Türkiye'de COVID-19 aşılaması

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Türkiye'de COVID-19 aşılaması
COVID19 vaccine map of Turkey.svg
Birinci ve ikinci doz aşıların şehir nüfuslarına göre oranları (4 Mayıs 2021)
Tarih 14 Ocak 2021 (2021-01-14)-günümüz
Konum Ülke geneli
Neden COVID-19 pandemisi
Düzenleyen Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı
Katılanlar

33.283.952 (Toplam yapılan aşı sayısı)

  • 19.637.790 (1 doz uygulanan kişi sayısı)
  • 13.646.162 (2 doz uygulanan kişi sayısı)
Güncelleme: 12 Haziran 2021
Resmî site covid19asi.saglik.gov.tr
Pfizer-BioNTech COVID-19 aşısının uygulandığı bir aşı odası

Türkiye'de COVID-19 aşılaması, Sağlık Bakanlığı tarafından CoronaVac aşısına acil kullanım onayı verilmesinin ardından 14 Ocak 2021'de başladı.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

25 Kasım tarihinde Sağlık Bakanı Fahrettin Koca Covid-19 Aşısı için Sinovac firması ile anlaşmaya varıldığı ve 10 milyon doz aşı temin edileceğini açıklamıştır.[1] 30 Aralık 2020 tarihinde ilk parti CoronaVac aşıları havayolu ile Türkiye'ye getirildi.[2] Getirilen aşılar iki hafta boyunca Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından analiz edilmiştir. Ardından aşı için Acil kullanım onayı verilmiştir.[3] Türkiye'de aşılama süreci 13 Ocak 2021'de Sağlık Bakanı Fahrettin Koca ve Bilim Kurulu üyelerinin vatandaşları aşı olmaya teşvik etmek için canlı yayında aşı olmasıyla başladı.[4]

25 Aralık 2021'de Sağlık Bakanı Koca Mart ayı sonuna kadar 4.5 milyon doz Pzifer-BioNTech aşısı geleceğini açıkladı 24 Mart tarihinde 1,4 milyon doz aşı Türkiye’ye ulaştı. 12 Nisan 2021 Pfizer-BioNTech aşısının kullanımına başlanmıştır.[5]

28 Nisan 2021 tarihinde Sağlık Bakanı Koca 50 milyon doz Sputnik V aşısı için imza atıldığını açıkladı.[6] 30 Nisan tarihinde Sputnik V aşısına acil kullanım onayı verildi. İlk sevkiyat mayıs ayı içinde gerçekleşecektir.[7]

Tartışmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

25 Kasım tarihinde Sağlık Bakanı Fahrettin Koca Covid-19 Aşısı için Sinovac ile anlaşmaya varıldığını ve 10 milyon doz aşı temin edildiğini açıkladığından beri çeşitli tartışmalar oldu. Coronavac aşısının Faz-3 çalışmaları yapılmamış durumda olması sebebi ile yetersiz ve güvenilir olmadığı iddia edildi.[8] HDP İstanbul Milletvekili Garo Paylan, Sağlık Bakanlığı bütçesine 15 milyar TL eklenmesini ve Çin menşeli (CoronaVac) aşı yerine Alman (Pzifer-Biontech) aşısının ücretsiz şekilde vatandaşlara uygulanması için önerge verdi fakat önerge reddedildi.[9]

9 Aralık 2020 tarihinde ise CHP Ankara Milletvekili Murat Emir, Çin'den alınan COVID-19 aşısının Türkiye’ye geldiğini ve 10 gündür AKP üyesi siyasetçiler ile yakınlarına yapılmaya başlandığını iddia etti.[10] Sağlık Bakanı Koca ise iddiayı reddetti.[11]

25 Aralık 2020 tarihinde Sağlık Bakanı Koca Pfizer-BioNTech aşısının'da Türkiye'ye geleceğini duyurdu. “Mart ayı sonuna kadar 4.5 milyon doz aşı ülkemize teslim edilecektir” diyen Koca, “Anlaşmamıza göre tarafların mutabakatı ile 30 milyon doza kadar aynı şartlarda aşı temin edilebilecektir” ifadelerini kullandı.[12] Fakat Mart ayı sonuna kadar Sağlık Bakanı Koca, 1,4 milyon doz Pzifer-BioNTech aşısının Türkiye’ye ulaştığını açıkladı.[13]

2021 yılının ocak ayında ise 23 Aralık'ta başlaması planlanan aşılamanın hâlâ başlamaması tepkilere neden oldu.[14]

26 Ocak 2021 tarihinde Türk Tabipler Birliği Merkez Konseyi Başkanı Şebnem Korur Fincancı’ya göre günde 100 bin aşılama yapıldığı takdirde üç ayda ancak 10 milyon kişi aşılanabilir. Bu rakamın toplumsal bağışıklık için yeterli olmadığını söyledi.[15]

23 Şubat 2021'de CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu 1 milyon doz bedava aşı için 12 milyon dolar ödendiğini iddia etti.[16] 6 Mart 2021 tarihinde Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun iddiasını reddetti ve Kılıçdaroğlu'nu aşı programını riske atmakla suçladı. Koca, Çin’le aramızda kesinlikle bedava aşı anlaşması olmamış, devletimiz Sinovac ile anlaşılan bedellerin dışında hiçbir ödeme yapmamıştır." dedi.[17][18]

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 25 Şubat’ta “Bizim için önemli olan nisan, en geç mayıs ayında bu aşılama sürecini tamamlayabilir olmak. Toplamda nisan, en geç mayıs sonuna kadar 105 milyon doz aşıya erişeceğimizi biliyoruz” demişti. Koca, 11 Mart’ta ise “Nüfusun 50 milyonluk kısmını sonbahardan önce aşılarsak, salgın ağır baskı olmaktan çıkacak” ifadelerini kullandı.[19] Bakan Koca’nın “ilkbahar” olarak açıkladığı aşılama takvimi “sonbahar” zamanına ertelenince tepki oluştu.[20]

Aşılama sırası[değiştir | kaynağı değiştir]

Bakanlığın paylaştığı aşılama sırası şu şekildedir[21][22]:

Aşama Gruplar Sıra Alt gruplar Durum
1. A. Sağlık kurumlarında çalışanlar, eczane çalışanları A - İstek yapıldı Aşılandı
B. Yaşlı, engelli, koruma evleri gibi yerlerde kalan ve çalışanlar B
C. 65 yaş üstü bireyler C1 90 yaş üstü bireyler
C2 85-89 yaş arası bireyler
C3 80-84 yaş arası bireyler
C4 75-79 yaş arası bireyler
C5 70-74 yaş arası bireyler
C6 65-69 yaş arası bireyler
2. A. Hizmetin sürdürülebilmesi için öncelikli sektörler A1 Millî Savunma Bakanlığı Aşılanıyor...
A2 İçişleri Bakanlığı
A3 Kritik görevlerdeki kişiler
A4 Zabıta, özel güvenlik
A5 Adalet Bakanlığı
A6 Cezaevleri
A7 Eğitim sektörü
A8 Gıda sektörü çalışanları
A9 Taşımacılık sektöründe çalışanlar
B. 50-64 yaş arası bireyler B1 60-64 yaş arası bireyler
B2 55-59 yaş arası bireyler
B3 50-54 yaş arası bireyler
3. A. Kronik hastalığı olan kişiler A1 45-49 yaş arası bireyler
A2 40-44 yaş arası bireyler
A3 18-29 yaş arası bireyler
B. Diğer gruplar B1 40-44 yaş arası bireyler
B2 35-39 yaş arası bireyler Aşılanacak
B3 35-39 yaş arası bireyler
B4 30-34 yaş arası bireyler
B5 25-29 yaş arası bireyler
B6 18-24 yaş arası bireyler
4. Aşılama sırası geldiği halde aşı yaptırmayanlar

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "'Çin aşısı mı Alman aşısı mı?' sorusuna Cerrahpaşa'dan yanıt". sozcu.com.tr. 25 Kasım 2020. 25 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "Koronavirüs aşıları Türkiye'de". dw.com/tr. 30 Aralık 2020. 30 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "CoronaVac aşısı için 'Acil Kullanım Onayı' çıktı". 13 Ocak 2021. 13 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ "İlk Koronavirüs Aşısı Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'ya Yapıldı". saglik.gov.tr. 13 Ocak 2021. 14 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ "Bugün ilk kez uygulanmaya başladı! İşte Biontech aşısı hakkında detaylar". hurriyet.com.tr. 2 Nisan 2021. 
  6. ^ "Sağlık Bakanı Koca: 50 milyon doz Sputnik V aşısı için imza atıldı". haber7.com. 28 Nisan 2021. Erişim tarihi: 28 Nisan 2021. 
  7. ^ "Son dakika: Bakan Koca tarih verip açıkladı! Sputnik V aşısı için anlaşma tamam". milliyet.com.tr. 28 Nisan 2021. Erişim tarihi: 28 Nisan 2021. 
  8. ^ "Çin aşısı güvenilir mi tartışması: Kahve muhabbetine döndü". gazeteduvar.com.tr. 5 Aralık 2019. 
  9. ^ "'Çin Yerine Nitelikli Alman Aşısı Ücretsiz Olsun' Önergesi AKP ve MHP Tarafından Reddedildi". evosangels.com. 29 Kasım 2020. 
  10. ^ "CHP'li Emir'den bomba iddia: Corona aşısı geldi, AKP'liler aşı olmaya başladı". www.sozcu.com.tr. 9 Aralık 2020. 
  11. ^ "'Corona aşısı geldi, AKP'liler olmaya başladı' iddiasına Bakan Koca'dan yanıt". www.sozcu.com.tr. 9 Aralık 2020. 
  12. ^ "Sağlık Bakanlığı, BioNTech aşısı ile ilgili anlaşmayı imzaladı: Yıl sonuna kadar 550 bin doz gelmesi bekleniyor". indyturk.com. 25 Aralık 2020. 
  13. ^ "Sağlık Bakanı Koca, 1,4 milyon doz BioNTech aşısının Türkiye'ye ulaştığını açıkladı". bbc.com. 24 Mart 2021. 
  14. ^ "Aşı Nerede ?". 10 Ocak 2021. sozcu.com.tr. 
  15. ^ "Türkiye'de aşılama planı yavaş mı işliyor?". dw.com/tr. 26 Ocak 2021. 
  16. ^ "Kılıçdaroğlu: Ücretsiz aşılar fatura edildi mi?". dw.com/tr. 26 Şubat 2021. 
  17. ^ "Bakan Koca'dan Kılıçdaroğlu'nun aşı iddiasına tepki". ntv.com.tr. 6 Mart 2021. 
  18. ^ "Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Kemal Kılıçdaroğlu'nun "Bedava aşıya para veriliyor" yalanını belgeyle çürüttü: Bunun akılla izahı var mı?". Takvim.com.tr. 25 Mart 2021. 
  19. ^ "Sağlık Bakanı 'ilkbahar' dediği aşılama takvimini 'sonbahar' olarak değiştirdi". evrensel.net. 12 Mart 2021. 
  20. ^ "Bakan Koca'dan iki farklı açıklama! Sosyal medyada tepki çekti". cumhuriyet.com.tr. 12 Mart 2021. 
  21. ^ "Aşı Uygulanacak Grup Sıralaması". covid19asi.saglik.gov.tr/. 20 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2021. 
  22. ^ Fahrettin Koca [@drfahrettinkoca] (19 Nisan 2021). "Bugün itibarıyla aşılama programında yeni bir safhaya geçiyoruz" (Tweet) – Twitter vasıtasıyla.