Karl Landsteiner

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Karl Landsteiner
Karl Landsteiner 1930b-cr2.jpg
Landsteiner, 1930'da Stockholm'da.
Doğum 14 Haziran 1868(1868-06-14)
Baden bei Wien, Viyana Avusturya
Ölüm 26 Haziran 1943 (75 yaşında)
New York, ABD
Milliyet Yahudi[1]
Vatandaşlık  ABD
 Avusturya
 Hollanda
Alma mater Viyana Üniversitesi
Ödüller Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü (1930)
Bilimsel kariyeri
Dalı Viroloji
Çalıştığı kurumlar Viyana Üniversitesi
Rockefeller Üniversitesi

Karl Landsteiner ForMemRS[2] (14 Haziran 1868, Viyana – 26 Haziran 1943, New York), Yahudi kökenli[1] AvusturyalıAmerikalı[1] immünolog ve patolog. 1900 yılında ana kan gruplarını ayırdı, günümüz kan grupları sınıflandırma sistemini kandaki aglütininlerin varlığını tanımladı. Bu biyolojik gelişmeleri sayesinde, tıbbî uygulamada da kullanıldı ve hasta hayatını tehlikeye atmadan kan nakledildi. Constantin Levaditi ve Erwin Popper ile birlikte çocuk felcine yol açan virüsünü 1909'da keşfetti. 1926'da Aronson Ödülü'nü aldı. 1930'da Fizyoloji veya Tıp alanında Nobel Ödülü'nü aldı. Transfüzyon tıbbının babası olarak tanımlandı.[3]

Erken yaşamı ve öğrenimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Landsteiner, 1868'de Viyana'da, Yahudi bir ailenin oğlu olarak dünyaya geldi. 1898-1908 arasında Viyana Patoloji Enstitüsü'nde araştırmacı olarak çalışırken insanlarda kanın yapısındaki farklılıkları bularak, uygun olmayan kan nakillerinin tehlikelerini ortaya çıkardı. 1901'de, alyuvarlarda hücre zarının dış katmanına bağlanan antijenlerin türüne göre insanda en az üç kan grubu olduğunu gösterdi; bu grupları A, B ve O olarak adlandırdı. Bir yıl sonra, A ve B antijenlerinin ikisini birden taşıyan ve AB antikorları içermeyen AB grubu bulundu. Landsteiner, 1927'de M ve N gruplarını, 1940'ta ilk kez bulunduğu maymun türünün adını taşıyan Rhesus (Rh) faktörünü saptadı. Rh faktörü, anne ve dölütün kanında ortaya çıkabilen ve düşük, ölü doğum ya da yeni doğanda ölümcül bir hastalığa yol açan bir dizi tepkimenin temelini oluşturuyordu.

Landsteiner'in çalışmaları adli tıbbın gelişmesine önemli katkılarda bulundu; babalık ve cinayet davalarında kan gruplarının güvenilir birer kanıt olarak kullanılmasını sağladı. Kan gruplarının belirli genler aracılığıyla kuşaktan kuşağa aktarıldığının kanıtlanması, kalıtım ve antropoloji araştırmaları için de etkili bir yöntem sağladı.

Landsteiner 1909-1919 arasında Viyana Üniversitesi'nde, 1922-1943 arasında New York kentindeki Rockefeller Tıp Araştırmaları Enstitüsü'nde patoloji dersleri verdi. Başlıca yapıtı, bağışıklık kimyasının kurulmasına katkı niteliğindeki The Specificity of Serological Reactions 'dır (1936; Serolojik Tepkimelerin Özgünlüğü).

  1. ^ a b c ""Karl Landsteiner", Jewish Virtual Library". 24 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2020.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "root" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  2. ^ Rous, P. (1947). "Karl Landsteiner. 1868-1943". Obituary Notices of Fellows of the Royal Society. 5 (15): 294-324. doi:10.1098/rsbm.1947.0002. JSTOR 769085. 
  3. ^ Speiser, Paul; Smekal, Ferdinand G. (1990). Karl Landsteiner: Entdecker der Blutgruppen und Pionier der Immunologie (3rd bas.). Berlin. ISBN 9783894120849. [sayfa belirt]