Süpürge Harekâtı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Süpürge Harekâtı
Türkiye-PKK çatışması

Saldırının gerçekleştiği konum
Tarih 5 Ağustos 1991-13 Ağustos 1991[1]
Bölge Kuzey Irak, Irak, Irak
Sebep PKK militanlarının güvenlik güçlerine karşı saldırıları ve bağımsızlık talebi
Sonuç PKK ağır zaiyat verdi, Hakurk kampı ele geçirildi
Taraflar
Türkiye Türkiye

PKK

Destekleyenler:
PŞK
HPG
KKP
Peşmerge
Komutanlar ve liderler
Türkiye Turgut Özal
Türkiye Barlas Doğu
Türkiye Mesut Yılmaz
Türkiye Doğan Güreş
Türkiye Eşref Bitlis
Türkiye Siyami Taştan
Türkiye Safa Giray
Abdullah Öcalan
Mehmet Öcalan
Murat Karayılan
Cemil Bayık
Güçler
2000 asker ya da korucu[2] 6000 PKK'lı
Kayıplar
Ölümler:
1 asker
1 korucu
13 yaralı[1]
Ölümler:
35 PKK militanı

Süpürge Harekâtı, 4 Ağustos 1991 tarihinde 100-150 kişilik PKK'lı grubun Şemdinli'deki Samanlı Jandarma Karakolu'na silah ve roketatarla[3] düzenlediği saldırıda 10 er hayatını kaybetmiş, 7 er kaçırılmış ve 9'uda yaralanmış,[4] ertesi gün Anavatan Partisi Merkez Karar ve Yönetim Kurulu ardından dönemin Türkiye Başbakanı Mesut Yılmaz 5 Ağustos 1991 gecesi Kuzey Irak'taki PKK unsurlarına karşı Hava Kuvvetleri Komutanlığı destekli karadan sınır ötesi harekatının başladığını, Irak sınırından içeri 19 km ilerlendiğini ve Kuzey Irak'taki kamplarda Abdullah Öcalan'ın kardeşi Mehmet Öcalan'ın da olduğunu duyurmuştur.[5] Türk Silahlı Kuvvetleri bölgedeki PKK unslarını yok etmek ve PKK'ya ait kamp ve mühimmatı ele geçirmek için düzenlediği bu operasyona temizlik anlamına yakın "süpürge" harekatı demiş, kamuoyunda "temizlik" olarak da telaffuz edilmiştir.

Arka plan[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'deki güvenlik güçleri, kamu kurum ve kuruluşlarına karşı saldırılarını artıran PKK'nın kandil kampında bulunan ele başları ve militanlarına karşı hava destekli operasyonlar başlatılmış, örgüt ağır zayiatlar vermiştir.

Operasyon[değiştir | kaynağı değiştir]

Kara ve hava destekli operasyonda Hakurk kampı ele geçirilmiş, bölgede bulunan PKK'ya ait birçok kamp imha edilmiş, kamplarda bulunan birçok PKK militanı İran'a kaçmıştır.

Tepkiler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Türkiye Türkiye - Dönemin Türkiye Başbakanı Mesut Yılmaz operasyonların devam ettiği 10 Ağustos 1998 tarihinde Türkiye'yi ziyaret eden Celal Talabani'nin görüşme talebini "Süpürge harekatını protesto ettiği için görüşme talebini reddettim" dedi.[6] Dönemin DSP lideri Bülent Ecevit askeri harekat yapılan dağlık bölgenin güvenliği için tampon bölge önerisinde bulunmuştur.[7]
  • İran İran - Dönemin Tahran Hukümeti operasyonları eleştirerek gerekçelerinin Irak'ın Kuveyt'in İşgali gerekçelerine benzediğini iddia etmiştir.[8]
  • Yunanistan Yunanistan - Dönemin Yunan Hükumeti operasyona tepki göstererek, Türk Silahlı Kuvvetleri operasyonunun sıcak takip olmaktan çıktığını iddia etmiştir.[8]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "Operasyon noktalandı", Milliyet, 13 Ağustos 1991
  2. ^ Nur Batur (12 Eylül 1992). "Puma, Scorsky helikopterleri çatışma bölgelerinde keşif uçuşları yapıyor 'Eşkiya Hakurk'ta Direndi'". Milliyet. 
  3. ^ "Karakol baskınını yaşayan yaralı asker cehennem saatlerini anlattı 'Liderlerini vurdum'", Milliyet, İhsan Akdemir (10 Ağustos 1998)
  4. ^ "En çok şehit verdiğimiz dördüncü saldırı". DHA, Hürriyet. 20 Ekim 2011. 3 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160203085618/http://www.hurriyet.com.tr/en-cok-sehit-verdigimiz-dorduncu-saldiri-19025718. 
  5. ^ Başbakan Yılmaz açıkladı: "PKK yuvaları vuruluyor", Milliyet (6 Ağustos 1991)
  6. ^ "Yılmaz'dan Talabani'ye ret", Milliyet, (10 Ağustos 1998)
  7. ^ Ecevit 'tampon' önerdi, Milliyet, Fikret Bila, (12 Ağustos 1998)
  8. ^ a b "Harekâtı, Kuveyt'in işgaline benzetti", Milliyet, 12 Ağustos 1991