Basketbol Süper Ligi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Türkiye Erkekler Basketbol Ligi sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Basketbol Süper Ligi
Güncel sezon/turnuva:
2015-16 Basketbol Süper Ligi
Bbl logo.png
Ülke Türkiye Türkiye
Kıta Avrupa Birliği Avrupa
Konfederasyon FIBA Avrupa[1]
Kuruluş 3 Aralık 1966[2]
Takım Sayısı 16
Bir Alt Lig Türkiye Basketbol 1. Ligi
Diğer Kupalar Royal Halı Türkiye Kupası
Cumhurbaşkanlığı Kupası
Uluslararası Kupalar Euroleague
ULEB Eurocup
EuroChallenge
Son Şampiyon Pınar Karşıyaka (2. kez)
En Başarılı Takım Anadolu Efes (13 kez)
TV yayıncısı Lig TV 3[3][4]
Resmî site tbl.org.tr

Basketbol Süper Ligi, 1966 yılında Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından kurulan ve Türkiye'de en üst düzey profesyonel basketbol ligi. Aynı zamanda ULEB'e göre Avrupa'nın en zorlu 4. ligidir. 16 takımla oynanan ligde kurulduğu sezondan günümüze kadar toplam 69 takım mücadele etme hakkı elde etmiştir. Ligde 5+1 yabancı kontenjanı kuralı uygulanmaktadır. Ayrıca takımlar istediği kadar yabancı ile sözleşme imzalayabilirler.

1966-67 sezonunda Türkiye Deplasmanlı Basketbol Ligi adı ile kurulan ligin ilk şampiyonluğunu Altınordu basketbol takımı kazandı.[5] Son şampiyonluğu ise 2014-15 sezonunda Pınar Karşıyaka kazandı.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

13 Aralık 1966 tarihine kadar İstanbul, İzmir ve Ankara bölgelerinde yürütülen basketbol çalışmaları daha sonra bu bölgelerin takımları bir araya getirilerek Türkiye Deplasmanlı Basketbol Ligi'ne dönüştü. 1968-69 sezonundan itibaren Türkiye Basketbol Federasyonu, Deplasmanlı İkinci Ligi kurdu. Ayrıca 70'li yıllarda bazı özel kuruluşların da basketbol takımları oluşturmaları ile Türk basketbolü canlanma dönemine girdi. 1977 yılında Fransa'da yapılan "Avrupa Yıldızlar Basketbol Şampiyonası"nda Türkiye, Avrupa Şampiyonluğu'nu kazandı.[6]

Türkiye Basketbol Federasyonu ile Arçelik arasında 4 Ekim 2006 tarihinde imzalanan anlaşmaya göre Türkiye Basketbol Ligi'nin ismi 2007-08 sezonundan itibaren 2013-14 sezonu sonuna kadar Beko Basketbol Ligi olarak anılmıştır.[7]

1946 yılından itibaren İstanbul, Ankara ve İzmir bölgelerine dayanan basketbol faaliyeti, mahalli lig maçlarıyla bu bölgelerin lig birincileri arasında oynanan Türkiye basketbol şampiyonasına katılması ile ulusal düzeyde yapılıyordu. 1966-1967 yılından sonra Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından bu bölgelerin takımları bir araya getirilerek Türkiye Basketbol Şampiyonası yerine 12476 sayılı yönetmelik kararı ile Türkiye Deplasmanlı Basketbol Ligi oluşturuldu.[2][6]

Sponsorluk ve yayın hakları[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye Basketbol Federasyonu ile Arçelik AŞ arasında 4 Ekim 2006 tarihinde imzalanan anlaşmaya göre Türkiye Birinci Erkekler Basketbol Ligi'nin ismi 2007-08 sezonundan itibaren 4 yıllığına Beko Basketbol Ligi olarak değiştirilmiştir.[7] Bu anlaşma 2013-14 sezonu sonuna kadar sürmüş ve 6 sezon ligler Beko adı ile birlikte anılmıştır. 2013-14 sezonu sonunda Beko firması basketbol ligine verdiği isim sponsorluğunu devam ettirmeyeceğini açıklamıştır.[8] 2014-15 sezonu ile birlikte Erkekler 1. Basketbol Ligi “Türkiye Basketbol Ligi” olarak adlandırılmış ve yeni sezon “Türkiye Basketbol Ligi” adı ile 11 Ekim 2014 tarihinde başlamıştır. 22 Aralık 2014 tarihinde Kahve Diyarı ile 1 yıllık sponsorluk anlaşması yapılmıştır.[9]

Digiturk, 14 Ağustos 2008 tarihinde Türkiye Basketbol Federasyonu'nun açmış olduğu ve NTV Spor ile D-Smart'ın da katıldığı tüm maçların yayın hakları ihalesini 13.500.000$ bedelle kazanarak, 2008-09 sezonundan günümüze kadar tüm sezon maçlarını yayınlama hakkına sahip olan Digiturk, Türkiye Basketbol Ligi maç yayınlarını LigTV 2 ve LigTV 3 kanallarından sürdürmektedir. [3][10][11] 24 Aralık 2014 tarihinde imzalanan anlaşma ile 2015-16 sezonundan itibaren geçerli olmak üzere 3 sezon boyunca Digiturk ve NTV Spor'dan yayınlanacaktır.[12]

Statü[değiştir | kaynağı değiştir]

Abdi İpekçi Spor Salonu, Türkiye'nin İstanbul kentinde yer alan ve EuroBasket 2001 finaline ev sahipliği yapan spor salonu.[13]
Fenerbahçe Ülker Basketbol takımı, Ülkerspor takımının ligden çekilip, Fenerbahçe ile birleşmesi ile birlikte üst üste iki yıl TBL şampiyonu oldu. 2008 yılında Euroleague'te çeyrek finale yükselme başarısı gösterdi.[14]

Ligde 16 takım lig mücadelesi yaptıktan sonra lig şampiyonu play off mücadelesi sonrası belli olur.[15]

Normal lig karşılaşmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Normal lig karşılamaları, 16 takım arasında, her takımın biri kendi sahasında diğeri rakip takımın sahasında olmak üzere deplasmanlı, iki devreli ve lig usulü oynanır.

Bu müsabakalar sonrası yapılan puan sıralamasına göre;

  • İlk sekiz sırayı alan takımlar Play-off maçlarını oynamaya hak kazanırlar.
  • 9. ile 14 sıra arasında yer alan takımlar sezonu tamamlamış olurlar.
  • 15. ve 16. olarak son iki sırayı alan takımlar bir sezon sonra Türkiye Basketbol 2. Ligi'nde yer alırlar.[15]

Çeyrek ve yarı final müsabakaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Play-off'un tüm turlarında takımların ligde oynamış oldukları maç sonuçları aşağıdaki gibi dikkate alınır.

Çeyrek final müsabakaları kazanılmış 2 maç üzerinden oynanır ve bu turlarda ilk maç normal ligi üst sırada bitiren takımın sahasında, 2. maç rakip sahada ve 3. maçın gerekmesi halinde ligi üst sırada bitiren takımın sahasında olmak üzere sıra ile oynanır. Yarı final müsabakaları kazanılmış 3 maç üzerinden oynanır ve bu turlarda ilk iki maç normal ligi üst sırada bitiren takımın sahasında, 3. ve 4. maçlar rakip sahada ve 5. maçın gerekmesi halinde ligi üst sırada bitiren takımın sahasında olmak üzere sıra ile oynanır.

Play-off[değiştir | kaynağı değiştir]

Final müsabakaları kazanılmış 4 maç üzerinden oynanır. İlk iki maç, normal ligi üst sırada bitiren takımın sahasında, 3. ve 4. maçlar rakip sahada, gerekmesi halinde 5. maç ligi üst sırada bitiren 6. maç rakip sahada ve 7. maç yine ligi üst sırada bitiren takımın sahasında olmak üzere sıra ile oynanır.

Final müsabakaları sonunda rakibi karşısında 4. galibiyetini alan takım sezonu Türkiye Basketbol Ligi Şampiyonu olarak tamamlar.

Medya[değiştir | kaynağı değiştir]

TBL yayıncılığını Spormax 2008-09 sezonu itibariyle TBL TV haklarını Digiturk platformu bünyesinde bulunan Spormax kanalı elinde bulundurmaktadır. Normal sezon ve play-off maçlarının tamamı aynı kanal üzerinden izleyiciye ulaşmaktadır. 2011-12 sezonunu maçları Digiturk platformunda bulunan LİG TV3 kanalında yayınlanmıştır

Ligin aynı zamanda tbl.org.tr adresinde yayın yapmakta olan resmi web sayfası bulunmaktadır. Site üzerinden maç sonuçları ve istatistikleri, takım bilgileri, puan durumu gibi bilgilere erişim sağlanmaktadır.

Ayrıca SkyTürk' de Panaroma, SporMax'da BasketMax, TRT Spor'da Pota, Sports TV'de SporCenter Türkiye Basketbol Ligi hakkında televizyon yayını gerçekleştirmektedir.

Organizasyon[değiştir | kaynağı değiştir]

All Star[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: TBL All Star

Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından ilk kez 2004 yılında organize edildi. Organizasyon'da Türkiye Basketbol Ligi'nde oynayan Türk ve Yabancı oyuncular, taraftarlar tarafından internet üzerinden seçilerek Türk Karması ve Yabancı Karması olarak karşılıklı gösteri amaçlı basketbol maçı yaparlar. Ayrıca TBL oyuncuları arasında Üç sayı yarışması, Smaç yarışması ve Yetenek yarışması gerçekleştirilir. Organizasyon başladığı yıldan itibaren İstanbul'da bulunan Abdi İpekçi Spor Salonu'nda gerçekleştirildi.[16][17]

2004, 2005 ve 2006 yıllarında Türkiye Basketbol Ligi All Star adı ile organize edilirken, 2006 yılında Beko Elektronik'in lige sponsor olması ile birlikte 2007, 2008, 2009 yıllarında Beko All Star adı ile düzenlenmiştir.[7][18]

2015-16 Sezonu Takımları[değiştir | kaynağı değiştir]

Takımlar Kent Salon
1 Anadolu Efes İstanbul Abdi İpekçi Arena
2 Banvit Balıkesir Kara Ali Acar Spor Salonu
3 Beşiktaş İntegral Forex İstanbul BJK Akatlar Arena
4 Darüşşafaka Doğuş İstanbul Ayhan Şahenk Spor Salonu
5 Fenerbahçe Ülker İstanbul Ülker Sports Arena
6 Galatasaray Liv Hospital İstanbul Abdi İpekçi Arena
7 İstanbul BŞB İstanbul Cebeci Spor Salonu
8 Muratbey Uşak Sportif Uşak Uşak Üniversitesi Spor Salonu
9 Pınar Karşıyaka İzmir Karşıyaka Arena
10 Royal Halı Gaziantep Gaziantep Karataş Şahinbey Spor Salonu
11 Rönesans TED Ankara Kolejliler Ankara TOBB ETÜ Spor Salonu
12 Torku Konyaspor Konya Torku 19 Mayıs Arena
13 Trabzonspor Medical Park Trabzon Hayri Gür Spor Salonu
14 Türk Telekom Ankara Ankara Spor Salonu
15 TÜYAP Büyükçekmece İstanbul Mimarsinan Koleji Spor Salonu
16 Yeşilgiresun Belediyespor Giresun 19 Eylül Spor Salonu

Lig şampiyonları[değiştir | kaynağı değiştir]

Sezonlara göre şampiyonluklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Son 10 sezonun şampiyonları :

Yıl
Şampiyon
Normal Sezon
Çeyrek Final
Yarı Final
Final
Koç
Sayı Kralı
2004-05
Efes Pilsen
24-2
Tekelspor (3-0)
Fenerbahçe (3-1)
Beşiktaş (4-1)
Türkiye Oktay Mahmuti
Bosna-Hersek Henry Domercant (16.2 ppg)
2005-06
Ülkerspor
25-5
Galatasaray (3-0)
Bandırma Banvit (3-1)
Efes Pilsen (4-0)
Türkiye Murat Özyer
Türkiye İbrahim Kutluay (16.6 ppg)
2006-07
Fenerbahçe
28-2
Darüşşafaka (3-1)
Galatasaray (3-0)
Efes Pilsen (4-0)
Türkiye Aydın Örs
Amerika Birleşik Devletleri Willie Solomon (16.4 ppg)
2007-08
Fenerbahçe
21-9
Antalya Büyükşehir Belediyespor (3-0)
Efes Pilsen (3-0)
Türk Telekom (4-1)
Karadağ Bogdan Tanjević
Amerika Birleşik Devletleri Preston Shumpert (17.1 ppg)
2008-09
Efes Pilsen
28-2
Darüşşafaka (3-0)
Galatasaray (3-0)
Fenerbahçe Ülker (4-2)
Türkiye Ergin Ataman
Amerika Birleşik Devletleri Alex Gordon (20.87 ppg)
2009-10
Fenerbahçe
23-7
Bornova Belediye (3-0)
Banvit (3-0)
Efes Pilsen (4-2)
Karadağ Bogdan Tanjević
Amerika Birleşik Devletleri Quincy Douby (23.6 ppg)
2010-11
Fenerbahçe
27-3
Antalya Büyükşehir Belediyesi (3-0)
Efes Pilsen (3-0)
Galatasaray (4-2)
Hırvatistan Neven Spahija
Amerika Birleşik Devletleri Türkiye Michael Wright (22.97 ppg)
2011-12
Beşiktaş
22-8
Fenerbahçe Ülker (2-0)
Galatasaray (3-1)
Anadolu Efes (4-2)
Türkiye Ergin Ataman
Amerika Birleşik Devletleri Jonathan Gibson (19.90 ppg)
2012-13
Galatasaray
27-3
Tofaş (2-0)
Pınar Karşıyaka (3-0)
Banvit (4-1)
Türkiye Ergin Ataman
Amerika Birleşik Devletleri Türkiye Michael Wright (21.43 ppg)
2013-14
Fenerbahçe
24-6
Uşak Sportif (2-0)
Pınar Karşıyaka (3-0)
Galatasaray (4-3)1
Sırbistan Željko Obradović
Amerika Birleşik Devletleri Darius Washington (23.50 ppg)

1 Galatasaray Spor Kulübü yönetim kararıyla final serisinin son maçına çıkmamıştır.[19][20]

Şampiyon takımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kulüp Şampiyonluk İkincilik Şampiyonluk kazanılan yıllar
Anadolu Efes
13
11
1979, 1983, 1984, 1992, 1993, 1994, 1996, 1997, 2002, 2003, 2004, 2005, 2009
Eczacıbaşı
8
1
1976, 1977, 1978, 1980, 1981, 1982, 1988, 1989
Fenerbahçe
6
8
1991, 2007, 2008, 2010, 2011, 2014
Galatasaray
5
4
1969, 1985, 1986, 1990, 2013
İTÜ
5
1
1968, 1970, 1971, 1972, 1973
Ülkerspor
4
5
1995, 1998, 2001, 2006
Beşiktaş
2
6
1975, 2012
Tofaş
2
2
1999, 2000
Pınar Karşıyaka
2
1
1987, 2015
Altınordu SK
1
0
1967
Muhafızgücü
1
0
1974

Lige katılımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Adana Demirspor (1973–1974, 1975–1976)
  • Altay (1967–1972, 2000–2001 sezonunda Egepen Altay olarak mücadele etti.)
  • Altınordu (1966–1973)
  • Anadolu Hisarı (1984–1985)
  • Ankaragücü (1970–1975)
  • Antalya BŞB (2007-2013)
  • Antalyaspor (1993–1996)
  • Antbirlik (1981–1982' de Antbirlik Antalyaspor olarak mücadele etti daha sonra 1994–1996, 2000–2001 sezonlarında ise Antbirlik olarak mücadele etti.)
  • Bakırköyspor (1993–1994)
  • Bandırma Kırmızı (2011–2012)
  • Beslen Makarna (1986–1992, 1991–92 sezonu bitiminde ligden çekildi.)
  • Bornova Belediyespor (2009-2011
  • Büyük Kolej (2000–2006)
  • Büyük Salat (1988-1988, 7 maç sonra çekildi)
  • Çukurova Sanayi (1981–1992)
  • Darüşşafaka (1992–2010)
  • DSİ Spor (1966–1982, 1966–1975 yıllarında Suspor olarak mücadele etti.)
  • Eczacıbaşı (1974–1990, 1991–1992, 1992 yılında ikinci lige düştükten sonra Eczacıbaşı Holding şubeyi kapatma kararı aldı.)
  • Erdemirspor (2004-2006, 2008-2013, 2012-13 sezonunun bitiminden sonra Ereğli Demir Çelik Fabrikası yönetim kurulu kararıyla basketbol şubesi kapatıldı)
  • Göztepe (1968–1969, 2002–2003)
  • Güney Sanayi (1980–1984)
  • Hacettepe Üniversitesi (2011-13)
  • Hilalspor (1984–1986, 1987–1988)
  • Jandarmagücü (1967–1969)
  • İTÜ (1966–1994, 1996–1998, 1999–2000, 2001–2006, 1996–97 sezonunda Raks İTÜ ve 2003–2004 sezonunda Aras İTÜ olarak mücadele etti.)
  • Kadıköyspor (1966–1969, 1972–1975) (Anadolu Grubu 1976 yılında kulübün basket şubesini satın alıp adını Efes Pilsen olarak değiştirdi.)
  • Karagücü (1968–1970)
  • Konyaspor (1992–1993, 1996–2001, Kombassan Konyaspor adıyla 1996 ile 2001 yılları arasında mücadele vermiştir.)
  • Kuşadasıspor (1998–1999)
  • Kurtuluş (1966–1968)
  • Meysuspor (1992–1993, 1994–1998)
  • Modaspor (1968–1971)
  • Muhafızgücü (1966–1976, 1977–1978, 1980–1983; 1982–1983 sezonunda Silahlı Kuvvetler Gücü olarak mücadele vermiştir.)
  • Muratpaşa Bld. (1993–1996, 1997–1999, 1993-1996 arasında Antalyaspor adıyla mücadele etti, 2001'de Antalya Büyükşehir Belediyespor'a katıldı.)
  • Mülkiye (1980–1981)
  • Nasaşspor (1986–1987, 1989–1993) (İzmit merkezli Nasaşspor, 1993'te Ülker adını alarak İstanbul'a taşındı. 2006'da Alpellaspor adını aldı. 2008'de Trabzonspor'un Basketbol şubesi oldu.)
  • Netaş (1995–1997)
  • ODTÜ (1975–1977, 1980–1983)
  • Ortaköy (1992–1998, 1993-94 arasında Mis Süt Ortaköy, 1994-97 arasında Mavi Jeans Ortaköy ve 1997-1998 arasında Emlakbank Ortaköy adlarıyla mücadele etti. Mali sıkıntılar ve sponspor bulamama nedeniyle ligden çekildi)
  • Paşabahçe (1987–1992, 1992'de İş Bankası tarafından kapatıldı.)
  • Samsunspor (1973–1974, ligin ilk yarısının bitiminde ligden çekildi.)
  • Selçuk Üniversitesi (2006-2009, 2013-, 2006-2009 arası Mutlu Akü Selçuk Üniversitesi, Erdemirspor'un çekilmesiyle 2. lig 3. olarak döndüğü 1. ligde 2013'ten itibarn Torku Selçuk Üniversitesi adıyla oynadı)
  • Şekerspor (1966–1968, 1971–1983, 1986–1987)
  • Taçspor (1978–1982, 1994–1995)
  • Tarsus İdman Yurdu Erkutspor (1985–1986, hiçbir maç yapmadan ligden çekildi.)
  • TED Ankara Kolejliler Spor Kulübü (1966-1977,1979-1981,1982-1983,1984-1985 Kolej, 1990-1993 Kolejliler, 1993-1994 Tiffany Tomato Kolejliler, 1994-1995 Kolejliler, 1996-1997 TED Kolejliler, 1998-2001 Mydonose Kolejliler, 2001-2003 TED Kolejliler, 2006-2009 CASA TED Kolejliler, 2013- Aykon TED Kolejliler)
  • Tekelspor (2002–2007)
  • Tofaş SK (1976–1989, 1990–2000, 2003–2004, 2006–2007, 2009-, 1976-2000 yılları arasında Tofaş SAS olarak mücadele etti.)
  • Trabzonspor (2010–2012, 2013-)
  • TTNet Beykozspor (1988–1990, 2005–2008, 1988-1990 arasında Sümerbank Beykozspor ve 2005-07 arasında Beykozspor olarak oynadı.)
  • Uşak Sportif (2013-)
  • Yenişehir (1976–1983, 1985–1986, 1977-1979 arasında Yenişehir Meysu, 1979-1983 arasında İstanbul Bankası Yenişehir ve 1985-86 arasında Hortaş Yenişehir adlarıyla mücadele etti.)
  • Tuborg Pilsener (1995–2001, 2003–2006, 1995–1999 arasında Tuborg ve 1999-2001 arasında Troy Pilsener adlarıyla mücadele etti, 2001'de ve 2006'da ligden çekildi.)
  • Yeşilgiresun Belediyespor (2015-)
  • Yıldırımspor (1992–1994, 1994'te ligden çekildi.)
  • Ziraat Fakültesi (1977–1982, 1983–1984)

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Turkey Basketball Federation (İngilizce), FIBA Europe Resmi Web Site
  2. ^ a b Türkiye'de Basketbol, Netbul.com
  3. ^ a b Potanın Kralları SporMax'te!, Lig TV
  4. ^ Beko Basketbol Ligi 2008 - 2009 Sezonu başlıyor!, Türkiye Basketbol Ligleri
  5. ^ Rakamlarla TBL tarihi, Sporx.com
  6. ^ a b Basketbol Tarihi, Basketbol Tarihçesi, NBA Türkiye
  7. ^ a b c Türkiye Basketbol Ligi'nin Yeni Adı "Beko Basketbol Ligi" Oldu, Haberler.com
  8. ^ "Beko, basketbolun sponsorluğundan çekilme kararı aldı iddiası". Hürriyet. 12 Temmuz 2014. http://www.hurriyet.com.tr/spor/basketbol/26794677.asp. Erişim tarihi: 13 Ekim 2014. 
  9. ^ "Kahve Diyarı, Türkiye Basketbol Ligi'nin Resmi Sponsoru Oldu". Türkiye Basketbol Federasyonu. 22 Aralık 2014. http://www.tbf.org.tr/detay/2014/12/22/kahve-diyari-turkiye-basketbol-liginin-ana-sponsoru-oldu. Erişim tarihi: 22 Aralık 2014. 
  10. ^ Digiturk'ten smaç! Maraton
  11. ^ Basketbol ligi Digiturk'te, Guncel.net
  12. ^ "TBL 3 sezon Digiturk ve NTV Spor’da!". NTVSpor.net. 24 Aralık 2014. http://www.ntvspor.net/haber/basketbol/119865/tbl-3-sezon-digiturk-ve-ntv-spor-da. Erişim tarihi: 27 Aralık 2014. 
  13. ^ Abdi İpekçi'nin çevre düzenlemelerine hız veriliyor, EuroBasket 2001
  14. ^ Fenerbahçe çeyrek finalde: 75-59, Ntvspor.net
  15. ^ a b Türkiye Basketbol Ligi Statüsü, fenerbahçeulkerspor.org
  16. ^ Beko All-Star için geri sayım başladı, NTVMSNBC.com
  17. ^ Beko All Star 2007 kadrosu açıklandı, Sabah Gazetesi
  18. ^ BEKO ALL-STAR’da, Spor ve Eğlencenin Bir araya Geldiği Büyük Bir Şölen Yaşandı., Beko Elektronik
  19. ^ "Galatasaray kesin olarak maça çıkmıyor!". ajansspor.com. http://www.ajansspor.com/basketbol/tbl/h/20140619/galatasaray_kesin_olarak_maca_cikmiyor.html. Erişim tarihi: 19 Haziran 2014. 
  20. ^ "Galatasaray maça çıkmayacak!". ntvspot.net. http://www.ntvspor.net/haber/basketbol/109088/galatasaray-maca-cikmayacak. Erişim tarihi: 19 Haziran 2014. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]