Ünlü (dil bilimi)
Vikipedi, özgür ansiklopedi
| Bu maddedeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına bakabilirsiniz. Maddeye uygun biçimde kaynaklar ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
Ünlü, ünlü ses veya vokal, ses yolunda bir engele çarpmadan çıkabilen sestir.
Konu başlıkları |
[değiştir] Adlandırma
Türkiye Türkçesi bilimsel yayınlarında ünlü ve vokal terimleri, bu sesi belirtmek için kullanılırlar. Sesli tabiri, ünsüz de bir ses olduğu için yanlıştır.
[değiştir] Ünlüler
[değiştir] Türk Dilinin Ünlüleri
Türk dilinin bilinen ilk dönemlerinde 9 ünlünün bulunduğu belirtilmiştir: a, e, é, ı, i, o, ö, u, ü. Bugün kapalı e sesi (é) yalnızca Azerbaycan Türkçesi yazı dilinde bulunur.
[değiştir] Türkiye Türkçesi
a, e, ı, i, o, ö, u ve ü harfleri ünlü harfler, diğer harfler ise ünsüz harfler olarak adlandırılır.
Sesli harflerin sınıflandırılması Sesli harfler, çıkış yeri ve dilin durumuna, dudakların durumuna, ağzın açıklığına göre şu şekilde sınıflandırılır:
- Çıkış yeri ve dilin durumuna göre
- Kalın sesliler: a, ı, o, u
- İnce sesliler: e, i, ö, ü
- Dudakların durumuna göre
- Düz sesliler: a, e, ı, i
- Yuvarlak sesliler: o, ö, u, ü
- Ağzın açıklığına göre
- Geniş sesliler: a, e, o, ö
- Dar sesliler: ı, i, u, ü
| Sesli harfler | Düz | Yuvarlak | ||
| Geniş | Dar | Geniş | Dar | |
| kalın | a | ı | o | u |
| ince | e | i | ö | ü |
[değiştir] Diğer Dillerde Ünlüler
| Bu alt başlığın geliştirilmesi gerekiyor. |
Dünyadaki birçok dilin kendisine özgü farklı ünlü sistemi vardır.