İlgi eki

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Örnekler
  • kilimin deseni
  • bahçenin duvarı
  • havanın sıcaklığı
  • üzümün tadı
  • yurdun havası
  • benim odam

İlgi eki veya tamlayan eki, dilbilgisinde bir varlığın kime ait olduğunu bildiren "-in" eki. Türkiye Türkçesinde "-ın, -in, -ın, -un" şekillerine sahiptir.[1][2] Bu ek, sözcüklerin genitif hâlini oluşturmakta kullanılır. Sadece "ben" ve "biz" zamirlerine eklendiğinde -im şekline dönüşür (benim, bizim). Belirtili isim tamlamalarında ilk sözcüğe (tamlayana) eklendiği için tamlayan eki olarak da bilinir.[3] "i" harfi, büyük ve küçük ünlü uyumuna uyacak şekilde dar ünlülerden birine (ı, i, u, ü) dönüşebilir:

  • evin kapısı
  • ağacın dalı
  • okulun bahçesi
  • üzümün çöpü

İlgi ekine sıklıkla isim tamlamalarında rastlanmasına rağmen görünürde bir tamlamanın parçası olmayan sözcüklerde de kullanılır:

  • Bu güzel dünya hepimizin.
  • At binenin, kılıç kuşananın.

İyelik ekleriyle kullanım[değiştir | kaynağı değiştir]

İlgi ekleri belirtili isim tamlaması yapımında kullanıldığı için, iyelik ekleri ile yakından ilişkilidir. İyelik ekleri tamlamada ikinci kısmın (tamlananın) sonuna gelen eklerdir:

  • evin kapı
  • benim kitabım
  • senin kalemin

Aitlik eki[değiştir | kaynağı değiştir]

İlgi eki, aitlik eki "-ki" ile karıştırılmamalıdır.

  • Senin kalemin (ilgi eki)
  • Seninki (Aitlik ekiyle kullanım)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Zeynep Korkmaz, Türkiye Türkçesi Grameri, Şekil Bilgisi, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 2009, s. 23, 259.
  2. ^ Muharrem Ergin, Türk Dil Bilgisi, Bayrak Basım/Yayım/Tanıtım, İstanbul 2002, s. 229.
  3. ^ Çekim ekleri Turkceciler.com. Erişim: 23 Kasım 2012.