Ahmed Tevfik Okday

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Ahmed Tevfik Paşa sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Ahmed Tevfik
احمد توفیق پاشا
272. Osmanlı Sadrazamı
Görev süresi
13 Nisan 1909 - 5 Mayıs 1909
Yerine geldiği Hüseyin Hilmi Paşa
Yerine gelen Hüseyin Hilmi Paşa
282. Osmanlı Sadrazamı
Görev süresi
11 Kasım 1918 - 3 Mart 1919
Yerine geldiği Ahmet İzzet Paşa
Yerine gelen Damat Ferit Paşa
287. Osmanlı Sadrazamı
Görev süresi
21 Ekim 1920 - 4 Kasım 1922
Yerine geldiği Damat Ferit Paşa
Yerine gelen Yok
Kişi bilgileri
Doğum 11 Şubat 1845(1845-02-11)
İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm 8 Ekim 1936 (91 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Partisi İttihat ve Terakki Partisi
Dini Sünni İslam

Ahmet Tevfik Paşa (soyadı kanunundan sonra Ahmet Tevfik Okday) (doğumu; 11 Şubat 1845, İstanbul - ölümü; 8 Ekim 1936, İstanbul, Türkiye), Osmanlı devlet adamı;son Osmanlı sadrazamı olarak görev yaptı.

II. Abdülhamit döneminin Hariciye Nazırı olarak 14 yıl görev yaptıktan sonra II. Abdülhamit ve devamla V. Mehmet Reşat saltanatında, 13 Nisan 1909 - 5 Mayıs 1909 tarihleri arasında, VI. Mehmet Vahdettin saltanatında ve İstanbul'un işgal altında bulunduğu dönemde 11 Kasım 1918 - 3 Mart 1919 ve 21 Ekim 1920 - 4 Kasım 1922 tarihleri arasında, üç dönemde (esasen beş dönem) toplam iki yıl dört ay yirmi dokuz gün sadrazamlık yapmıştır.

Konu başlıkları

[değiştir] Biyografi

Soyu Giray Hanedanı'na dayanan Kırım Tatarı Ferik İsmail Hakkı Paşa'nın oğludur[1]. Subayken askerden ayrılarak Babıali Tercüme Odası'na girdi. 1872'den sonra çeşitli dış görevlerde bulundu, Roma, Viyana, Petersburg, Atina’daki görevlerinden sonra 1885’ten itibaren on yıl süreyle Berlin’de maslahatgüzar ve büyükelçilik yaptı[1]. 1879’da Atina’da Maslahatgüzar iken bir diplomat ailesinin çocuklarına mürebbiyelik yapan İsviçreli bir köy polisinin kızı Elisabeth Tschumi ile evlendi, bu evlilikten beş çocuğu oldu[1].

1895’te Berlin’den döndükten sonra 14 yıl boyunca padişah II. Abdülhamit’in Hariciye Nazırı olarak görev yaptı. 1908'de II. Meşrutiyet'in ilanından sonra Ayan Meclisi üyeliğine atandı.

[değiştir] Birinci sadrazamlık dönemi

31 Mart Olayı sırasında istifa eden Hüseyin Hilmi Paşa'nın yerine 13 Nisan’ı 14 Nisan’a bağlayan gece sadrazamlığa getirildi[2]. Hüseyin Hilmi Paşa’nın sadaretten çekilmesini ayaklanmacılar talep etmişti. Yerine gelmesini istedikleri kişi Tevfik Paşa değildi ancak bu değişiklik ile en azından Hilmi Paşa’nın azledilmesi talebi yerine getirilmiş oluyordu[2]. Padişahın ısrarı ile görevi kabul eden Tevfik Paşa, ılımlı ve tarafsız kişilerden oluşan bir hükümet kurdu; İstanbul ve Adana’da başlayan şiddet olaylarının büyümesini engelleyecek tedbirler aldı. Hareket Ordusu'nun İstanbul'a girerek denetimi ele geçirmesi ve II. Abdülhamid'i tahttan indirmesi üzerine 5 Mayıs 1909 günü istifa ederek yerini Hüseyin Hilmi Paşa’ya bıraktı.

İstifasından sonra Londra elçiliğine atanan Ahmet Tevfik Paşa, 1911-1914 arasında Londra’da görev yaptı.

Ahmed Tevfik Paşa

[değiştir] İkinci sadrazamlık dönemi

I. Dünya Savaşı'ndan sonra Mondros Mütarekesi’ni imzalayan Ahmed İzzet Paşa'nın istifası üzerine 11 Kasım 1918’de ikinci kez sadrazamlığa getirildi. Sadrazam oluşunun ikinci günü İtilâf devletleri donanması İstanbul'a girerek şehri işgal etti. Padişah Vahdettin, müttefiklerin baskısı ile 21 Aralık 1918’de meclisi feshetti ve ardından kısa bir süre için Tevfik Paşa hükümeti dağıldı. Tevfik Paşa, 12 Ocak 1919’da yeniden hükümet kurdu ancak işgalcilerin zorlamasıyla 3 Mart 1919’da istifa etti[3].

[değiştir] Paris Barış Konferansı

İkinci sadrazamlığından sonra ayan reisliği yaptı ve 1. Dünya Savaşı sonrası barış görüşmelerinin yapıldığı Paris Barış Konferansı'nda Osmanlı heyetine başkanlık ile görevlendirildi. Osmanlı Devleti, 22 Nisan 1920’de konferansa davet edilmişti. Paris’e giden Ahmet Tevfik Paşa başkanlığındaki heyet, bildirilen şartları çok ağır bulup hafifletilmesini istedi ve kabul edilmemesi üzerine 11 Temmuz 1920’de geri döndü[4]. Daha sonra Paris’e Damat Ferit Paşa başkanlığında gönderilen bir başka heyet, şartları kabul edip Sevr Anlaşması’nı imzalamıştır.

Ahmed Tevfik Paşa ve kızları

[değiştir] Üçüncü sadrazamlık dönemi

21 Ekim 1920'de Damat Ferit Paşa'nın yerine sadrazamlığa getirildi, üç yıl bu makamda kaldı. Görevi sırasında Ankara Hükümeti'ne, Londra Konferansı'na (Şubat-Mart 1921) birlikte katılmayı önerdi, ama Mustafa Kemal'in bunu reddetmesi üzerine konferansta Ankara Hükümeti'ni Bekir Sami Bey, İstanbul Hükümeti'ni ise Tevfik Paşa temsil etti. Konferans sırasında Türkiye'nin tek temsilcisinin Ankara Hükümeti olduğunu belirterek sözü Bekir Sami Bey'e bıraktı.

Osmanlı’nın son sadrazamı olarak tarihe geçen Ahmet Tevfik Paşa, cumhuriyet döneminde hiçbir görevi kalmayınca istifa etmek istemiş ancak padişah da ülkeyi terk ettiğinden istifa edecek merci dahi bulamamıştı[1].

Saltanatın kaldırılmasından sonra istifa etti (4 Kasım 1922).

[değiştir] Ölümü

1934'te "Okday" soyadını alan Ahmet Tevfik Paşa, 8 Ekim 1936'da vefat etti. Beşiktaş'taki Yahya Efendi Dergâhına defnedilen naşı, daha sonra Oğlu Ali Nuri Okday tarafından Edirnekapı Şehitliği'ndeki aile mezarlığına nakledildi.

Hatıratı, torunu Şefik Okday tarafından, “Büyükbabam Son Sadrazam Ahmet Tevfik Paşa” (1986) adıyla yayımlanmıştır.

Önce gelen:
Kıbrıslı Mehmed Kamil Paşa		 Osmanlı Sadrazamı
31 Mart 1909 - 5 Mayıs 1909		 Sonra gelen:
Hüseyin Hilmi Paşa
Önce gelen:
Furgaç Ahmed İzzet Paşa		 Osmanlı Sadrazamı
11 Kasım 1918 - 10 Mart 1919		 Sonra gelen:
Damat Ferit Paşa
Önce gelen:
Damat Ferit Paşa		 Osmanlı Sadrazamı
21 Ekim 1920 - 17 Kasım 1922		 Sonra gelen:
Türkiye Başvekili olarak Fevzi Çakmak

[değiştir] Kaynakça

  1. ^ a b c d Cemil Kalyoncu, Son Sadrazamın Torunu, Aksiyon Dergisi, Sayı 259, 20.11.1999
  2. ^ a b Necati Çavdar, Siyasi Denge Unsuru Olarak 31 Mart Vakasında Ahmet Tevfik Paşa Hükümeti, History Studies, Samsun, Mart 2011
  3. ^ Atatürk.net sitesi Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti Kronoloisi 1919 yılı, Erişim Tarihi 24.06.2011
  4. ^ Turktarih.net sitesi Paris Barış Konferansı maddesi, Erişim tarihi:24.06.2011
g · t · d
Osmanlı Devleti sadrazamları
g · t · d
Osmanlı sadrazamları - Kuruluş Dönemi (1299-1453)
Osmanli-nisani.svg
g · t · d
Osmanlı sadrazamları - Yükseliş Dönemi (1453-1579)
Veli Mahmud Paşa (1453-1466) • Rum Mehmed Paşa (1466-1469) • İshak Paşa (1469-1472) • Veli Mahmud Paşa (1472-1474) • Gedik Ahmed Paşa (1474-1477) • Karamanlı Mehmed Paşa (1477-1481) • İshak Paşa (1481-1482) • Koca Davud Paşa (1482-1497) • Hersekli Ahmed Paşa (1497-1498) • Çandarlı (2.) İbrahim Paşa (1498-1499) • Mesih Paşa (1499-1501) • Hadım Ali Paşa (1501-1503) • Hersekli Ahmed Paşa (1503-1506) • Hadım Ali Paşa (1509-1511) • Koca Mustafa Paşa (1511-1512) • Dukakinoğlu Ahmed Paşa (1512-1515) • Hersekli Ahmed Paşa (1515-1516) • Hadım Sinan Paşa (1516-1517) • Devşirme Yunus Paşa (1517-1517) • Piri Mehmed Paşa (1517-1523) • Pargalı Damat İbrahim Paşa (1523-1536) • Ayas Mehmed Paşa (1536-1539) • Damat Çelebi Lütfi Paşa (1539-1541) • Hadım Süleyman Paşa (1541-1544) • Damat Rüstem Paşa (1544-1553) • Kara Ahmed Paşa (1553-1555) • Damat Rüstem Paşa (1555-1561) • Semiz Ali Paşa (1561-1565) • Sokollu Mehmed Paşa (1565-1579)
 Osmanli-nisani.svg
g · t · d
Osmanlı sadrazamları - Duraklama Dönemi (1579-1683)
Şemsi Ahmet Paşa (1579-1580) • Lala Kara Mustafa Paşa (1580-1580) • Koca Sinan Paşa (1580-1582) • Kanijeli Siyavuş Paşa (1582-1584) • Özdemiroğlu Osman Paşa (1584-1585) • Hadim Mesih Mehmed Paşa (1585-1586) • Kanijeli Siyavuş Paşa (1586-1589) • Koca Sinan Paşa (1589-1591) • Serdar Ferhat Paşa (1591-1592) • Kanijeli Siyavuş Paşa (1592-1593) • Koca Sinan Paşa (1593-1595) • Serdar Ferhat Paşa (1595-1595) • Koca Sinan Paşa (1595-1595) • Tekeli Lala Mehmed Paşa (1595-1595) • Koca Sinan Paşa (1595-1596) • Damat İbrahim Paşa (1596-1596) • Cığalazade Yusuf Sinan Paşa (1596-1596) • Damat İbrahim Paşa (1596-1597) • Hadim Hasan Paşa (1597-1598) • Cerrah Mehmed Paşa (1598-1599) • Damat İbrahim Paşa (1599-1601) • Yemişçi Hasan Paşa (1601-1603) • Malkoç Yavuz Ali Paşa (1603-1604) • Sokolluzade Lala Mehmed Paşa (1604-1606) • Boşnak Derviş Mehmed Paşa (1606-1606) • Kuyucu Murat Paşa (1606-1611) • Gümülcineli Damat Nasuh Paşa (1611-1614) • Öküz Kara Mehmed Paşa (1614-1616) • Damat Halil Paşa (1616-1619) • Öküz Kara Mehmed Paşa (1619-1619) • İstanköylü Çelebi (Güzelce) Ali Paşa (1619-1621) • Ohrili Hüseyin Paşa (1621-1621) • Dilaver Paşa (1621-1622) • Kara Davut Paşa (1622-1622) • Mere Hüseyin Paşa (1622-1622) • Lefkeli Mustafa Paşa (1622-1622) • Gürcü Hadim Mehmed Paşa (1622-1623) • Mere Hüseyin Paşa (1623-1623) • Kemankeş Kara Ali Paşa (1623-1624) • Çerkes Mehmed Ali Paşa (1624-1625) • Müezzinzade Filibeli Hafız Ahmed Paşa (1625-1626) • Damat Halil Paşa (1626-1628) • Gazi Ekrem Hüsrev Paşa (1628-1631) • Müezzinzade Filibeli Hafız Ahmed Paşa (1631-1632) • Topal Recep Paşa (1632-1632) • Tabanıyassı Mehmed Paşa (1632-1637) • Bayram Paşa (1637-1638) • Tayyar Mehmed Paşa (1638-1638) • Kemankeş Kara Mustafa Paşa (1638-1644) • Civankapıcıbaşı Sultanzade Semiz Mehmed Paşa (1644-1645) • Nevesinli Salih Paşa (1645-1647) • Kara Musa Paşa (1647-1647) • Hezarpare Ahmed Paşa (1647-1648) • Mevlevi Mehmed Paşa (1648-1649) • Kara Dev Murad Paşa (1649-1650) • Melek Ahmed Paşa (1650-1651) • Siyavuş Paşa (1651-1651) • Gürcü Mehmed Paşa (1651-1652) • Tarhuncu Sarı Ahmed Paşa (1652-1653) • Bıyıklı Koca Derviş Mehmed Paşa (1653-1654) • İpşiri Mustafa Paşa (1654-1655) • Kara Dev Murad Paşa (1655-1655) • Ermeni Süleyman Paşa (1655-1656) • Gazi Deli Hüseyin Paşa (1656-1656) • Zurnazen Mustafa Paşa (1656-1656) • Siyavuş Paşa (1656-1656) • Boynuyaralı Mehmed Paşa (1656-1656) • Köprülü Mehmed Paşa (1656-1661) • Köprülü Fazıl Ahmed Paşa (1661-1676) • Merzifonlu Kara Mustafa Paşa (1676-1683)
 Osmanli-nisani.svg
g · t · d
Osmanlı sadrazamları - Gerileme Dönemi (1683-1774)
Bayburtlu Kara İbrahim Paşa (1683-1685) • Sarı Süleyman Paşa (1685-1687) • Köprülü Damadı Abaza Siyavuş Paşa (1687-1688) • Ayaşlı Nişancı İsmail Paşa (1688-1688) • Tekirdağlı Bekri Mustafa Paşa (1688-1689) • Köprülü Fazıl Mustafa Paşa (1689-1691) • Bahadırzade Arabacı Ali Paşa (1691-1692) • Merzifonlu Çalık Hacı Ali Paşa (1692-1693) • Bozoklu (Bıyıklı) Mustafa Paşa (1694-1694) • Sürmeli Ali Paşa (1694-1695) • Elmas Mehmed Paşa (1695-1997) • Köprülü Amcazade Hacı Hüseyin Paşa (1697-1702) • Daltaban Mustafa Paşa (1702-1703) • Rami Mehmed Paşa (1703-1703) • Sührablı Kavanoz Nişancı Ahmed Paşa (1703-1703) • Moralı Damat Hasan Paşa (1703-1704) • Kalaylıkoz Hacı Ahmed Paşa (1704-1704) • Pakçemüezzin Baltacı Mehmed Paşa (1704-1706) • Çorlulu Damat Ali Paşa (1706-1710) • Köprülüzade Damat Numan Paşa (1710-1710) • Pakçemüezzin Baltacı Mehmed Paşa (1710-1711) • Gürcü Ağa Yusuf Paşa (1711-1712) • Silahdar Süleyman Paşa (1712-1713) • Kel Hoca İbrahim Paşa (1713-1713) • Silahdar Damat Ali Paşa (1713-1716) • Hacı Halil Paşa (1716-1717) • Tevkii Nişancı Mehmed Paşa (1717-1718) • Nevşehirli Damat İbrahim Paşa (1718-1730) • Silahdar Damat Mehmed Paşa (1730-1731) • Kabakulak İbrahim Paşa (1731-1731) • Topal Osman Paşa (1731-1732) • Hekimoğlu Ali Paşa (1732-1735) • Gürcü İsmail Paşa (1735-1736) • Silahdar Seyyid Mehmed Paşa (1736-1737) • Muhsinzade Abdullah Paşa (1737-1737) • Yeğen Mehmed Paşa (1737-1739) • Hacı İvazzade Mehmed Paşa (1739-1740) • Nişancı Şehla Hacı Ahmed Paşa (1740-1742) • Hekimoğlu Ali Paşa (1742-1743) • Seyyid Hasan Paşa (1743-1746) • Tiryaki Hacı Mehmed Paşa (1746-1747) • Boynueğri Seyyid Abdullah Paşa (1747-1750) • Divitdar Mehmed Emin Paşa (1750-1752) • Çorlulu Köse Bahir Mustafa Paşa (1752-1755) • Hekimoğlu Ali Paşa (1755-1755) • Naili Abdullah Paşa (1755-1755) • Silahdar Bıyıklı Ali Paşa (1755-1755) • Yirmisekizzade Mehmed Said Paşa (1755-1756) • Çorlulu Köse Bahir Mustafa Paşa (1756-1757) • Koca Mehmed Ragıp Paşa (1757-1763) • Tevkii Hamza Hamid Paşa (1763-1763) • Çorlulu Köse Bahir Mustafa Paşa (1763-1765) • Muhsinzade Mehmed Paşa (1765-1768) • Silahdar Hamza Mahir Paşa (1768-1768) • Yağlıkçızade Nişancı Hacı Mehmed Emin Paşa (1768-1769) • Moldovancı Ali Paşa (1769-1769) • İvazzade Halil Paşa (1769-1770) • Silahdar Mehmed Paşa (1770-1771) • Muhsinzade Mehmed Paşa (1771-1774)
 Osmanli-nisani.svg
g · t · d
Osmanlı sadrazamları - Dağılma Dönemi (1774-1922)
Safranbolulu İzzet Mehmed Paşa (1774-1775) • Moralı Derviş Mehmed Paşa (1775-1777) • Darendeli Cebecizade Mehmed Paşa (1777-1778) • Kalafat Mehmed Paşa (1778-1779) •Silahdar Karavezir Seyyid Mehmed Paşa (1779-1781) • Safranbolulu İzzet Mehmed Paşa (1781-1782) • Yeğen Hacı Mehmed Paşa (1782-1782) • Halil Hamid Paşa (1782-1785) • Hazinedar Şahin Ali Paşa (1785-1786) • Koca Yusuf Paşa (1786-1789) • Kethüda Meyyit Hasan Paşa (1789-1789) • Cezayirli Gazi Hasan Paşa (1789-1790) • Çelebizade Şerif Hasan Paşa (1790-1791) • Koca Yusuf Paşa (1791-1792) • Damat Melek Mehmed Paşa (1792-1794) • Safranbolulu İzzet Mehmed Paşa (1794-1798) • Kör Yusuf Ziyaüddin Paşa (1798-1805) • Bostancıbaşı Hafız İsmail Paşa (1805-1806) • Keçiboynuzu İbrahim Hilmi Paşa (1806-1807) • Çelebi Mustafa Paşa (1807-1808) • Alemdar Mustafa Paşa (1808-1808) • Çavuşbaşı Memiş Paşa (1808-1809) • Kör Yusuf Ziyaüddin Paşa (1809-1811) • Laz Aziz Ahmed Paşa (1811-1812) • Hurşid Ahmed Paşa (1812-1815) • Mehmed Emin Rauf Paşa (1815-1818) • Burdurlu Derviş Mehmed Paşa (1818-1820) • Ispartalı Seyyid Ali Paşa (1820-1821) • Benderli Ali Paşa (1821-1821) • Hacı Salih Paşa (1821-1822) • Bostancıbaşı Deli Abdullah Paşa (1822-1823) • Turnacızade Silahdar Ali Paşa (1823-1823) • Mehmed Said Galip Paşa (1823-1824) • Benderli Mehmed Selim Sırrı Paşa (1824-1828) • Darendeli Topal İzzet Mehmed Paşa (1828-1829) • Reşid Mehmed Paşa (1829-1833) • Mehmed Emin Rauf Paşa (1833-1839) Koca Mehmed Hüsrev Paşa (1839-1840) • Mehmed Emin Rauf Paşa (1840-1841) • Darendeli Topal İzzet Mehmed Paşa (1841-1842) • Mehmed Emin Rauf Paşa (1842-1846) • Koca Mustafa Reşid Paşa (1846-1848) • İbrahim Sarim Paşa (1848-1848) • Koca Mustafa Reşid Paşa (1848-1852) • Mehmed Emin Rauf Paşa (1852-1852) • Koca Mustafa Reşid Paşa (1852-1852) • Mehmed Emin Âli Paşa (1852-1852) • Damat Mehmed Ali Paşa (1852-1853) • Giritli Mustafa Naili Paşa (1853-1854) • Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa (1854-1854) • Koca Mustafa Reşid Paşa (1854-1855) • Mehmed Emin Âli Paşa (1855-1856) • Koca Mustafa Reşid Paşa (1856-1857) • Giritli Mustafa Naili Paşa (1857-1857) • Koca Mustafa Reşid Paşa (1857-1858) • Mehmed Emin Âli Paşa (1858-1859) • Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa (1859-1859) • Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa (1859-1860) • Kıbrıslı Mehmed Emin Paşa (1860-1861) • Mehmed Emin Âli Paşa (1861-1861) • Keçecizade Mehmed Emin Fuad Paşa (1861-1866) • Yusuf Kâmil Paşa (1863-1863) • Keçecizade Mehmed Emin Fuad Paşa (1863-1866) • Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa (1866-1867) • Mehmed Emin Âli Paşa (1866-1871) • Mahmud Nedim Paşa (1871-1872) • Mithat Paşa (1872-1872) •Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa (1872-1873) • Sakızlı Ahmed Esad Paşa (1873-1873) • Şirvanlızade Mehmed Rüşdi Paşa (1873-1874) • Hüseyin Avni Paşa (1874-1875) • Sakızlı Ahmed Esad Paşa (1875-1875) • Mahmud Nedim Paşa (1875-1876) • Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa (1876-1876) •Mithat Paşa (1876-1877) • İbrahim Edhem Paşa (1877-1878) • Ahmed Hamdi Paşa (1878-1878) • Ahmed Vefik Paşa (1878-1878) • Mehmed Sadık Paşa (1878-1878) • Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa (1878-1878) • Mehmed Esad Saffet Paşa (1878-1878) • Tunuslu Hayreddin Paşa (1878-1879) • Ahmed Arifi Paşa (1879-1879) • Küçük Mehmed Said Paşa (1879-1880) • Cenanizade Mehmed Kadri Paşa (1880-1880) • Küçük Mehmed Said Paşa (1880-1882) • Abdurrahman Nureddin Paşa (1882-1882) • Küçük Mehmed Said Paşa (1882-1882) • Ahmed Vefik Paşa (1882-1882) • Küçük Mehmed Said Paşa (1882-1885) • Kıbrıslı Mehmed Kâmil Paşa (1885-1891) • Kabaağaçlızade Ahmed Cevat Paşa (1891-1895) • Küçük Mehmed Said Paşa (1895-1895) • Kıbrıslı Mehmed Kâmil Paşa (1895-1895) • Halil Rifat Paşa (1895-1901) • Küçük Mehmed Said Paşa (1901-1903) • Avlonyalı Mehmed Ferid Paşa (1903-1908) • Küçük Mehmed Said Paşa (1908-1908) • Kıbrıslı Mehmed Kâmil Paşa (1908-1909) • Hüseyin Hilmi Paşa (1909-1909) • Ahmed Tevfik Paşa (1909-1909) • Hüseyin Hilmi Paşa (1909-1910) • İbrahim Hakkı Paşa (1910-1911) • Küçük Mehmed Said Paşa (1911-1912) • Gazi Ahmed Muhtar Paşa (1912-1912) • Kıbrıslı Mehmed Kâmil Paşa (1912-1913) • Mahmud Şevket Paşa (1913-1913) • Said Halim Paşa (1913-1917) • Mehmed Talat Paşa (1917-1918) • Ahmed İzzet Paşa (1918-1918) • Ahmed Tevfik Paşa (1918-1919) • Damat Ferid Paşa (1919-1919) • Ali Rıza Paşa (1919-1920) • Hulusi Salih Paşa (1920-1920) • Damat Ferid Paşa (1920-1920) • Ahmed Tevfik Paşa (1920-1922)
 Osmanli-nisani.svg
"http://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Ahmed_Tevfik_Okday&oldid=10592668" adresinden alındı.
Kişisel araçlar
Ad alanları

Türevler
Eylemler
Gezinti
Katılım
Yazdır/dışa aktar
Araçlar
Diğer diller