Tekerlekli Sandalye Basketbol Süper Lig
 | |
| Kuruluş | 1996-1997 |
|---|---|
| Ülke |  Türkiye |
| Konfederasyon | IWBF Avrupa |
| Takım sayısı | 14 |
| Alt lig | Tekerlekli Sandalye Basketbol 1. Lig |
| Uluslararası kupa(lar) | IWBF Şampiyonlar Kupası Andre Vergauwen Kupası Willi Brinkmann Kupası IWBF Challenge Kupası |
| Son şampiyon | Fenerbahçe (7 kez) |
| En başarılı takım | Galatasaray (11 kez) |
| TV yayıncısı | TRT Spor Yıldız |
| Resmî site | TBESF |
 2025-26 Tekerlekli Sandalye Basketbol Süper Lig | |
Tekerlekli Sandalye Basketbol Süper Ligi, sponsorluk adıyla HDI Sigorta Tekerlekli Sandalye Basketbol Süper Ligi, Türkiye Bedensel Engelliler Spor Federasyonu (TBESF) tarafından düzenlenen ve tekerlekli sandalye basketbolu'nda, Türkiye'de en üst ligdir. TSB Süper Lig, sadece bedensel engelli ve tekerlekli sandalye ile hareket eden kadın ve erkek basketbolculardan oluşmaktadır. Ligde, 14 tekerlekli sandalye basketbol takımı bulunmaktadır. Ayrıca ligi son 3 sırada bitiren ekipler Tekerlekli Sandalye Basketbol 1. Lig'e düşerler. En son şampiyon ise Fenerbahçe'dir.
Türkiye Bedensel Engelliler Spor Federasyonu (TBESF) ile Garanti Bankası, tekerlekli sandalye basketbolu için sponsorluk anlaşması yaptılar. Bu sponsorluk anlaşması sonucunda Ekim 2016 yılına kadar Garanti Bankası, kadın, erkek ve genç tekerlekli sandalye basketbol millî takımlarının yanı sıra Türkiye Tekerlekli Sandalye Basketbol Ligi'nin de isim sponsoru oldu. Bu sponsorluk sonucu kapsamında ligin yeni ismi Garanti Tekerlekli Sandalye Basketbol Ligi olmuş olup Ekim 2016'ya kadar da bu isimle anılmıştır.[1] 2020-21 sezonu itibarıyla HDI Sigorta ile yapılan sponsorluk anlaşması gereğince ligin yeni adı HDI Sigorta Tekerlekli Sandalye Basketbol Süper Ligi olmuştur.
Karşılaşmalar 2019-2020 sezonunda itibaren TRT Spor Yıldız kanalından yayınlanmaktadır.
Tekerlekli Sandalye Basketbolu
[değiştir | kaynağı değiştir]Çok yüksek bir fizik kondisyon ve teknik beceriyle birlikte süratli bir biçimde yer değiştirmeyi gerektiren bir oyundur. Tekerlekli sandalye basketbol karşılaşmaları, Uluslararası Tekerlekli Sandalye Basketbol Federasyonu (IWFB) tarafından belirlenen kurallar ve sınıflandırmalar çerçevesinde yapılır. Bu düzenlemeler, ayakta oynanan basketboldakine eş saha büyüklüğü ve pota yüksekliği gibi konuları da içerir. Tekerlekli sandalye basketbol karşılaşmaları ayakta oynanan basketbol karşılaşmalarıyla önemli ortak özelliklere sahip olmakla beraber, kendine has, benzersiz stiliyle farklı ve ayrı bir yere sahiptir. Yardımlaşma esasına dayalı alan savunması ve adam adama savunma çok sık kullanılır. Sporcuların tekerlekli sandalyedeki hareketlerini ayarlamak için geliştirilen farklı bir top saydırma kuralı ve yüksek bir yoğunluğu olan bu spor, kendi atak sistemini yaratmıştır. Sahadaki hareketi artırmak için, bir takım genellikle üç defans oyuncusu ve iki pivottan oluşur. Aynı basketbolda olduğu gibi zone defence one and box gibi savunma, fast break pick and roll gibi hücum taktikleri kullanılmaktadır.
2025 - 2026 Sezonu Statüsü [2]
[değiştir | kaynağı değiştir]Normal Sezon Müsabakaları
a. On dört (14) takımın yer aldığı tek grup ile oynanır.
b. Bu müsabakalar sonrasında yapılan puan sıralamasına göre; birinci (1.), ikinci (2.), üçüncü (3.), dördüncü (4.), beşinci (5.), altıncı (6.), yedinci (7.) ve sekizinci (8.) takımlar Play-off çeyrek final müsabakaları oynamaya hak kazanır.
c. dokuzuncu (9.), onuncu (10.) ve on birinci (11.) takımlar sezonu tamamlar
d. On ikinci (12.), on üçüncü (13.) ve on dördüncü (14.) takımlar bir alt lige tenzil edilir.
Play – Off Çeyrek Final müsabakaları federasyonun belirlemiş olduğu yerde kazanılmış iki (2) müsabaka üzerinden oynanır. İki (2) galibiyet alan takım Play – Off Yarı Final müsabakaları oynamaya hak kazanır.
Play – Off Yarı Final müsabakaları, federasyonun belirlemiş olduğu yerde kazanılmış iki (2) müsabaka üzerinden oynanır. İki (2) galibiyet alan takım Play – Off Final Müsabakaları oynamaya hak kazanır.
Play – Off Final müsabakaları Deplasmanlı olarak kazanılmış Beş (5) müsabaka üzerinden oynanır. Üç (3) galibiyet alan takım 2025 - 2026 sezonu Tekerlekli Sandalye Basketbol Süper Ligi Şampiyonu olur.
2025-2026 Sezonu Takımları
[değiştir | kaynağı değiştir]| 2025-26 Tekerlekli Sandalye Basketbol Süper Ligi Takımları | |||
| İl | Takım | 2025-26 başı | 2025-26 sonu |
| İstanbul | Fenerbahçe | Lig 2/16 | Şampiyon |
| İstanbul | Beşiktaş | Lig 3/16 | Lig 2/14 |
| Ankara | TSK Rehabilitasyon Merkezi ESK | Son 8 | Lig 3/14 |
| İstanbul | Galatasaray | Şampiyon | Lig 4/14 |
| İzmir | İzmir Büyükşehir Belediyespor | Grup 5/8 | Lig 5/14 |
| Şanlıurfa | Şanlıurfa Büyükşehir Belediyespor | Grup 6/8 | Lig 6/14 |
| Hatay | İskenderun ESKD | Son 8 | Lig 7/14 |
| İstanbul | Bağcılar Belediyesi ESK | Grup 5/8 | Lig 8/14 |
| Ordu | Ordu Büyükşehir Belediyespor | Grup 6/8 | Lig 9/14 |
| Gaziantep | Gazişehir Gaziantep | Lig 3/16 | Lig 10/14 |
| Karabük | Demir Kartal Gençlik Spor | Son 8 | Lig 11/14 |
| Şanlıurfa | Astor Enerji | 1. Lig'den çıktı | 1.Lig'e düştü |
| Balıkesir | Balıkesir Büyükşehir Belediyespor | Son 8 | 1.Lig'e düştü |
| Antalya | Antalya Büyükşehir Belediyesi SK | 1. Lig'den çıktı | 1.Lig'e düştü |
Şampiyonlar
[değiştir | kaynağı değiştir]Yıllara Göre
[değiştir | kaynağı değiştir]| Sezon | Şampiyon | |
|---|---|---|
| 1 | 1996–97 | İskenderun Belediyespor |
| 2 | 1997–98 | İskenderun Belediyespor |
| 3 | 1998–99 | Engelli Yıldızlar TSB |
| 4 | 1999–00 | Engelli Yıldızlar TSB |
| 5 | 2000–01 | İzmir Büyükşehir Belediyespor |
| 6 | 2001–02 | İzmir Büyükşehir Belediyespor |
| 7 | 2002–03 | İzmir Büyükşehir Belediyespor |
| 8 | 2003–04 | İzmir Büyükşehir Belediyespor |
| 9 | 2004–05 | Beşiktaş |
| 10 | 2005–06 | Beşiktaş |
| 11 | 2006–07 | Galatasaray |
| 12 | 2007–08 | Galatasaray |
| 13 | 2008–09 | Galatasaray |
| 14 | 2009–10 | Galatasaray |
| 15 | 2010–11 | Galatasaray |
| 16 | 2011–12 | Galatasaray |
| 17 | 2012–13 | Galatasaray |
| 18 | 2013–14 | Galatasaray |
| 19 | 2014–15 | Galatasaray |
| 20 | 2015–16 | Beşiktaş |
| 21 | 2016-17 | Beşiktaş |
| 22 | 2017-18 | Galatasaray |
| 23 | 2018-19 | 1907 Fenerbahçe Engelli Yıldızlar |
| 24 | 2019-20 | COVID-19 pandemisi sebebiyle şampiyon belirlenmedi. |
| 25 | 2020-21 | İzmir Büyükşehir Belediyespor |
| 26 | 2021-22 | Fenerbahçe |
| 27 | 2022-23 | Fenerbahçe |
| 28 | 2023-24 | Fenerbahçe |
| 29 | 2024-25 | Galatasaray |
| 30 | 2025-26 | Fenerbahçe |
Şampiyonluk sayıları
[değiştir | kaynağı değiştir]| Takım | Şampiyonluk | Kazandığı yıllar |
|---|---|---|
| Galatasaray | 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2018, 2025 | |
| Fenerbahçe | 1999, 2000, 2019, 2022, 2023, 2024, 2026 | |
| İzmir Büyükşehir Belediyespor | 2001, 2002, 2003, 2004, 2021 | |
| Beşiktaş | 2005, 2006, 2016, 2017 | |
| İskenderun Belediyespor | 1997, 1998 | |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ "Tekerlekli sandalye basketboluna sponsor desteği". Hürriyet. 8 Nisan 2013. 11 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Nisan 2013.
- ↑ https://www.tbesf.org.tr/2025-2026-super-lig-statusu-ve-fiksturu-yayinlandi/[ölü/kırık bağlantı]