Mustain (Abbasi-Memlük)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Mustain
Mûstain Billâh
Memluk Sultanı (1412)
İslam Halifesi (1406 - 1414)
Hüküm süresi Memlûk Sultanlığı :1412
Abbâsî Halifeliği:1406-1414
Önce gelen Memlûk Sultanlığı:Farac
Abbâsî Halifeliği:I. Mütevekkil
Sonra gelen Memlûk Sultanlığı:Muavyed Şeyh
Abbâsî Halifeliği: II. Mutezid
Tam adı Ebû’l-Fadıl el-`Abbâs "el-Mûsta`in bi’l-Lâh"
Ölüm tarihi 1430
Babası I. Mütevekkil

Mustain veya Mûstain Billâh (tam adıyla: Ebû’l-Fadıl el-Abbâs Mûstain Billâh") (Arapça: الفضل العباس المستعين بالله )(d. ? - ö. 1430) 67. İslam Halifesi ve Memlûk Sultanı. Abbasi hanedanına mensuptur. 1406-1414 yılları arasında Kahire'de Memlûk Devleti'nin koruması altında halifelik yapmıştır. Ayrıca 1412'de yedi ay boyunca (veya 1414 veya 1415)) Memlûk Sultanı olarak da hükümdarlık yapmıştır.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Mustain 1406'da Kahire'de Abbasi Halifesi olan babası I. Mütevekkil ikinci halifelik dönemi sonunda ölünce, Burji Hanedanı'ndan Memlûk Sultanı olan Farac'ın hükümdarlık döneminde, Abbasi Halifesi oldu.

1412'de Memlûklu Sultanı Farac Abbasi Halifesi olan Mustain ile birlikte, Suriye'ye, orada isyan etmiş olan emirler üzerine, özellikle Halep valisi olan emir El-Muavyed Ebu an-Nasir Seyh el-Mahmudi üzerine bir sefere başladı. Sultan Farac Gazze'ye geldiğinde orada birkaç gün istirahat etmek niyetindeydi. Fakat ordusundan bir grubun duşmanları tarafına geçmesi üzerine hemen Şam üzerine yürüyerek şehre girdi ve şehir kapılarını kapattırdı. İsyancı emirlerin orduları çok geçmeden şehri kuşatmaya aldı ve Sultan Farac uzun bir kuşatmaya hazır beklemekteydi. Ama Halife Mustain de esir olarak isyancıların eline geçmişti. İsyancılar ona halifelik yetkilerini kullanarak Memlûk Sultanı Farac'ı sultanlıktan azletmesini ve Sultanlık ünvanını kendisi üzerisine almasını telkin ve tavsiye ettiler. Mustain bu sultanlık yetkilerinin pek kalıcı olacağını düşünmemekteydi. Onun için Halifelik yetkilerini ve ünvanını da aynı zamanda üzerinde toplama şartı ile halifelik yetkileriyle Farac'ı hal edip yerine Sultanlık ünvanını kabul edeceğini bildirdi. 28 Mayıs'ta Faraj Şam kalesinde tutuklandı ve idam edildi. Muavyed Şeyh Halife Mustain ile birlikte Kahire'ye gitti.[1].

Mustain Sultanlık ünvanını çok ciddiye almıştı. Halifelik sarayına geri gideceğine, Kahire Kalesi içinde bulunan Burji sultanlarının kullandığı Sultanlık sarayına yerleşti. Fakat Halife'nin yedi aylık hükümdarlık süresinde, özellikle Muavyed Şeyh'in negatif etkileriyle, halife iktidar gücünü elde tutan Memlûk emirlerine karşı kendini beğendiremedi.

Yedi ay hükümetten sonra Muavyed Şeyh Halife Mustain'in Memlûk tahtından indirmiş ve kendisi Sultan unvanını almıştır.

Çeşitli kaynaklar ne zaman Sultan olduğu ve ne zaman Sultanlıktan atıldığı hakkında değişik bilgiler vermektedir:

  • 1412: Bir Arap internet kaynağına göre.[2]
  • 1414: Clifford Edmund Bosworth'un İslam hanedanlarının kronolojisi ve cedlerinin incelenmesi el kitabına göre.[3]
  • Şubat 1415: Michaud ve Michaud'un Fransızca antik ve modern biografiler ansiklopedisine göre.[4]

Mustain hal edildikten sonra Halifeler sarayına dönmüşse de 1414'de Abbasi Halifeliği ünvanı kardeşi olan II. Mutezid'e verilmiştir. Mustain'e İskenderiye'de oturma izni verilmiş ve orada 1430 yılındaki veba salgınında ölmüştür.[5]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Clot, André (2009), L'Égypte des Mamelouks 1250-1517. L'empire des esclaves, Paris:Perrin ISBN 978-2-262-03045-2 (Fransızca)Pasaj=176
  2. ^ العباسيون/بنو العباس في القاهرة (Abbasiler ve Kahire'de Banu Abbas) ((ar)) (Erişim:2.7.2010) Bu madde için kaynaktaki tarih kabul edilmiştir.
  3. ^ Bosworth, Clifford Edmond (2004), The new Islamic dynasties: a chronological and genealogical manual, Edinburgh:Edinburgh University Press ISBN 978-0-7486-2137-8 (İngilizce) .
  4. ^ Michaud, Joseph ve Louis Gabriel Michaud (ed) Biographie universelle, ancienne et moderne web yayını (Fransızca) (Erişim:2.7.2010) Cilt 13 say.572 (1855) ve Cilt 22 say.184 (1820)
  5. ^ Katolik Ansiklopedisi Pasaj=43-44 Bölüm başlığı="Soudans d’Égypte" (Fransızca) (Erişim:2.7.2010)

Ek kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Mustain (Abbasi-Memlük)
Doğumu: c. 1390 Ölümü: 1430
Sünni İslam unvanları
Önce gelen
I. Mütevekkil
İslam Halifesi
22 Ocak 1406 - 9 Mart 1414
Sonra gelen
II. Mutezid
Resmî unvanlar
Önce gelen
Farac
Memluk Sultanı
7 Mayıs 1412 - 6 Kasım 1412
Sonra gelen
Muavyed Şeyh