi 2., Ilkogretim Programi 5., Tali Ogretmenlik Programi 5., Yonetim/Gozetim Programi ise 5. siradadir.[77]

Columbus'ta bulunan ozel enstituler ise; Columbus College of Art and Design, Fortis College, DeVry University, Ohio Business College, Ohio Institute of Health Careers, Bradford School ve Franklin University'dir. Bunlarla birlikte dini egitim veren Bexley Hall Episcopal Seminary, Mount Carmel College of Nursing, Ohio Dominican University, Pontifical College Josephinum, ve Trinity Lutheran Seminary de Columbus sinirlari icersindedir.

Sehrin banliyolerinde yer alan Bexley's Capital University, Westerville's Otterbein University, ve Delaware's Ohio Wesleyan University de Columbus'un egitim atmosferini etkilemektedir.

Ilk ve Orta Ogretim [değiştir]

Eskiden Columbus Public Schools ismiyle bilinen Columbus City Schools (CCS) (Columbus Sehir Okullari) 55,000 ogrencisiyle Columbus'un ilk ve orta ogretimdeki en kalabalik kesimini olusturmaktadir.[78] CCS'ye bagli 142 orta okul, lise ve alternatif okul bulunmaktadir. Banliyoler kendi egitim bolgelerini bir ya da birden cok kasabada kimi zaman sehir sinirlarina da gecerek servis saglayacak sekilde idare etmektedirler, The Roman Catholic Diocese of Columbus da dini egitim verenbircok orta okul ve liseyi yonetmektedir. 2. en buyuk egitim bolgesi, guneybati Franklin bolgesine hizmet sunan South-Western City Schools(Guney-bati Sehir Okullari)'dur. Bu bolgede bir cok ozel egitim kurumu bulunmaktadir. Bazi kaynaklara gore ABD'deki ilk anaokulu 1838 yilinda sehre goc etmisFriedrich Fröbel'in eski ogrencilerinden Louisa Frankenberg tarafindan Columbus'ta kurulmustur.[18] Bununla birlikte Indianola Junior High School 1909 yilinda ulkenin ilk ortaokulu olma unvanina sahiptir. O donemde ogrencilerin yalnizca %48'nin 9. siniftan sonra egitimlerine devam ettikleri goz onunde bulunuduruldugunda ilkokul ve lise arasindaki gecisi saglayan bu okulun ulke icin ayri bir onemi vardir.[79]

Kutuphaneler [değiştir]

The Columbus Metropolitan Library (Columbus Buyuksehir Kutuphanesi)(CML) 1873 yilindan beri sehir sakinlerine hizmet vermektedir. Bunyesinde 3 milyon oge iceren kutuphanenin sehir capinda 22 farkli subesi bulunmaktadir. Bu kutuphane sistemi ulke capinda en cok kullanilan kutuphanecilik sistemlerinden biri olmus ve Hennen’s American Public Library Ratings (Hennen'in Amerikan Kamu Kutuphaneleri Siralamalari)nda her zaman en ust siralarda yer almistir. (1999, 2005 ve 2008 yilillarinda 1. olmus, 1999'dan beri hep ilk 4'tedir.)[80][81] Ayrica CML Library Journal (Kutuphane Dergisi) ne gore 2010 yilinda yilin kutuphanesi secilmistir.[82]

Kultur [değiştir]

Kent Simgeleri [değiştir]

Columbus, Greek Revival State Capitol (Yunan Uyanis Mimarisine gore insa edilmis hukumet binasi), the art-deco Ohio Judicial Center (art-deco tarzinda yapilmis Ohio Adli Merkezi), Peter Eisenmen tarafindan dizayn edilen Wexner Sanat Merkezi ve Greater Columbus Convention Center (Buyuk Columbus Kultur Merkezi) gibi pek cok kayda deger binanin ev sahibiyken, Rhodes State Office Tower, LeVeque Tower, ve One Nationwide Plaza da sehirde bulunan diger onemli kuleler ve is merkezleridir.

The Ohio Statehouse (Ohio Devlet Konagi) insaati 1839 yilinda, Columbus zamanin one cikan 4 toprak sahibi tarafindan bagislanmis 10 acre (40,000-m²) bir alan uzerinde baslamistir. Bu arsa daha sonra, sehrin orijinal duzenlemesinde var olamyan Capitol Square (Capitol Meydani) haline donusmustur. Marble Cliff Quarry Co.'dan alinan Columbus kirectasi ile yapilan hukumet konagi 18 feet (5 m) derinlikte, rivayete gore o zamanin hapishane mahkumu cete uyeleri (ki cogunlukla mason oldukalri iddia edilir) tarafindan kazilmis bir temel uzerinde durmaktadir.[83] Hukumet konagi Yunan Doric tarzina gore yapilmis gomme bir sundurmaya sahiptir. Genis ve alcak merkezi alinlik astylar tarzinda yapilmis olan, gorulemeyecek kadar alcak ola, giris kumbetini isiklandiran kubbenin altindaki camli tamburu desteklemektedir. ABD'deki pek cok hukumet konaginin aksine ulusal Capitol akimindan cok da etkilenmemistir. 22 yil suren uzun insaat doneminde 7 mimar calistirilmis ve mimarlarla yonetim arasindaki iliski cogu zaman arkadas canlisi olmamistir. Isitma ve dahiyane olarak nitlendirilen dogal havalandirma sistemini devreye sokmak isteyen Nathan B. Kelly dizaynlarinin, planlanan butceye gore fazla pahali oldugu gerekcesiyle komite uyeleri tarafindan kovulmustur. H?ukumet Konagi halka ve kullanima 1857 yilinda acilmis ve insaasi 1861 yilinda tamamlanmistir. High ve Broad Cd'lerinin kesisiminde merkez Columbus'ta bulunmaktadir.

1975 yilinda kurulmus olanThe Jefferson Center for Learning and the Arts (Jefferson Ogrenim ve Sanat Merkezi) kar amaci gutmeyen orgutlerin kampusu, arastirma, yayin ve kar amaci gutmeyen liderlik ve yonetim seminerleri icin bir merkez olarak kullannilmaktadir. Columbus sehir merkezinin dogu kosesinde yer alan The Jefferson Center 100 yilini devirmis, James Thurber'in cocuklugunu gecirdigi ev de dahil olmak uzere 11 evi yenilemistir. Bugun bu evler kar amaci gutmeyen insani servisler, egitim ve sanatsal calismalar icin kullanilmaktadir.[84] Santa Maria gemisinin gercege uygun olceklendirilmis bir kopyasi Scioto Nehri kenarinda Columbus sehir merkezinde yer almaktadir. Kristof Kolomb'un Amerika'yi kesfinin 500. yili serefine1992 yilinda yapilmistir. Driving Park miras bolgesi 1. Dunya Savasi'nin unlu birinci sinif savas pilotlarindan Eddie Rickenbacker'in evinin de icinde oldugu bolgedir ve evin yeniden yapilandirilma calismalari baslamistir. 1848 yilinda kurulmus olan Green Lawn Cemetery (Yesil Cimenlik Mezarligi) Amerikan Orta-Batisi'nin en buyuk mezarliklarindan biridir.

Muzeler [değiştir]

The Columbus Museum of Art (Columbus Sanat Muzesi) 1931 yilinda acilmis, daha cok erken modernizm donemine kadar olusturulmus Avrupali ve Amerikali sanat eserleri koleksiyonlarina odaklanmistir. Cagdas bir sanat galerisi ve arastirma tesisi olan The Wexner Center for the Arts (Wexner Sanat Merkezi) The Ohio State Uniersity kampusu icerisindedir. Ayni kampuste OSU basketbolunun ve erkek hokey takimlarinin mabedi the Jerome Schottenstein Center yer alamkta icinde de the Ohio State University Athletics Hall of Fame (Atletik Onur Listesi)ni bulundurmaktadir.

Franklin Park'in icinde yer alan Franklin Park Conservatory (Franklin Parki Serasi) 1895 yilinda acilmis, 88 acre (36 ha) uzerine kurulu hemen sehir merkezinin dgusunda bulunan botanik bir bahcedir. COSI, (Center of Science and Industry)( Bilim ve Endustri Merkezi) buyuk bir bilim muzesidir. eskiden Central High School (Merkez Lisesi) olarak bilinen Suan kullanilan COSI binasi 1999'da tamamlanmis, sehir merkezinin hemen karsisinda Scioto Nehri'nin bati kiyisindadir.

The Ohio Historical Society (Ohio Tarih Kurumu)'nun genel merkezi, sehir merkezinin 4 mil (6.4) km uzaginda 250,000-square-foot (23,000-m²)'lik bir alana kurulmus en guzel muzesi olan the Ohio Historical Center (Ohio Tarih Merkezi) ile Columbus'tadir. Muzenin hemen yaninda Amerikan Ic savasi donemindeki Ohio'nun bir kopyasi olan Ohio kasabasi bulunmaktadir.

The Kelton House Museum and Garden (Kelton Evi Muzesi ve Bahcesi) Victorian doneme adanmis bir muzedir. 1852'de insa edilmis bina 3 kusak boyunca Kelton ailesine ev sahipligi yapmis Underground Railroad (Yer alti demiryolu hatti ) icinde resmi bir istasyon olmustur. 1989 yilinda Columbus "Son of Heaven: Imperial Arts of China" (Cennetin oglu: Cin'in Imparatorluk Sanatlari) adini alan ve antik Cin imparatorlarina ait tarihi eserlerin sergilendigi kulturel alsiveris sergisine ev sahipligi yapmistir.

Ibadet Yerleri [değiştir]

Sperling's e gore Columbus nufusunun %37.6'si dindardir ve bu oranin %15.7'si kendini Protestan, %13.7'si Katolik, %1.5'i Yahudi, %0.6'si Musluman ve %0.5'i Mormon olarak tanimlamistir.[85] Columbus'taki ibadet yerlerinden bazilari; Xenos Christian Fellowship (Xenos Hristiyan Cemiyeti), Trinity Episcopal Church (Trinity Psikoposluk Kilisesi), Vineyard, the Glenwood United Methodist Church (Glenwood Birlesik Metodist Kilisesi), Second Presbyterian Church (Ikinci Presbitryan Kilisesi), St. Paul Episcopal Church (Aziz Paul Psikoposluk Kilisesi, Shiloh Baptist Church (Shiloh Vaftiz Kilisesi),Roman Catholic Church's St. Joseph's Cathedral (Roma Katolik Kilisesi Aziz Joseph Katedrali), the Greek Orthodox Church's Annunciation Cathedral (Yunan Ortodoks Kilisesi Meryemana Katedrali),Columbus'un kuzey dogusunda bulunan Life Church (Hayat Kilisesi) Mormon Columbus Ohio Temple ( Ohio Columbus Mormon Tapinagi), Muslim Noor Islamic Cultural Center (Musluman Nur Islami Kultur Merkezi), ve Columbus'taki en eski sinagog olan the Reform Jewish Temple Israel ( Reformist Yahudi Sinagogu Israil)dir., Sehirdisinda guneydoguda bulunan World Harvest Kilisesi "Megachurch" (ortalama haftada 2000'den fazla ziyaretcisi olan kilise) sinifina girmektedir. Dini Egitim Enstituleri ise; Trinity Lutheran Seminary (Trinity Luteran Ruhban Okulu), Bexley Hall Episcopal Seminary (Bexley Hall Psikoposlul Ruhban Okulu), Methodist Theological School in Ohio (Ohio Metodist Teoloji Okulu), ve the Pontifical College Josephinum (Papalik Josephinum Koleji)dir.

Parklar ve Acik Hava Etkinlikleri [değiştir]

Columbus ve Franklin Ilce Buyuksehir Belediyesi Park Bolgesi, kamuya ait bahcelerden olusan Inniswood Metro Gardens'i; Highbanks Metro Park'i ve daha pek cok park ve bahceyi icerir. Sehrin guneybatisinda bulunan The Big Darby Creek (Buyuk Darby Cayi) guzelligi ve ekolojik cesitliligi ile Columbus icin ayri bir onem tasimaktadir.[86] Clintonville bolgesi 13-acre (53,000 m2) uzerine kurulmus guzel bir gul bahcesi olan Park of Roses (Guller Bahcesi)'i icine alan Whetstone Park'ina ev sahipligi yapar. The Chadwick Arboretum (Chadwick agac parki) OSU kampusunde yer alan buyuk ve cesitli bir bitki ortusune sahip bir botanik bahcesidir. Georges Seurat'nin unlu tablosu Sunday Afternoon on the Island of La Grande Jatte agac budama sanatiyla Columbus's Old Deaf School Park (Columbus Eski Sagir Okulu Parki)'nda temsil edilmektedir. Ayrica sehir merkezi yakinlarinda, Whittier yarimadasi uzerinde 2009 yilinda Metro Park isimli bolgenin ununusaglayan kus izleme amacina mukemmelce hzimet icin insa edilmis yeni bir park acilmistir.[87]

Columbus Hayvanat Bahcesi ve Akvaryumu alcak bolge gorilleri, kutup ayilari, deniz ayilari, Sibirya kaplanlari, citalar ve kanguralari kapsayan zengin koleksiyonu ile dunyaca taninmaktadir. fahri yoneticisi Jack Hanna, The Tonight Show ve The Late Show gibi ulkenin bilindik televizyon programlari icin sik sik ulusal kanallarina cikmaktadir. 2009 yilinda ABD'nin en iyi hayvanat bahcesi secilen [88] parkin icinde bir de Zoombezi_Bay isimli su ve eglence parki bulunmaktadir.

Performans Sanatlari [değiştir]

Sehir, Columbus Senfoni Orkestrasi, Columbus Operasi, BalletMet Columbus dans toplulugu, the ProMusica Chamber Orchestra ( Promusica Oda Orkestrasi), CATCO (Cagdas Amerikan Tiyatro Sirketi),Columbus Children's Theatre (Columbus Cocuk Tiyatrosu) , Shadowbox Cabaret (Shadowbox Kaberesi) ve the Columbus Jazz Orchestra (Columbus Jazz Orkestrasi) gibi dunyaca unlu sanat topluluklarina ev sahipligi yapmaktadir. Yaz boyunca Throughout the summer Actors Theatre of Columbus(Columbus Aktorler Tiyatrosu), German Village (Alman Kasabasi))'ndaki Schiller Park'ta ucretsiz Shakespeare oyunlari sergilemektedirler.

The Columbus Youth Ballet Academy (Columbus Genclik Bale Akademisi) 1980 yilinda uluslararasi taninan balerin ve artistik yonetmen, Martha Grahamca kesfedilmis Shir Lee Wu tarafindan kurulmustur. Wu, dunyaca aranan bir hoca olsa da suanda Columbus City Ballet School (Columbus Sehri Bale Okulu)nun artistik yonetmenligini yapmaktadir. Son bir kac on yillik sure icinde onun mezun ettigi ogrenciler ogrenim hayatlarina The Juilliard School,School of American Ballet (Amerikan Bale Okulu),Houston Ballet Academy (Houston Bale Akademisi),Pacific Northwest Ballet School (Pasifik Kuzeybati Bale Okulu) gibi enstitulerde devam etmis, bazilari the New York City Ballet (New York Sehir Balesi), Pacific Northwest Ballet (Pasifik Kuzeybati Balesi),Martha Graham Contemporary Dance Company (Martha Graham Modern Dans Kurulusu) ve BalletMet Columbus gibi kuruluslarda performans sergilemislerdir. Ayrica Wu'nun ogrencileri New York'ta duzenlenen Youth American Grand Prix (Gensler Amerikan Buyuk Yarismasi)nda altin madalya kazanmislar, bazilari ise Concord De Dance de Paris'te finalist olmuslardir.[89]

Columbus'ta Nationwide Arena, Jerome Schottenstein Center,The Lifestyle Communities Pavilion kisaca LC gibi buyuk konser salonlari bulunurken, Veterans Memorial Auditorium, Mershon Auditorium, ve the Newport Music Hall gibi salonlarda da muzik performansi sahnelenmektedir.

Eskiden Siyahi Kultur Merkezi olarak hizmet veren Lincoln Theatre (Linkoln Sahnesi) buyuk bir restorasyon calismasi sonucu 2009 yilinda tekrar halkin kullanimina acilmistir.[90] Linkoln Sahnesi'nden cok da uzakta olmayan King Arts Complex (Kral Sanat Kompleksi) bir cok kulturel olaya ev sahipligi yapmaktadir. Ayrica sehir merkezinde tarihi Palace Theatr Palace Theatre (Palace Sahnesi), Ohio Theatre (Ohio Sahnesi) Southern Theatre (Guney Sahnesi) gibi pek cok buyuk tiyatrol salonu vardir. Broadway Across America (Amerika Boyunca Broadway) isimli Broaday muzikalleri sergileyen kurum pek cok gosteri icin bu sahneleri kullanmistir.[91]. Bunlarin disinda, The Vern Riffe Center for Government and the Arts (Vern Riffe Hukumet ve Sanat Merkezi) Capitol Theatre (Capitol Sahnesi) ve 3 kucuk studyo sahneye ev sahipligi yapmakta yerel sanat kurumlarina gosteri sansi tanimaktadir.

Hollywood [değiştir]

Steven Soderberg'in 2000 yilinda cektigi Traffic ve Jonathan Demme 1991'de yonettigi The Silence of the Lambs (Kuzularin Sessizligi) filmleri Columbus ve Merkez Ohio bolgesinde cekilmis ve Oscar kazanmis filmlerdir. Oscar'a aday gosterilen The Shawshank Redemption (Esaretin Bedeli) filmi 1994 yilinda Orta Ohio bolgelerinde cekilmistir. Yerel film yapimcilari Peter John Ross,John Whitney ve yapimci Philip R. Garrett tarafindan cekilen Horrors of War filmi 2006, Fallen Angels yine 2006, Bubble 2005, Criminal Minds 1998'de,Wolfgang Petersen'in Air Force One'i 1989, Speak 2004, Tango & Cash 1989 ve http://en.wikipedia.org/wiki/Teachers_(film) 1984 yillarinda yine Ohio eyaletinde cekilmistir.

Kaynakça [değiştir]

  1. ^ "Neighborhoods", City of Columbus Economic Development.
  2. ^ http://econdev.columbus.gov/live_and_work/neighborhoods.aspx 29 Agustos 2011'de erisildi.
  3. ^ "Ranking: Columbus among top 10 big cities", BizJournals. 22 Agustos 2011 tarihinde erisildi.
  4. ^ "Location Overview", Ohio Equities, 23 Agustos 2011 tarihinde erisildi.
  5. ^ "The Top 10 Zoos in America". USA Travel Guide. February 10, 2009. 23 Agustos 2011 tarihinde erisildi
  6. ^ Market Watch, Best Places to do business 23 Agustos 2011 tarihinde erisildi
  7. ^ "Fortune 500", CNN Money. 2011. 23 Agustos 2011 tarihinde erisildi
  8. ^ http://www.dispatch.com/content/stories/local/2011/03/09/census-shows-ohio-more-diverse.html 23 Agustos 2011 tarihinde erisildi
  9. ^ "Metro Area Factsheet: Columbus, Ohio MSA", Federation for Immigration Reform. 23 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  10. ^ "The testing grounds of modern empire: the making of colonial racial order in the American Ohio country and the South African Eastern Cape, 1770s-1850s", Christoph Strobel. Peter Lang, 2008. IŞBN 1-4331-0123-8, 9781433101236. sayfa. 22
  11. ^ "Chapter Öne: The Anglo-French Contest for the Ohio Country", Pennsylvania Historical and Museum Commışsıon. 23 Ağustos 2011 tarihinde erişildi.Pensilvanya Fransız- Kızılderili Savaşı
  12. ^ "The ambiguous İroquois empire: the Covenant Chain confederation of Indian tribes with English colonies from its beginnings to the Lancaster Treaty of 1744", Francis Jennings. W. W. Norton & Company, 1990. İŞBN 0-393-30302-0, 9780393303025. sayfa. 351.
  13. ^ http://tr.wikipedia.org/w/ındex.php?title=Columbus,_Ohio&action=submit
  14. ^ Moore, Opha (1930). History of Franklin County Ohio. Topeka-Indianapolis: Historical Publishing Company, s.101
  15. ^ Moore, Opha (1930). History of Franklin County Ohio. Topeka-Indianapolis: Historical Publishing Company, s. 122
  16. ^ Moore, Opha (1930). History of Franklin County Ohio. Topeka-Indianapolis: Historical Publishing Company, sf. 138-140
  17. ^ Ed, Lentz (2003) Columbus: the story of a city, p.58, Arcadia Publishing, İŞBN 0-7385-2429-8
  18. ^ a b Ed, Lentz (2003) Columbus: the story of a city, sf.63-64, Arcadia Publishing, İŞBN 0-7385-2429-8
  19. ^ Moore, Opha (1930). History of Franklin County Ohio. Topeka-Indianapolis: Historical Publishing Company, sf. 156
  20. ^ Darbee, Jeffrey (2003). Taking the Cars: A History of Columbus Union Station. Columbus: The Ohio Historical Society. İŞBN 0-9742573-0-3.
  21. ^ Ed, Lentz (2003) Columbus: the story of a city, sf.70-71, Arcadia Publishing, İŞBN 0-7385-2429-8
  22. ^ Ed, Lentz (2003) Columbus: the story of a city, sf. 78, Arcadia Publishing, İŞBN 0-7385-2429-8
  23. ^ Ed, Lentz (2003) Columbus: the story of a city, sf. 57, Arcadia Publishing, İŞBN 0-7385-2429-
  24. ^ Ed, Lentz (2003) Columbus: the story of a city, sf. 85-87, Arcadia Publishing, İŞBN 0-7385-2429
  25. ^ Ed, Lentz (2003) Columbus: the story of a city, sf. 91-92, Arcadia Publishing, İŞBN 0-7385-2429
  26. ^ "General Water Treatment Process", Department of Public Utilities, City of Columbus (2007). 23 Ağustos 2011 tarihinde erişildi.
  27. ^ Ed, Lentz (2003) Columbus: the story of a city, sf. 94-95, Arcadia Publishing, İŞBN 0-7385-2429
  28. ^ Ed, Lentz (2003) Columbus: the story of a city, sf. 112-113, Arcadia Publishing, İŞBN 0-7385-2429
  29. ^ Ed, Lentz (2003) Columbus: the story of a city, sf. 116-118, Arcadia Publishing, İŞBN 0-7385-2429
  30. ^ Ed, Lentz (2003) Columbus: the story of a city, sf. 122, Arcadia Publishing, İŞBN 0-7385-2429
  31. ^ Ed, Lentz (2003) Columbus: the story of a city, sf. 129, Arcadia Publishing, İŞBN 0-7385-2429
  32. ^ Mark Ferenchik (February 26, 2011). "City spends mıllions renovating, demolishing eyesore properties". The Columbus Dışpatch. 24 Ağustos 2011 tarihinde erişildi
  33. ^ a b c "75 Years of Flight ın Columbus", Port Columbus International Airport. 30 Ağustos 2011 tarihinde erişildi.
  34. ^ "History of Air Cargo and Airmail from the 18th Century", Camille Allaz. 2005. İŞBN 0-9548896-0-6, 9780954889609.
  35. ^ Spirit of Columbus; http://www.ohiohistorycentral.org/entry.php?rec=2731 30 Ağustos 2011 tarihinde erişildi
  36. ^ Ringle, Dean C. (2007). Franklin County Ohio Road Map & Street Locator. Franklin County, Ohio: Franklin County Engineer
  37. ^ a b Records for Columbus. National Weather Service. 30 Ağustos 2011 tarihinde erişilmiştir.
  38. ^ Tullis, Matt; Mark Ferenchik (2006-10-13). "Ruin, relief and rebuilding Tornado aftermath". The Columbus Dıspatch. sf. NEWS 01A.
  39. ^ http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-geo_id=16000US3918000&-qr_name=ACS_2008_3YR_G00_DP3YR5&-ds_name=ACS_2008_3YR_G00_&-_lang=en&-redoLog=false&-_sse=on 30 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir
  40. ^ "Columbus, Ohio (OH) Detailed Profile - relocation, real estate, travel, jobs, hospitals, schools, crime, news, sex offenders". City-data.com. 30 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  41. ^ Pyle, Encarnacion (2006-03-14). "Colombus becoming a mini melting pot". The Columbus Dispatch. pp. News 01A.
  42. ^ "Capacity Building Initiative: Immigrant and Refugee Organizations", Columbus Foundation. 2006. Retrieved 5 September 2010.
  43. ^ Wolf, Barnet D. (2006-12-05). "Fresch Approach Long John Silver’s test site tries grilling on for size". The Columbus Dispatch.
  44. ^ "Business First of Columbus". 2004-06-01. 30 Agustos 2011 tarihinde erisildi
  45. ^ Same-sex Couples and the Gay, Lesbian, Bisexual Population: New Estimates from the American Community Survey
  46. ^ "The Most Underrated Gay-Friendly Cities in America". About.com. 30 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  47. ^ "America's Most Literate Cities", Central Connecticut State University, 30 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  48. ^ "10 Best Big Cities", CNN Money, 30 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  49. ^ a b "Columbus No. 2 In Manliest City Ranking", Columbus Dispatch. 24 june 2010. 30 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  50. ^ "Baltimore Is a Top 2010 Salad City", Earth Times. 13 July 2010. 30 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  51. ^ NBC 4, Columbus Poliçe Helicopters 30 Ağustos 2011 tarihinde erişilmiştir.
  52. ^ "CQ Press Crime Ranking 2009". 30 Ağustos 2011 tarihinde erişilmiştir.
  53. ^ http://www.10tv.com/10tv/content/files/OhıoCrimeStats.xls 30 Ağustos 2011 tarihinde erişilmiştir.
  54. ^ http://www.fbi.gov/ücr/2005preliminary/05table4.htm 30 Ağustos 2011 tarihinde erişilmiştir.
  55. ^ http://www.postacrime.com/fındCrime?aFınd%5Baddress_or_zıp%5D=columbus+ohio 31 Ağustos 2011 tarihinde erişilmiştir.
  56. ^ "Ranking: Columbus among top 10 big cities", BizJournals. 30 Ağustos 2011 tarihinde erişilmiştir.
  57. ^ Market Watch, Best Places to dö business. 30 Ağustos 2011 tarihinde erişilmiştir.
  58. ^ "Location Overview", Ohio Equities, 30 Ağustos 2011 tarihinde erişilmiştir.
  59. ^ "Stüdy: Columbus has Ohio's best economy", Columbus Biz Journals, 30 Ağustos 2011 tarihinde erişilmiştir.
  60. ^ "New metro GDP stats show slow Columbus growth", Biz Journals. 30 Ağustos 2011 tarihinde erişilmiştir.
  61. ^ "Recount Still Possible", Thiş Week Community Papers, 30 Ağustos 2011 tarihinde erişilmiştir.
  62. ^ "Fortune 500", CNN Money. 2011. 30 Ağustos 2011 tarihinde erişilmiştir.
  63. ^ Moore, Opha (1930). History of Franklin County Ohio. Topeka-Indianapolis: Historical Publishing Company, sf. 127
  64. ^ Spirit of Columbus, http://www.ohiohistorycentral.org/entry.php?rec=2731 31 Ağustos 2011 tarihinde erişilmiştir.
  65. ^ http://www.downtowncolumbus.com/progress/main-street-bridge 30 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  66. ^ publicservice.columbus.gov/WorkArea/DownloadAsset.aspx?id=37763 30 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  67. ^ "Regional Airports economic impact study, Wilbur Smith Associates, Inc., January 2005, Chap 1 pp2-4". 30 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  68. ^ http://web.archive.org/web/20061024013741/http://home.columbus.rr.com/unionstation/. 30 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  69. ^ http://www.trainweb.org/moksrail/documents/pop/msa.htm 30 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  70. ^ http://phoenix.about.com/od/transbus/a/lightrail.htm 30 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  71. ^ http://www.dispatch.com/content/stories/local/2009/07/18/RAILPLAN.ART_ART_07-18-09_B1_01EGPQ5.html#Scene_1 30 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  72. ^ http://www.altaprojects.net/columbus/ 30 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  73. ^ http://wcrsfm.org/cranksters 30 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  74. ^ Critical Mass
  75. ^ http://www.walkscore.com/rankings/cities/ 31 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  76. ^ http://colleges.usnews.rankingsandreviews.com/best-colleges/rankings/national-universities/top-public 31 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  77. ^ http://www.osu.edu/news/newsitem2393 31 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  78. ^ http://www.columbus.k12.oh.us/website.nsf/(CCS_Pages)/Departments_Personnel?opendocument 31 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  79. ^ http://www.ohiohistorycentral.org/entry.php?rec=2691 31 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  80. ^ Phillips, Jeb (2005-10-05). "Check it out: Columbus Library notches no. 1 rating". The Columbus Dispatch. .
  81. ^ http://www.haplr-index.com/HAPLR100.htm 31 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  82. ^ http://ebranch-prod.columbuslibrary.org/libraryoftheyear 31 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  83. ^ http://www.ohiostatehouse.org/Information/AboutTheStatehouse/GeneralHistory.aspx 31 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  84. ^ http://www.thejeffersoncenter.org/ 31 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  85. ^ http://www.bestplaces.net/city/ohio/columbus# 31 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  86. ^ http://www.dnr.state.oh.us/tabid/981/default.aspx 31 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  87. ^ Gebolys, Debbie (2006-11-16). "Grange donating $4 million". The Columbus Dispatch. pp. Business 01G
  88. ^ http://www.wrsol.com/usatravelguide/2009/02/top10zoosinamerica/ 31 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  89. ^ http://www.columbuscityballetschool.com/ 31 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
  90. ^ Siegel, Jim (2006-08-19). "Theater's future about more than politics, mayor says". The Columbus Dispatch. pp. News 05D.
  91. ^ http://www.theatermania.com/ohio/theaters/ohio-theatre-columbus_1095/ 31 Agustos 2011 tarihinde erisilmistir.
Nüfuslarına göre en büyük ABD şehirleri
ABD'deki başkentler listesi
1 Federal başkent.
Stub icon ABD'deki bir yerleşim yeri ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.
"http://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Columbus,_Ohio&oldid=12903226" adresinden alındı.