Kwame Nkrumah

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Kwame Nkrumah
1. Gana Devlet Başkanı
Görev süresi
1 Temmuz 1960 – 26 Şubat 1966
Yerine geldiği oluşturuldu
Yerine gelen Joseph Arthur Ankrah
1. Gana Başbakanı
Görev süresi
6 Mart 1957 – 1 Temmuz 1960
Yerine geldiği oluşturuldu
Yerine gelen Kofi Abrefa Busia(1969'da)
Kişisel bilgiler
Doğum 21 Eylül 1909
Nkroful, Altın Sahili
(günümüzde Gana)
Ölüm 27 Nisan 1972
Bükreş, Romanya

Kwame Nkrumah (asıl adı Francis Nwia Kofi Kwame Nkrumah[1]) (d. 21 Eylül 1909[2] – ö. 27 Nisan 1972), Ganalı siyasetçi. Nkrumah, Afrika ülkesi Gana'nın kurucusu ve ilk devlet başkanı olarak bu makama gelmiştir. Nkrumah, Afrika'nın sömürgecilik karşıtı ve 20. yüzyılın en etkili Pan-Afrikacı liderlerinden biri olmuş,

1957'de Gana'nın bağımsızlığını ilan ederek Afrika'da yeni bir sayfa açan devrimci lider ve filozof Kwame Nkrumah şöyle diyordu: “Biz bağımsızlığımızı bütün Afrika'nın bağımsızlığına adadık, zira bütün Afrika bağımsızlığına kavuşmadıkça bizim bağımsızlığımızın hiçbir değeri olmayacaktır.”

Afrika ülkelerinin 1960'lı yıllarda peşpeşe bağımsızlıklarını ilan etmeleri üzerine ise, şöyle diyordu Nkrumah: 'Kolonyalizmin yerini alan neo-kolonyalizm tehdidiyle baş edebilmek ve sömürgecilerin siyasi/iktisadi/içtimai manipülasyonlarından tamamen kurtularak bağımsızlığımızı teminat altına alabilmek için safları sıklaştırmaları gerekiyor. Kıta çapında bir hükümete ihtiyacımız var. Birleşik Afrika Devleti'ni kurmalıyız!'

Ne yazık ki diğer Afrikalı liderlerin ezici çoğunluğu Nkrumah'ın fikrine sıcak bakmadı. 1963'te Afrika Birliği Teşkilatı kurulduysa da, bu teşkilat bir 'iyilik-güzellik temennisi' olmaktan öteye geçmedi. Zaten Nkrumah da Batı işi bir askeri darbeyle (?) alaşağı edildi ve zamanla unutulup gitti. Uzun bir gaflet ve dalalet uykusuna daldı Afrika. Bu uyku, 1999'a kadar sürdü.

Afrika Birliğinin gerçekleşmesinde liderliği yapan ve büyük çaba harcayan Ghana'nın devlet başkanı Kwame Nkrumah olmuştur.

Bu çabalar ve zaruretler sonucu, 31 Afrika ülkesinin temsilcileri (çoğu devlet başkanları) 22-24 Mayıs 1963'de, Afrika'nın en eski bağımsız ülkesi Habeşistan'ın başkenti Addis-Ababa'da toplanarak, Afrika Birliği Teşkilatı'nı (Organization of African Unity) kurdular. Ve Birliğin 33 maddelik bir Anayasası'nı (Charter) da kabul ettiler.

Yurt dışında resmi seyahatteyken darbeyle devrilen siyasetçiler arasında hiç unutulmaması gereken isim, Kwame Nkrumah'tır (1909-1972). Gana'nın bağımsızlığının (1957) önderi, Pan-Afrikanizm'in savunucusu, Lenin Barış Madalyası sahibi ve 3'üncü Dünya'nın parlak ismi Nkrumah, ülkesinde "Zafer "in (Osaygefo) simgesi olarak görülürdü.

Nkrumah, 1966'nın şubatında Çin'i ziyaret ederken, Gana'daki CİA güdümlü bir askeri darbeyle devrildi. Ülkesine dönemediği için, Gine'ye yerleşti. 1972'de de, tedavi olmak için gittiği Romanya'da kanserden öldü. Şimdi Gana başkenti Akra'da Nkrumah'ın bir anıtmezarı var.

Gana’nın ulusal kurtuluşçu lideri Nkrumah’a göre yeni-sömürgecilik, “Afrika’ya bir elle bağımsızlığını verip öteki elle geri alma metodudur. ... yeni-sömürgeci devletin eski sömürgesine, onu bir müşteri-devlet haline getirip politika dışı yollarla kontrol altına alabilmek için bir çeşit egemenlik tanıdığı yalancı bir bağımsızlıktır”. [25] Nkrumah, “yeni-sömürgecik” diye bir şeyi tanımlamak isterken tam da emperyalizm çağının temel özelliğini anlatmış oluyordu.

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Hakim Adi: Pan-African History. Taylor & Francis, 2003
  2. ^ Rooney (1988), Kwame Nkrumah, p. 7. “There is no official record of Nkrumah's date of birth, but by his own reckoning it was Saturday, 18 September 1909, and by local custom, because it was Saturday, he was called Kwame." But cf. Sherwood (1996), Kwame Nkrumah: the years abroad, p. 17: "Kwame Nkrumah was born on Nkroful in Western Ghana probably on 21st September 1909. The exact date is not known as birth certificates were not issued in those days." With footnote: "In a biography drafted in the USA Nkrumah gave his birthdate as 21 September 1912, GNA:SC21/1/119. Basil Davidson in Black Star (Allen Lane, London, 1973, p. 19) states that Nkrumah's baptismal records give the date as 1909

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]