Kutsal Liturji

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Doğu Ortodoksluğu'ndaki en çok kullanılan iki Kutsal Liturji'nin yazarları Büyük Basileios ve İoannis Hrisostomos'un ikonaları, y.1150 (Cappella Palatina, Palermo).

Kutsal Liturji (Yunanca: Θεία Λειτουργία Theia Leitourgia; Bulgarca: Божествена литургия Bojestvena liturgiya; Gürcüce: საღმრთო ლიტურგია saghmrto lit'urgia; Rumence: Sfânta Liturghie; Rusça: Божественная литургия Bojestvennaya liturgiya; Sırpça: Света Литургија ya da Sveta Liturgija; Ermenice: Սուրբ Պատարագ Surb Patarag;[1]) İsa'nın Büyük Kilisesi'nin riti olan Bizans Riti'nde Efkaristiya ayini. Hristiyan liturjisinin Antakya Riti'nden doğan Kutsal Liturji Doğu Ortodoks ve Doğu Katolik Kiliseleri'nde uygulanır. Ermeni Hristiyanlığında Ermeni Apostolikler[2][3] ve Ermeni Katolikler de aynı kavramı kullanır. Kimi Oryantal Ortodokslar bunun yerine "kutsal sunu" (Süryanice: qurbana qadişa) terimi kullanılır.

Doğu Katolik ve Ortodoks geleneklerinin geleneklerinde Kutsal Liturji zamanın ve dünyanın ötesinde görülür. İnananların Tanrı'nın Krallığı'na ölmüş aziz ve azizelere ve gökyüzündeki meleklere ibadet ederek birleşeceğine inanılır. Liturjideki her şey sembolik olsa da aynı zamanda semboliğin dışında görünmeyen gerçeği açığa çıkardığı düşünülür. Doğu geleneği ve inancına göre Liturji'nin kökeni Yahudi ibadetlerine ve Yahudi ibadetlerinin Erken Hristiyanlar tarafından adaptasyonudur. Bu Liturjinin ilk bölümü olan Vaazı ve el yazmalarının okumasını içeren "Kelimenin Liturjisi"nden görülmektedir. Liturjinin diğer yarısının Son Akşam Yemeği ve Erken Hristiyanların tarafından yapılan Efkaristiya kutlamalarından esinlenerek yazıldığına inanılır. Erken Hristiyanların Liturjiye katkısı ayrıca geleneksel olarak İsa'nın Bedeni ve Kanına gerçek anlamda bir temsili olduğu düşüncesiyle Efkaristiya'nın ayinin merkezi olduğu düşüncesi ve kendilerinin katılımıyla hep birlikte İsa'nın Bedeni yani Kilise'ye dönüşüldüğü inancıdır. Her bir Liturji birbirinden farklı olsa da çoğu temelde birbibinin gelenekler, amaç, kültür ve teolojiye bağlı adaptasyonlarıdır.[4][5]

Bizans Riti[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Batı Ermenicesi'nde Surp Badarak olarak telaffuz edilir.
  2. ^ "Sacraments of the Armenian Church" (İngilizce). Ermeni Kilisesi Batı Episkoposluğu. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2016. 
  3. ^ "Ermeni Genel Patriği Surp Badarak ayinini yönetti". Hürriyet. 25 Haziran 2006. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2016. 
  4. ^ "OCA Q&A on the Divine Liturgy". Erişim tarihi: 4 Haziran 2009. 
  5. ^ "Greek Orthodox Archdiocese in North America: Worship". Erişim tarihi: 4 Haziran 2009.