Musa Kazım Efendi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Musa Kazım Efendi
Doğum 1858
Tortum, Erzurum
Ölüm 1920
İstanbul
Meslek Müderris, Şeyhülislam

Musa Kazım Efendi (1858 - 1920) Osmanlı Devleti'nin son yıllarında 4 kez şeyhülislamlık görevini üstlenmiş din adamı. Kendisi mason idi ve Nakşibendi'ydi.[1][2] Ayrıca İttihat ve Terakki Cemiyeti üyesiydi.[2]

Musa Kazım Efendi, 1858 yılında Erzurum'un Tortum ilçesi Pehlivanlı köyünde doğdu.[3] Balıkesir'de Selahaddin Ali Şuuri ve Lutfi Efendilerden, İstanbul'da da Kazasker Eşref ve Hoca Şakir Efendilerden ders aldı. Müderrisliği döneminde Hukuk Mektebinde, Mektebi Sultani, Dar-ül Fünun ve Dar-ül Muallimin'de hocalık yaptı. 1907'de Bab-ı Fetha Tetkik-i Müellefat Başkatipliğine ve daha sonra da kurul üyeliğine getirildi. İttihat ve Terakki'nin bilim kuruluşunda yer aldı. II. Meşrutiyetin ilanından sonra (1908) İbrahim Hakkı Paşa, Mehmed Said Paşa, Said Halim Paşa ve Talat Paşa kabinelerinde dört kez şeyhülislam olarak görev aldı. I. Dünya Savaşından sonra, İttihat ve Terakkinin önde gelen öteki üyeleriyle birlikte tutuklanarak 15 yıl kürek cezasına çarptırıldı. Sürgüne gönderildiği Edirne'de 1920 yılında öldü.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Musa Kazım Efendi, Sırat-ı Müstakim ve İslam gibi dergilerde yazdı. Başlıca eserleri arasında, Usul-ü Meşveret ve Hürriyet (1908) İslam'da Cihad (1917), Sure-i İhlas ve Alak Tefsirleri (1918), Külliyat-ı Seyhülislam Musa Kazım (1920) sayılabilir. Musa Kazım Efendi, ayrıca Şeyh Bedreddin'in Varidat adlı eserini Türkçeye çevirmiştir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Türkiye'de Ünlü Masonlar, Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Büyük Locası Derneği
  2. ^ a b İşte ünlü İslamcı masonlar - Hürriyet, Soner Yalçın, 17.02.2008.
  3. ^ Erzurum’un Kandilleri -Şeyhülislam Musa Kazım Efendi Erzurum Gazetesi-21 ocak 2013 Tarihinde Erişilmiştir.
Önce gelen:
Çelebizade Hüseyin Hüsnü Efendi
Osmanlı Şeyhülislamı
1910 - 1911
Sonra gelen:
Abdurrahman Nesip Efendi
Önce gelen:
Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi
Osmanlı Şeyhülislamı
1916 - 1918
Sonra gelen:
Ömer Hulusi Efendi