Baltimore

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 39°17′11″N, 76°36′54″W

Baltimore, Maryland
—  Bağımsız Şehir  —
City of Baltimore
Baltimore Şehri
Baltimore görüntüler montajı
Baltimore görüntüler montajı
Baltimore, Maryland
Bayrak
Baltimore, Maryland
damga
Takma ad: Cazibeli Sehir, B'more, Bisrincilerin Sehri, Anit Sehri, Kargalarkenti
Baltimore'un Maryland içindeki konumu.
Baltimore'un Maryland içindeki konumu.
Baltimore, Maryland
Baltimore, Maryland
Baltimore'nun ABD'deki konumu.
Koordinatlar: 39°17′11″K 76°36′54″B / 39.28639°K 76.615°B / 39.28639; -76.615
Ülke Amerika Birleşik Devletleri ABD
Eyalet Flag of Maryland.svg Maryland
Bağımsız Şehir
Named for Cecilius Calvert, 2. Baron Baltimore]]
Yönetim
 - Tür Belediye Başkanı - Konsey
 - Belediye Başkanı Stephanie C. Rawlings-Blake (D)
Yüz ölçümü
 - Kent 92 sq mi (238,4 km2)
Rakım 33 ft (10 m)
Nüfus (2012)
 - Kent 621.342
 - Yoğunluk 7.673,1/sq mi (2.962,6/km²)
 - Metropol 2.690.886 (20,)
  Nüfus Tahmini
Zaman dilimi EST]] (-4)
 - Yaz (YSU) EDT (-3)
Alan kodu 410, 443
İnternet sitesi: www.baltimorecity.gov


Baltimore, ABD'nin Maryland eyaletinde bulunan en büyük 20. şehri ve Maryland eyâletinin en büyük şehridir. Chesapeake Körfezinin batı kıyısında yer alan şehir ABD'nin başkenti olan Washington, DC'den 64 km uzaklıktadır. 1729 yılında kurulmuş olan şehir ABD'nin önemli limanlarından biridir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

ABD'nin İngiltere'den bağımsızlığını kazanmasından önce Baltimore'un içinde bulunduğu bölge Maryland Kolonisi olarak biliniyordu. Koloninin meclisi 1706 yılında sonradan Baltimore'un üzerinde kurulacağı yerin tütün nakliyatı yapan gemilerin demirleyeceğı bir liman olarak kullanılmasını onayladı. 30 Temmuz 1729 tarihinde de burada bir kent kurulması kararlaştırıldı. Kente koloninin ilk valisi olan Lord Baltimore'un adı verildi.

Baltimore 18. yüzyıl boyunca hızla gelişti. Atlantik Okyanusu kıyısındaki New York ve Boston gibi kentlerle birlikte liman işlevi gördü. Amerikan Bağımsızlık Savaşı'nda önemli bir rol oynadı. 1812 ABD-Birleşik Krallık Savaşı'nda Baltimore Birleşik Krallık savaş gemileri tarafından topa tutuldu. Kentin sakinlerinden Francis Scott Key bu savaş sırasında The Star-Spangled Banner adlı yurtsever bir şarkıyı besteledi. Bu şarkı 1931 yılında ABD Kongresi tarafından ABD Ulusal Marşı olarak kabul edildi.

ABD İç Savaşı sırasında Maryland köleliğin yasal olduğu bir eyâlet olmasına rağmen Baltimore Amerika Konfedere Devletleri'ne katılmadı. Ancak ABD'den ayrılma taraflısı olan gruplar 1861 yılında Baltimore'da büyük bir gösteri yaptılar. Buna rağmen 1864 yılında Maryland'da kölelik yasaklandı.

1904 yılında Baltimore'da çıkan büyük bir yangın 30 saat içinde 1500 binanın yanmasına neden oldu. Yangından sonra kentin büyük bir bölümü yeniden inşa edildi.

Baltimore'un nüfusu 1950 yılında 949.708 kişiyle doruğuna ulaştı. O tarihte Baltimore Detroit'in ardından ABD'nin en büyük 6. kenti konumundaydı. Ancak 20. yüzyılın ikinci yarısında kentin nüfusu giderek azalmaya başladı. 2000 yılında nüfus 636.251 sayısına kadar düştü. Günümüzde Baltimore'un nüfusu sabit hale gelmiştir ve 637.455 civarındadır.

Ayrıca ünlü yüzücü Michael Phelps'in memleketi olarak bilinir.

Cografya[değiştir | kaynağı değiştir]

Konum[değiştir | kaynağı değiştir]

Baltimore şehri kuzey-merkezi Maryland'de "Patapco Nemri'nin Chesapeake Körfezi'ne karıştığı mevkiye yakın olarak konumlanmıştır. Aynı zamanda şehir "Piedmont Platosu" ile "Atlas Okyanus Sahil Ovası" 'nı birleştiği "düşme doğrusu" üzerinde mevkilenmiş olup bu nedenle Baltimore şehri, plato üzerinde bulunan "Yukarı Kent" ile sahil ovası üzerindeki "Aşağı Kent" olarak ayrılabilmektedir. Şehrin rakımı limanda olan minimum 0 metreden şehrin kuzeybatısı köşesinde bulunan, "Pimlico" semtinde maksimum 150m arasında değişmektedir. [1]

ABD Nüfus Sayım Bürosu verilerine göre şehrin toplam yüzölçümü 238.41 km2 olup bunun 09.64 km2'si kara ve 28.77 km2'si ise su yüzeylidir. Böylece şehrin tüm yüzölçümünün %12.07 oranı su yüzeylidir. [2]

Baltimore şehri birçok yönde "Baltimore Kontluğu" ile sınır komşusudur ve ancak kuzeydoğuda "Anne Arundel Kontluğu" ile de müşterek sınırı bulunur.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Baltimore Şehri'nde dört mevsimde birbirinden değişik iklim şartları bulunmakta olduğu için şehir arazileri iklimi "nemli sub-tropik iklim" ve daha bilimsel olarak Kopfen sıralaması: Cfa iklimi olarak sınıflandırılmaktadır. Yazlar çok sıcak ve nemli geçmekte ve birçok yaz öğleden sonraları yüksek sıcak ve yüksek nem dolayısıyla yıldırımlı gökgürültülü fırtana ortaya çıkmaktadır. İlkbahar ve sonbahar nisbeten sıcak geçmektedir. İlkbahar yağışlı günler sayısı itibariyle en ıslak mevsim olarak nitelendirilmektedir. Kışın havalar soğukça ama değişik geçmekte ve zaman zaman kar yağmaktadır. Ocak ayında günlük ortalama ısı 2.1°C olmakta ve mevsimlik kar yağışı 51 cm yi bulmakla beraber ısı çok defa 10°C aşmaktadır; ama bu arada yılda birkaç gece ısı −7°C altına da düşmektedir.

Baltimore'da her kış az olsa da donmuş yağmur ve dolu yağması olayı ortaya çıkmaktadır. Rüzgar doğudan estiği zaman denizden gelen soğuk hava batıda bulunan yüksek arazi tarafından bir baraj gibi önuü kapanmakta; bulutlar kümelenmekte ve donmuş yağmur veya dolu ortaya çıkmaktadır.

Şehrin şehirsel "ısı adası" etkisi ve Chesapeake Körfezi'nin ılımlayıcı etkisi dolayısıyla şehrin içi ve sahil bölgeleri Metropoliten Baltimore'un kara içinde bulunan varoşlarından daha sıcak olmaktadır. Bu nedenle metropoliten şehrin kuzey ve kuzeybatı varoşlarında kışın kar yağışları daha yüksek olmakta ve bazı bölgelerde yıllık ortalama kar yağışı 76 cm'yi geçmektedir.

Gözümlenen en düşük ısı 10 Şubat 1899 ve 9 Şubat 1934'de −22°C; en yüksek gözümlenen ısı derecesi 22 Temmuz 2011'de 42°C olmuştur. Ortalama olarak, 38°C üstündeki ısı gözümlenen gün sayısı yılda 0.9 gün ve 32°C üstündeki günlük ısı ise 37 gün gözümlenmiştir. Günlük en yüksek ısının sıfır altında olduğu gün sayısı yılda ortalama olarak 10 gündür.

Nuvola apps kweather.png Baltimore Isı ve Yağışlar Gözlem Özetleri
Ay Oca Şub Mart Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara Yıl
Aylık Maksimum Günlük Isı (°C) 26 29 36 37 38 41 42 41 39 36 31 29 42 (1936)
Aylık Ortalama Günlük Maksimum Isılar (°C) 7 8 14 20 25 30 33 31 27 21 15 9 20
Aylık Ortalama Günlük Minimum Isılar (°C) -2 -1 4 9 14 20 23 22 18 11 6 1 11
Aylık Minimum Günlük Işı (°C) -20 -22 -12 -9 0 8 12 11 4 -1 -11 -19 -22 (1934)
Ortalama Aylık Yağışlar (mm) 85.4 78.0 104.6 77.7 106.2 83.3 100.6 102.9 103.1 81.0 87.6 93.7 1,107.1}}

Semtler[değiştir | kaynağı değiştir]

Baltimore resmi semtleri haritasi

Baltimore halki gunluk yasantilarinda gorus tarzlarina gore sehri iki semtten olusmus gormektedirler:ya ana cadde olan Charles Sokagi'nin boldugu "Dogu Baltimore" ve "Bati Baltimore" ta da diger onemli ana cadde Baltimore Sokagi'nin boldugu "Kuzey Baltimore" ve "Guney Baltimore". Bazan da bu dort bolum ayni zamanda kullanilarak sehirin semtleri Kuzeydogu Baltimore, Kuzeybati Baltimore; Guneydogu Baltimore, Guneybati Baltimore olarak verilmektedir. Resmi olarak ise, ozellikle sehir polisinin gorev yapmasi icin, Baltimore sehri (saat kadrani donme yoluyla) 9 cografi semte bolunmustur: Kuzey, Kuzeydogu, Dogu, Guneydogu, Guney, Guneybati, Bati, Kuzeybati ve Merkezi.

Kardeş şehirler[değiştir | kaynağı değiştir]

Baltimore'un resmen 11 tane kardeş şehri vardır:http://www.baltimorecity.gov/government/intl/sistercities.ph


Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Baltimore İç Liman Panoraması. Federal Hill tepesinden
Akşamleyin Baltimore İç Liman Panoraması.
Baltimore Limanı Panoraması.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Maryland'ın Kontluklarında En Yüksek ve En Alçak Rakımlı Yerler.". http://www.mgs.md.gov/esic/fs/fs1.html. Erişim tarihi: 14-12-2007. 
  2. ^ 2010 ABD Nüfus Sayımı ABD Nüfus Sayımı Büroşuş Coğrafya Bölümü, "Gazetteer Files: Counties", 2 Mart 2011. Erişim:16-03-2011.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]