Elon Musk

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Elon Musk

Elon Musk Royal Society.jpg
Musk, Londra'daki Royal Society kabul gününde (Temmuz 2018)
Doğum Elon Reeve Musk
28 Haziran 1971 (1971-06-28) (49 yaşında)
Pretoria, Güney Afrika
İkamet Bel Air, Los Angeles[1]
Milliyet Amerikalı–Kanadalı–Güney Afrikalı
Vatandaşlık
Eğitim
  • Fizik
  • malzeme mühendisliği
  • ekonomi & işletme[2][3][4]
Alma mater
Meslek
  • Mühendis
  • endüstriyel tasarımcı
  • girişimci
  • hayırsever
Etkin yıllar 1995–günümüz
Özvarlık artış US$92,5 milyar (29 Ekim 2020; #7)[5]
Evlilik
Justine Musk
(e. 2000; b. 2008)

Talulah Riley
(e. 2010; b. 2012)

(e. 2013; b. 2016)
Partner(ler) Grimes (2018–günümüz)
Çocuk(lar) 7 (bir çocuk yaşamını yitirdi)
Ebeveyn(ler) Errol Graham Musk (baba)
Maye Musk (anne)
Akraba(lar) Kimbal Musk (erkek kardeş)
Tosca Musk (kız kardeş)
Lyndon Rive (kuzen)
İmza
Elon Musk Signature.svg

Elon Musk FRS (doğum Elon Reeve Musk, 28 Haziran 1971), mühendis, endüstriyel tasarımcı, teknoloji girişimcisi, ve hayırseverdir.[6][7][8][9][10] Doğduğu ülke Güney Afrika dışında, Kanada, ve Birleşik Devletler vatandaşıdır.[11] Günümüzde Musk hâlen 20 yaşında göç ettiği Birleşik Devletler'de yaşamaktadır.[12][13] Musk aynı zamanda SpaceX'in kurucusu, CEO'su, ve mühendislik ile tasarım ofisleri şefi;[14] erken yatırımcı,[15][not 1] Tesla, Inc.'in CEO'su ve ürün mimarı;[18][19] The Boring Company'nin kurucusu;[20] Neuralink'in kurucu ortağı; OpenAI'nin kurucu ortağı ve ilk eş-başkanıdır.[21] 2018 Kraliyet Topluluğu Üyesi (FRS) seçildi.[22][23] Forbes'un Aralık 2016'da yayımladığı "Dünya'nın En Güçlü İnsanları" listesinde 25. sırada,[24] 2019'da, yine Forbes'un yayımladığı "Dünya'nın En Yenilikçi İnsanları" listesinde ise ilk sırada yer aldı.[25] Renkli kişiliği, film yapımcısı Jon Favreau'nin de dikkatini çekti ve 2010'da yayımlanan Iron Man 2 filminde kısa bir süre rol alma fırsatı doğdu. Buna ek olarak Jon favreau'nun Elon Musk ile Robert Downey Jr.'ı bir araya getirip zaman geçirdiklerini de bir röportajında koordine etmiştir.[26]

Musk, Kanadalı bir anne ve Güney Afrikalı bir beyaz babanın çocuğu olarak, Pretoria, Güney Afrika'da dünyaya geldi ve orada büyüdü.[27] Queen's Üniversitesi'ne gitmek için Kanada'ya taşınmadan önce, kısa süreliğine Pretoria Üniversitesi [en]'ne katıldı.[11] İki yıl sonra Pennsylvania Üniversitesi'ne geçti ve burada Wharton School'dan[28] ekonomi alanında lisans, fizik alanında ise B.A. ve B.Sc. derecelerini aldı.[29] Doktora derecesine başlamak için 1995 yılında California'ya taşındı ve Stanford Üniversitesi'nde, uygulamalı fizik ve malzeme bilimleri alanında yüksek lisans yaptı ancak akademik kariyer üzerinden devam etmek yerine iş kariyeri üzerinden devam etmeye karar verdi.[30] 1999'da Compaq tarafından $340 milyona satın alınan bir web yazılım şirketi olan Zip2'yi (kardeşi Kimbal Musk ile birlikte) kurdu. Musk, daha sonra çevrimiçi bir banka olan X.com'u kurdu. 2000 yılında, bir önceki yıl PayPal'ı kuran ve Ekim 2002'de eBay'e $1,5 milyara satan Confinity ile birleşti.[31][32][33]

Mayıs 2002'de Musk, günümüzde hâlen CEO'su, ve mühendislik ile tasarım ofisleri şefi olduğu, havacılık teknolojisi üreticisi ve uzay taşımacılığı hizmetleri şirketi olan SpaceX'i kurdu. Elektrikli araç üreticisi Tesla Motors, Inc.'e (günümüzdeki Tesla, Inc.) kuruluşundan bir yıl sonra, 2004'te katıldı ve ürün mimarı oldu; 2008'de de şirketin CEO'su oldu. 2006'da, güneş enerjisi hizmetleri şirketi olan SolarCity'nin (günümüzdeki Tesla'nın bir yan kuruluşu) kurulmasına yardımcı oldu. Musk, 2015'te ise dost canlısı olarak gördüğü yapay zekayı teşvik etmeyi amaçlayan, kâr amacı gütmeyen bir araştırma şirketi olan OpenAI'yi kurdu. Temmuz 2016'da, beyin–bilgisayar arayüzlerini geliştirmeye odaklanmış bir nöroteknoloji şirketi olan Neuralink'i kurdu. Musk, Aralık 2016'da elektrikli araçlar için optimize edilmiş yollara odaklanmış bir 'altyapı ve tünel inşaatı' şirketi olan The Boring Company'yi kurdu. Musk, birincil iş arayışlarına ek olarak, Hyperloop ismindeki yüksek-hızlı bir ulaşım sistemi de tasarladı.

Musk, aynı zamanda alışılmışın dışında duruşlar sergilediği ve çok duyurulan skandallara neden olduğu için de eleştirilere konu oldu. 2018 Tham Luang kurtarma operasyonunda [en] denizaltsı uygun bir seçenek olarak görülmeyip reddedildiğinde Musk, dalgıç takımının liderine "pedo-adam" dedi. Dalgıç takımının lideri Musk'a iftira davası açtı, ancak California Hukuk Jürisi Musk'ın lehine karar verdi. Ayrıca 2018'de Musk, Joe Rogan'ın podcastine kenevir içtiği zamana atıfta bulunarak Tesla'nın özel olarak devralınması için hisse başına $420 fon sağladığını tweetledi. ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu yorum için kendisine dava açtı; Musk geçici olarak başkanlıktan çekildi ve SEC ile anlaşarak, Twitter kullanımındaki sınırlamaları kabul etti. Musk ayrıca yapay zeka, toplu taşıma, ve COVID-19 pandemisi hakkındaki görüşlerinden ötürü de önemli eleştiriler topladı.

Erken yaşamı ve ailesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Musk, 28 Haziran 1971'de Pretoria, Güney Afrika'da Elon Reeve Musk ismi ile dünyaya geldi.[27][34] Annesi Maye Musk (née Haldeman), Saskatchewan, Kanada'da doğmuş fakat Güney Afrika'da büyümüş bir model ve diyetisyendir.[35][36][37] Babası Errol Musk ise, Güney Afrika'da doğmuş elektromekanik mühendisi, pilot, denizci, danışman ve emlak geliştiricisidir.[38] Video izleme sitesi Passionflix'un CEO'su Kimbal (doğum 1972) adında bir erkek kardeşe, ve Tosca (doğum 1974) adında bir kız kardeşe sahiptir.[39][43][37] Anne tarafından büyükbabası Dr. Joshua Haldeman, Birleşik Devletler doğumlu bir Kanadalıydı.[44] Babasının büyükannesinin ise hem İngiliz, hem de Pennsylvania Hollandalılarına [en] dayanan soy ağaçları vardı.[45][46]

Annesi ve babası 1980'de boşandıktan sonra Musk, babasıyla birlikte Pretoria banliyölerinde yaşamaya başladı.[45] Ebeveynlerinin ayrılışından iki yıl sonra Musk, annesi ile Kanada'ya göçmektense, babası ile kalmayı tercih ettiği için pişman oldu;[47] gelecekte "Korkunç bir insan ... aklınıza gelebilecek neredeyse her kötü şeyi yaptı!" diyeceği babasından zamanla uzaklaşmaya başladı.[47] Ayrıca Musk'un baba tarafından bir üvey kız kardeşi[48] ve bir üvey erkek kardeşi var.[49]

Elon, kendi kendine yazılım programlayıp kodlamayı öğrendi. 12 yaşındayken kendi yazdığı Blastar adındaki uzay oyununu yaklaşık 500 dolara satarak ilk yazılım satışını yaptı.[50] Bryanston High School’da sekizinci ve dokuzuncu sınıfları geçtikten sonra Musk, Pretoria Boys High School’a geçip oradan mezun oldu. 1988 yılında henüz 17 yaşındayken Güney Afrika ordusunda askerlik yapmamak için evinden ayrıldı: “Askerlik yapmakla ilgili bir sorunum yok, ancak Güney Afrika ordusunda askerlik yapıp siyahi insanları bastırmaya çalışmak bana vakit geçirmek için iyi bir yol gibi görünmedi.”[50] ABD’ye taşınmak istiyor ve şöyle diyordu: "Orası muhteşem şeylerin mümkün olduğu yer."[51]

1992 yılında, Kingston, Ontario’daki Queen's Üniversitesinde iki yıl geçirdikten sonra, Pennsylvania Üniversitesinde işletme ve fizik okumak için Kanada’dan ayrıldı. The Wharton School of the University of Pennsylvania’da anadalını seçip,[52] Ekonomi alanında lisans diploması aldı. Ayrıca University of Pennsylvania, School of Arts and Sciences’dan da,[52] Fizik alanında yan dal diploması aldı.[53] Daha sonra Uygulamalı Fizik ve Malzeme Bilimi alanında doktora yapmak için Kaliforniya’nın Silikon Vadisi bölgesine taşındı. Ancak doktorayı tamamlamadı.

Lisans eğitimleri ve Thomas Edison, Nikola Tesla, Bill Gates, Steve Jobs, Walt Disney gibi yenilikçilerden aldığı ilhamla,[54] Musk girmek istediği, “insanlığın geleceğini en çok etkileyecek sorunlardan oluşan” üç alan tespit etti. Bu alanlar internet, temiz enerji ve uzaydı."[50]

Kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Musk 1995'te Stanford’da uygulamalı fizik ve malzeme bilimi alanında doktoraya başladı. Ancak iki gün sonra kardeşi Kimbal Musk’la beraber yeni organizasyonlar için bir çevrimiçi içerik yayınlama yazılımı olan Zip2 projesine başlamak için okulu bıraktı.[55] 1999’da, Compaq'ın AltaVista birimi Zip2’yu 307 milyon dolar nakit ve 34 milyon dolarlık hisse senedi vererek satın aldı.[56]

PayPal[değiştir | kaynağı değiştir]

Musk 1999 yılının Mart ayında bir çevrimiçi finans ve ödeme servisi olan X.com’un ortak kuruculuğunu yaptı. Ertesi yıl X.com bir 50/50 birleşme anlaşmasıyla [57] X.com ile aynı büyüklükte bir açık arttırma sistemi olan Confinity’yi bünyesine katarak[58] PayPal’ı oluşturdu. Musk çevrimiçi aktarım, ya da "P2P" teknolojisine olan inancından dolayı alımın organize edilmesinde kilit rol oynadı.[58] Musk’a göre Confinity alt markası X.com içerisinde bir kişiden kişiye ödeme platformu kurulup geliştirilmesinde mutlaka gerekli bir araçtı.[58] Birleşen şirketler önceleri şirket adı olarak X.com’u tercih ettiler, ancak Şubat 2001’de isim değiştirip PayPal Inc. ismini aldılar. Musk PayPal’ın küresel ödeme sisteminde ve X.com’un çekirdek finansal tekliflerinden ayrılmasında yine önemli bir rol üstlenmişti.[59]

PayPal’ın çabuk büyümesi büyük ölçüde Musk’ın internette yayılarak büyüme kampanyasının sonucudur.[60] Ekim 2002’de, PayPal eBay tarafından 1,5 milyar dolarlık hisse senedi karşılığında satın alındı.[61] Satıştan önce şirketin en büyük hissedarı olan Musk PayPal’ın %11,7’lik hissesine sahipti.[62]

SpaceX[değiştir | kaynağı değiştir]

Musk, eski ABD başkanı Barack Obama ile Falcon 9 fırlatma tesisinde, 2010

Musk üçüncü şirketi Space Exploration Technologies’i (SpaceX), Haziran 2002’de kurdu.[63] Şu anda bu şirketin CEO’su ve CTO’sudur. SpaceX roket teknolojisinin durumunu ilerletmeye odaklanmış fırlatma araçları geliştirip üreten bir şirkettir. Şirketin ilk iki fırlatma aracı Falcon 1 ve Falcon 9 roketleri; ilk uzay aracı ise Dragon’dur.[64]

SpaceX, 2011’de kullanımı durdurulan Space Shuttle’ın yerini alan Falcon 9 roketi ve Dragon’un Uluslararası Uzay İstasyonu’na 12 uçuşu için 23 Aralık 2008’de 1,6 milyar dolarlık NASA anlaşmasıyla ödüllendirildi. Başlangıçta Falcon 9/Dragon’un kargo taşıma işlevini üstlenmesi ve astronot taşıma işinin Soyuz tarafından yapılması düşünüldü. Ancak SpaceX Falcon 9/Dragon’u astronot taşıma için tasarlamıştı ve Augustine komisyonu da astronot taşımacılığının SpaceX gibi ticari şirketler tarafından halledilmesini önerdi.[65]

Musk’a göre uzayın keşfi insanlığın bilincini, korumak için değilse de, genişletmek için önemli bir adımdır.[66] Onun deyişiyle çok gezegenli hayat insan ırkının hayatta kalmasını tehdit eden şeylere karşı bir önlem olabilir. "Bir asteroid veya büyük bir volkan bizi yok edebilir, ayrıca dinozorların hiç görmediği risklerle karşı karşıyayız: mühendislik ürünü bir virüs, yanlışlıkla oluşturulmuş bir mikro karadelik, küresel ısınma ya da sonumuzu getirecek henüz bulunmamış bir teknoloji. İnsan ırkı milyonlarca yıldır evrimleşmekte, fakat son 60 yılda atomik silahlar kendimizi tüketmek için bir potansiyel oluşturdu. Er ya da geç hayatı mavi-yeşil topun ötesine genişletmek zorunda kalacağız ya da soyumuz tükenecek.” Musk'ın amacı insanlı uzay uçuşlarının maliyetini onda birine indirmektir.[67] SpaceX’i daha önceden sahip olduğu 100 milyon dolarlık bir servetle kurdu. Şu an hala Kaliforniya merkezli şirketin CEO’su ve CTO’sudur.[68]

Yedi yıl içerisinde SpaceX Falcon fırlatma araçları ailesini ve Dragon çok amaçlı uzay aracını sıfırdan tasarladı. Eylül 2009’da SpaceX’in Falcon 1 roketi özel bir şirket tarafından finanse edilmiş Dünya yörüngesine uydu yerleştiren ilk sıvı yakıtlı fırlatma aracı oldu. NASA, Uluslararası Uzay İstasyonu’na kargo ulaştırılması için özel şirketlerin görevlendirildiği ilk programının bir parçası olmak üzere SpaceX’i seçti. Minimum değeri 1,6 milyar dolar, maksimum değeri 3,1 milyar dolar olan bu anlaşma Uzay İstasyonu’nun kargo alımı ve gönderimine devam eden erişiminin bir mihenk taşı oldu. Bu hizmetlere ek olarak SpaceX’in hedefleri arasında ilk tamamen yeniden kullanılabilir yörüngesel fırlatma aracını oluştururken aynı anda yörüngesel uzay uçuşu maliyetini on kat azaltıp güvenilirliği on kat artırmak bulunmaktadır. Önümüzdeki yıllarda Musk Uluslararası Uzay İstasyonu’na astronot göndermeye yoğunlaşacaktır ancak belirtmiştir ki nihai hedefi Mars’ın keşfedilmesini ve iskânını mümkün kılmaktır. 2011’deki bir röportajında 10-20 yıl içinde Mars’a insan göndermeyi umduğunu söylemiştir.[69] 25 Mayıs 2012’de, SpaceX’in Dragon aracı COTS Demo Uçuşu Uluslararası Uzay İstasyonu’na girmiş ve böylece SpaceX Uluslararası Uzay İstasyonu’na bir araç gönderen ve yanaştıran ilk ticari şirket olarak tarihe geçmiştir.

Tesla Motors[değiştir | kaynağı değiştir]

Musk, şu anda Tesla Motors (Fremont, CA) olan NUMMI tesisinin yeniden açılışında bir montaj demosunu gözlemlerken, 2010

Musk Tesla Motors’un ortak kurucularından biri ve ürün tasarımı başkanıdır. Musk’ın elektrikli araçlara olan ilgisi Tesla’nın ortaya çıkmasından çok daha öncesine dayanır.

Musk işe Martin Eberhard’ı CEO olarak işe almakla başladı ve anaparanın neredeyse tamamını Tesla’nın ilk iki yatırım turuna yatırdı. 2008’deki ekonomik krizde Tesla’daki zorunlu işten çıkarmalardan sonra,[70] Musk mecburen CEO’luk görevini de üstlendi.

Tesla Motors ilk olarak elektrikli bir spor araba olan Tesla Roadster’ı üretti ve 31 ülkede yaklaşık 2500 adet sattı. Tesla ilk dört kapılı sedanı Model S’i 22 Haziran 2012’de teslim etti ve SUV/minivan pazarını hedefleyen üçüncü ürünü Model X 9 Şubat 2012’de duyurdu. Model X’in üretimine 2014’te başlanması planlanıyor.[71] Kendi araçlarına ek olarak Tesla, Daimler’e Smart EV ve Mercedes A Serisi için; ve Toyota’ya gelecekte çıkaracağı RAV4 için elektrik motorları ve güç aktarım organları satmaktadır. Ayrıca Musk bu iki şirketi de Tesla’ya uzun vadeli yatırımcı olarak kazandırmayı başarmıştır.

Musk Kaliforniya Senatörü Dianne Feinstein ile bir Tesla Model S’in yanında, 2010

Musk özellikle kitlesel pazar müşterilerine uygun fiyatlı elektrikli araçlar sağlama stratejisinin sorumlusudur. Onun vizyonu öncelikle daha varlıklı müşterileri hedefleyen Tesla Roadster ile para kazanıp, daha sonra bu parayı daha düşük fiyatlı elektrikli araçların Ar-Ge’sine yatırmaktı. Tesla’nın başlangıcından beri Musk, temel fiyatı Roadster’ınkinin yarısı kadar olan dört kapılı aile arabası Model S’in destekçisi olmuştur. Musk ayrıca 30.000 dolarlık küçük araçlar yapılmasının ve diğer üreticilere güç üretim ve aktarım organı yapılıp satılmasının da taraftarıdır. Böylece diğer üreticiler bu ürünleri kendileri geliştirmek zorunda olmadan uygun fiyatlı elektrikli araçlar üretebileceklerdir.[72] Birçok ana yayın organı Musk’ı, gelişmiş güç üretim ve aktarım organları üzerindeki devrimsel çalışmalarından dolayı Henry Ford’la mukayese etti.[73]

Raporlara göre Musk’ın Tesla’da %32 hissesi vardır ve bu hisselerin 29 Mayıs 2013 itibarıyla değeri 12 milyar dolardır.[74][75]

Elektrikli araç piyasasındaki uzun menzil kısıtlamasını aşmak için Musk Mayıs 2013’te All Things D ile yaptığı bir röportajda Tesla’nın şarj istasyonu ağının genişlemesini önemli ölçüde hızlandırdığını, Haziran ayında Doğu ve Batı yakalarındaki istasyon sayısını üç katına çıkarttığını ve yıl içerisinde Kuzey Amerika ve Kanada’da daha fazla genişleme planladığını söyledi.[76]

SolarCity[değiştir | kaynağı değiştir]

Musk en büyük hissedarı ve yönetim kurulu başkanı olduğu SolarCity’ye başlangıç konseptini verdi. SolarCity Birleşik Devletler’in en büyük güneş enerjisi sistemi sağlayıcısıdır. Kuzeni Lyndon Rive de şirketin CEO’su ve ortak kurucusudur.[77][78] Hem Tesla’ya hem de SolarCity’ye yatırım yapmanın altındaki motivasyon küresel ısınma ile savaşmaktır.[79] 2012’de Musk, SolarCity ve Tesla Motors’un çatı üzerindeki güneş panellerinin elektrik şebekesi üzerindeki etkisini yumuşatmak için elektrikli araç bataryalarını kullanmak üzere iş birliği yaptığını duyurdu.[80]

Özel yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Elon'un kız kardeşi Tosca Musk bir yönetmen. Musk Entertainment'ın kurucusudur ve çeşitli filmler çekmiştir. Musk, ilk eşi Kanadalı yazar Justine Wilson ile tanışırken, her ikisi de Ontario Kraliçe Üniversitesi'nde öğrenciydi. 2000 yılında evlendiler ve 2008'de ayrıldılar. İlk oğulları Nevada Alexander Musk, 10 haftalıkken ani bebek ölüm sendromundan (SIDS) öldü. Daha sonra in vitro fertilizasyon yoluyla beş oğlu oldu - 2004'te ikizler, ardından 2006'da üçüzler. Beş oğlun hepsinin velayetini paylaştılar.

2008'de Musk, İngiliz aktris Talulah Riley ile çıkmaya başladı ve 2010'da çift evlendi. Ocak 2012'de Musk, Riley ile dört yıllık ilişkisini sona erdirdiğini açıkladı. Temmuz 2013'te Musk ve Riley yeniden evlendi. Aralık 2014'te Musk, Riley'den ikinci bir boşanma davası açtı; ancak eylem geri çekildi. Medya Mart 2016'da boşanma işlemlerinin yeniden başladığını açıkladı, bu sefer Riley Musk'a boşanma davası açtı. Boşanma davası 2016 sonlarında sonuçlandırılmıştır.

Musk, 2016 yılında Amerikalı aktris Amber Heard ile çıkmaya başladı, ancak ikisi bir yıl sonra ayrıldı.

7 Mayıs 2018'de Musk ve Kanadalı müzisyen Grimes, çıkmaya başladıklarını açıkladı. 8 Ocak 2020'de Grimes ilk çocuğuna hamile olduğunu açıkladı. Grimes 4 Mayıs 2020'de doğum yaptığını açıkladı.[81][82] Musk, çocuklarına "X Æ A-12" adını verdiğini iddia etti.[83]

Hayır işleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Musk’ın başkanı olduğu Musk Foundation (tr: Musk Vakfı), bilim eğitimi, çocuk sağlığı ve temiz enerji üzerine hayır işlerine yoğunlaşmış durumdadır. Musk aynı zamanda yenilenebilir enerjiyi teşvik eden X Prize Foundation’da da mütevellidir. Diğer kâr amacı gütmeyen kuruluşlardan olan Space Foundation (tr: Uzay Vakfı), National Academies Aeronautics and Space Engineering (tr:millî Havacılık ve Uzay Mühendisliği Akademileri), Planetary Society (tr:Gezegenler Derneği), ve Stanford Engineering Advisory Board (tr:Stanford Mühendislik Danışmanlık Komisyonu) yönetim kurullarının da üyesidir. Ayrıca Musk California Institute of Technology (tr:Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü)’nin de mütevelli heyetinin üyesidir.

2010 yılında kendi vakfı aracılığıyla afet bölgelerindeki kritik ihiyaçları karşılamak adına güneş enerji sistemlerine bağış yapmak için milyon dolarlık bir program başlattı. Buna örnek olacak ilk güneş enerji sistemi bağışı devlet ve federal yardımlar tarafından görmezden gelinen Alabama’daki kasırga müdahale merkezine yapıldı. Bu işin Musk’ın ticari amaçlarıyla bir ilgisi olmadığı açıkça göstermek için, SolarCity Alabama bölgesiyle ilgili şimdiki veya gelecek zamana dair herhangi bir planlarının bulunmadığını açıkladı.[84]

Musk’ın 2001 yılında Mars’ta küçük bir sera kurup bitki yetiştirmek amaçlı “Mars Vahası” adlı planları vardı.[85][86] Ancak insanlığın uzayda dolaşabilmesini engelleyen sorunun roket teknolojisinin gelişmemesinden kaynaklandığı sonucuna vardığında bu projesini askıya aldı. Bu konuyu ele almak ve gezegenler arası devrimsel roketler yapmak için SpaceX’i kurdu.

Musk’ın uzun vadeli amacı SpaceX vasıtasıyla uzayda gezinen bir medeniyet yaratarak insanlığa yardım etmektir.[87] Musk'ın felsefesi ve problemi çözmek için gerekli olan şey tanımı IEEE yayını olan "Elon Musk: Paypal, Tesla Motors, ve SpaceX’in bir kurucusu"[88] yayınında ve "Risky Business" (tr:Riskli İş) makalesinde verilmiştir.[86]

Musk Nisan 2012’de The Giving Pledge’e (tr:Verme Yemini) katıldı ve servetinin çoğunu hayır işlerine bağışlayacağını taahhüt etti.[89] Musk ilk önce Warren Buffett ve Bill Gates sayesinde meşhur olan kampanyaya aralarında Arthur Blank ve Michael Moritz’in de bulunduğu Amerika’nın en zengin ailelerinden ve kişilerinden oluşan 12 kişilik grupla üye olmuş oldu.[89]

Araba blog’u Jalopnik’in 16 Ağustos 2012 tarihli haberine göre Musk The Oatmeal'dan Matthew Inman’ın, Nikola Tesla'nın Long Island, New York’taki laboratuvarını koruyup bir müzeye çevirme çabasını destekliyordu.[90]

Musk, diğer bir yüksek profilli girişimci olan Mark Zuckerberg ve göçmen reformunun destekçileri tarafından başlatılan Birleşik Devletler Politik Hareket Komitesi (PAC) FWD.us’ın destekçisiydi. Ancak Mayıs 2013’te PAC’ın Keystone Boru Hattı gibi bir sorunu destekleyen reklamlarını protesto etmek için desteğini açık bir şekilde geri çekti. PAC’çıların birincil amaçları için kanun koyucuların hoşgörüsünü kazanmak amacıyla politik yelpazenin her iki ucuyla ilgili sorunları desteklemeleri alışılagelmiş bir durumdur. Musk ve grubun David Sacks gibi bazı diğer önemli üyeleri organizasyondan çekildiler ve grubun bu stratejisini “toplumsal değerleri küçümseyen” bir hareket olarak nitelendirdiler.[91]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Eberhard ve Tesla tarafından Eylül 2009'da kabul edilen bir dava uzlaşması Musk, Eberhard, JB traubel, Mark Tarpenning ve Ian Wright dahil olmak üzere beş kişiyi şirket kurucuları olarak belirledi.[16][17]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Taylor Nicole Rogers ((Edl.)). "Elon Musk just listed 5 more mansions for sale after pledging to 'own no house.' Take a look at the $100 million real estate portfolio he'll have to offload to make that happen" (İngilizce). Business Insider. 19 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2020. 
  2. ^ "Business figure Elon Musk" 20 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. biography.com
  3. ^ "Personal Finance" 14 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. investopedia.com
  4. ^ "Elon Musk kimdir?" ve "Eğitim hayatı"[ölü/kırık bağlantı]. vargonen.com
  5. ^ "Elon" (İngilizce). Forbes. 29 Ekim 2020. 10 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2020. 
  6. ^ "Inside Elon Musk's Humanitarian Efforts". 15 Mart 2018. 18 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2020. 
  7. ^ Curtis, Sophie (10 Kasım 2014). "Elon Musk 'to launch fleet of internet satellites'". The Daily Telegraph. Londra. 5 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2015. Elon Musk, inventor and business magnate 
  8. ^ Vance, Ashlee (13 Eylül 2012). "Elon Musk, the 21st Century Industrialist". Bloomberg BusinessWeek. 29 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2015. 
  9. ^ Glanville, Paul. "Engineer in Focus: Elon Musk". asme.org. 19 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2020. 
  10. ^ "Arşivlenmiş kopya". 28 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2020. 
  11. ^ a b "Elon Musk | Biography & Facts". Encyclopedia Britannica (İngilizce). 4 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2020. 
  12. ^ Keats, Robin (27 Mart 2013). "Rocket man". Queen's University Alumni Review. 13 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2020. 
  13. ^ Vance, Ashley (5 Haziran 2015). "Elon Musk: The College Years". Equire. 8 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2020. 
  14. ^ Shanklin, Emily (27 Mart 2017). "Elon Musk". SpaceX. 31 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2017. 
  15. ^ Burns, Matt (8 Ekim 2014). "A Brief History of Tesla". TechCrunch. 13 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2015. Tesla was founded not by Elon Musk, but rather by Martin Eberhard and Marc Tarpenning in July 2003. The two bootstrapped the fledgling auto company until Elon Musk led the company's US$7.5 million Series A financing round in February 2004. 
  16. ^ LaMonica, Martin. "Tesla Motors founders: Now there are five". CNET (İngilizce). 10 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2020. Tesla Motors and co-founder Martin Eberhard announced an agreement over who can claim to be a founder of the company on Monday. 
  17. ^ Schwartz, Ariel (21 Eylül 2009). "Tesla Lawsuit Drama Ends as Five Company Founders Emerge". Fast Company (İngilizce). 6 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2020. Eberhard and Musk have reached a rather unexpected resolution–instead of agreeing to share the title of "founder", the pair has designated five people as company founders, including Musk, Eberhard, JB Straubel, Mark Tarpenning, and Ian Wright. 
  18. ^ LaMonica, Martin (September 21, 2009). "Tesla Motors founders: Now there are five". 3 Ağustos 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. CNET.
  19. ^ "Elon Musk | Tesla". tesla.com. 31 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2018. 
  20. ^ "Elon Musk's Next Venture to Tackle Traffic Is Totally 'Boring'". Fortune. 16 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2019. 
  21. ^ "Introducing OpenAI". OpenAI Blog. 12 Aralık 2015. 24 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2019. 
  22. ^ "Distinguished scientists elected as Fellows and Foreign Members of the Royal Society". Royalsociety.org. 9 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2018. 
  23. ^ "Elon Musk". Royalsociety.org. 10 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2018. 
  24. ^ "The World's Most Powerful People". Forbes. Aralık 2016. 5 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2016. 
  25. ^ "America's Most Innovative Leaders". 28 Ağustos 2019. 4 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2019. 
  26. ^ "Iron Man'e ilham veren mucit ve iş adamı Elon Musk". Elon Musk &. İron Man. Teb.com. 4 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2020. 
  27. ^ a b "Elon Musk (South African entrepreneur)". Britannica Online Encyclopedia. 14 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2012. 
  28. ^ Jacobs, Peter. "Here's Why UPenn Produces More Billionaires Than Any Other School In The World". Business Insider. 28 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2020. 
  29. ^ America, North. "Harnessing the Sun and Outer Space: Elon Musk's Sky-high Vision". Knowledge@Wharton (İngilizce). 3 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2020. 
  30. ^ "SpaceX: Coming Soon". SpaceX. 30 Eylül 2002 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2020. 
  31. ^ LaMonica, Martin (21 Eylül 2009). "Tesla Motors founders: Now there are five". CNET. 3 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2020. 
  32. ^ Burns, Matt (8 Ekim 2014). "A Brief History of Tesla". TechCrunch. 13 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2015. Tesla was founded not by Elon Musk, but rather by Martin Eberhard and Marc Tarpenning in July 2003. The two bootstrapped the fledgling auto company until Elon Musk led the company's US$7.5 million Series A financing round in February 2004. 
  33. ^ Tobak, Steve (11 Nisan 2014). "Trust Your Own Focus Group of One". Entrepreneur.com. 14 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2014. Elon Musk, founder of PayPal, Tesla and SpaceX 
  34. ^ Austin, Shelbi (23 Mayıs 2018). "10 Things You Didn't Know About Elon Musk". usnews.com. 24 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  35. ^ a b Şablon:Triangulation, discussion of his family starts around the 15th minute
  36. ^ Vargas, Chanel (6 Mart 2018). "11 Things to Know About Stunning 69-Year-Old Model Maye Musk". Town & Country (İngilizce). 7 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2020. 
  37. ^ a b Usborne, Simon (21 Şubat 2018). "Meet the Musks: who's who in Elon's extended family?". The Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. 27 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2020. 
  38. ^ Dolan, Kerry A. "How To Raise A Billionaire: An Interview With Elon Musk's Father, Errol Musk". Forbes (İngilizce). 3 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2020. 
  39. ^ "The Musk of Romance". Wired (İngilizce). ISSN 1059-1028. 2 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2020. 
  40. ^ Friend, Tad (2009). "Plugged In". The New Yorker. 85 (23–30): 53. 2 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2012. 
  41. ^ Masia, Seth (Mayıs 2011). "A Family Leads to the Installer Universe". Solar Today. 10 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2012. 
  42. ^ Elliott, Hannah (3 Mart 2012). "At Home With Elon Musk: The (Soon-to-Be) Bachelor Billionaire". Forbes. 4 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2013. 
  43. ^ [35][40][41][42]
  44. ^ Keating Jr., Joseph C. (Eylül 1995). "Joshua N Haldeman, DC: the Canadian Years, 1926–1950". The Journal of the Canadian Chiropractic Association. PMC 2485067 $2. 
  45. ^ a b Hall, Dana (11 Nisan 2014). "Rocket Man: The otherworldly ambitions of Elon Musk". San Jose Mercury News. 14 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2014. 
  46. ^ Elliott, Hannah (26 Mart 2012). "At Home With Elon Musk: The (Soon-to-Be) Bachelor Billionaire". Forbes. 27 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2015. 
  47. ^ a b Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; rollingstone20171115 isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  48. ^ Hull, Dana; May, Patrick (10 Nisan 2014). "2014: Rocket Man: The otherworldly ambitions of Elon Musk". The Mercury News. San Jose, California. 6 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2018. 
  49. ^ Crilly, Rob (25 Mart 2018). "Elon Musk's father has baby with step-daughter he has known since she was four". The Telegraph. Londra. Erişim tarihi: 26 Mart 2018. 
  50. ^ a b c Belfiore, Michael (2007). "Chapter 7: "Orbit on a Shoestring"". Rocketeers. HarperCollins. ss. 166-195. ISBN 978-0-06-114902-3. 
  51. ^ Halvorson, Todd (29 Ocak 2005). "Elon Musk Unveiled". Florida Today. 4 Eylül 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2008. 
  52. ^ a b Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; i isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  53. ^ Friedman, Josh (22 Nisan 2003), Entrepreneur Tries His Midas Touch in Space, Los Angeles Times, 10 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 23 Haziran 2013 
  54. ^ Inspirations with Elon Musk. "OnInnovation". Erişim tarihi: 24 Haziran 2010. 
  55. ^ Friedman, Josh (22 Nisan 2003). "Entrepreneur Tries His Midas Touch in Space;". GlobalSecurity.org. 10 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2013. 
  56. ^ Junnarkar, Sandeep (16 Şubat 1999). "Compaq Zip2'y satın aldı". CNet News.com.com. 25 Ağustos 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2013. 
  57. ^ Lee Hower's answer to What did Reid Hoffman do at PayPal? – Quora
  58. ^ a b c "Elon Musk Biography". Advameg, Inc. 23 Ağustos 2005. 17 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2013. 
  59. ^ Ptacek, Megan (11 Ekim 2000). "X.com Scraps Bank Strategy To Focus on PayPal System". American Banker. 8 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2013. 
  60. ^ Friedman, Josh (22 Nisan 2003). "Entrepreneur Tries His Midas Touch in Space". Los Angeles Times. 5 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2013. 
  61. ^ "SEC 10-K" (PDF). EBay. 31 Aralık 2002. 29 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 28 Haziran 2013. 
  62. ^ "SEC 10-K". Paypal. 31 Aralık 2001. 7 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2013. 
  63. ^ Wayne, Leslie (5 Şubat 2006). "A Bold Plan to Go Where Men Have Gone Before". New York Times. 31 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2010. 
  64. ^ url=http://www.spacex.com 7 Mart 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  65. ^ Hinton, Christopher (13 Ağustos 2009). "NASA committee seeks more private industry involvement". Marketwatch. 28 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2013. 
  66. ^ "75 most influential people: Elon Musk". Esquire. 1 Ekim 2008. 22 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2013. 
  67. ^ "Space Exploration Technologies Corporation – press". spacex.com. SpaceX. 26 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2012. 
  68. ^ "SpaceX People: Elon Musk". SpaceX. 15 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2012. 
  69. ^ "Elon Musk: Mars'a 10 yıl içinde bir insan göndereceğim". Market Watch. New York: The Wall Street Journal. 22 Nisan 2011. 1 Aralık 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2011. 
  70. ^ Morrison, Chris (15 Ekim 2008). "Musk CEO olarak giriyor". New York Times. 31 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2013. 
  71. ^ "Model X". Tesla Motors. 29 Ekim 2012. 11 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2013. 
  72. ^ Musk, Elon (2 Ağustos 2006). "Gizli Tesla Motors Ana Planı (sadece senle benim aramda)". Tesla Motors. 20 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2013. 
  73. ^ Hamilton, Tyler (12 Ekim 2009). "Tesla CEO'su Henry Ford'un izlerini takip ediyor". Toronto Star. 17 Ekim 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2013. 
  74. ^ "CEO Musk diyor ki,Tesla 2013'te kâr edebilir olmalı – Vidyo". Bloomberg. 1 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2013. 
  75. ^ Melby, Caleb. "Elon Musk Nasıl İki Kere Milyarder Oldu – Forbes". Forbes. 9 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2013. 
  76. ^ Jason Del Ray, Musk: Şarj İstasyonu Genişlemesi ile Yıl Sonunda Aracınızla Ülkeyi Uçtan Uca Gezebileceksiniz 10 Ekim 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., 29 Mayıs 2013, All Things D.
  77. ^ "Yönetim Takımı". SolarCity. 8 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2013. 
  78. ^ Kanellos, Michael (15 Şubat 2008). "Newsmaker: Elon Musk roket, spor araç ve güneş enerjisi işleri üstünde". CNET. 29 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2013. 
  79. ^ Tesla Motors Elektikli Arabalarının Duyurulması. "Autoblog.com" via YouTube. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2006. 
  80. ^ van Diggelen, Alison. "Tesla ve SolarCity Temiz Enerji Depolaması İçin İş Birliğinde". KQED. 31 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2012. 
  81. ^ Kiefer, Halle (4 Mayıs 2020). "Grimes and Elon Musk's Baby Has Arrived, Just As Legend Foretold". Vulture. 5 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2020.  Geçersiz |url-erişimi=subscription (yardım)
  82. ^ Trepany, Charles (5 Mayıs 2020). "Elon Musk shares first photo of his and Grimes' new baby boy: 'Mom and baby all good'". USA Today. 29 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2020. 
  83. ^ "Elon Musk and Grimes welcome baby 'X Æ A-12'". Sky News (İngilizce). 5 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2020. 
  84. ^ "Elon Musk ve SolarCity Alabama'daki Kıyı Müdahale Merkezindeki Güneş Enerjisi Projesine Bağıştı Bulunuyor". Enhanced Online News. Business Wire. 30 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2013. 
  85. ^ McKnight, John Carter (25 Eylül 2001). "Elon Musk, Mars Vakfı'na Hayat". Mars Now, a weekly column. Space Frontier Foundation. 
  86. ^ a b Musk, Elon (Haziran 2009). "Risky Business". IEEE Spectrum. 8 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2013. 
  87. ^ Elon Musk (8 Eylül 2006). "SpaceX Space Shuttle'ı değiştirmek için NASA yarışmasını kazandı". SpaceX. 20 Mayıs 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2013. 
  88. ^ Perry, Tesla. "Elon Musk: Paypal, Tesla Motors, ve SpaceX'in bir kurucusu" (Podcast). IEEE Spectrum. 
  89. ^ a b Kroll, Luisa (19 Nisan 2012). "The Giving Pledge Tesla'dan Elon Musk ve Home Depot'tan Arthur Blank de Dahil Olmak Üzere 12 Zengin Amerikalı'ya Daha İmza Attırdı". Forbes. 3 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2013. 
  90. ^ Hardigree, Matt (16 Ağustos 2012). "Elon Musk Nikola Tesla Müzesi Projesini Destekleyeceğini Taahhüt Etti". Jalopnik. 16 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2012. 
  91. ^ Steven Kovach, Elon Musk Mark Zuckerberg’in PAC’ından Çıktığını Çünkü Onun Toplumsal Değerleri Çok Küçümsediğini Söyledi 3 Temmuz 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., 31 Mayıs 2013, Business Insider.


Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]