İçeriğe atla

John Fritz Madalyası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
John Fritz Madalyası
DağıtanAmerikan Madencilik, Metalurji ve Petrol Mühendisleri Enstitüsü
Verilmeye başlandığı yıl1902 (124 yıl önce) (1902)
ÜlkeAmerika Birleşik Devletleri Amerika Birleşik Devletleri
Son verildiği yıl19 Şubat 2026 (4 ay önce) (2026-02-19)

John Fritz Madalyası, 1902 yılında ihdas edilen ve mühendislik dünyasının en prestijli takdirlerinden biri olarak kabul edilen bir ödüldür. Bilimsel veya endüstriyel başarıları onurlandırmak amacıyla verilen bu madalya, Amerika Birleşik Devletleri merkezli ana mühendislik topluluklarının ortak girişimiyle yönetilmektedir. Mühendislik mesleğinin disiplinlerarası başarısını ve teknolojik ilerlemeye katkısını simgeleyen bu ödül, taşıdığı yüksek itibar nedeniyle uluslararası literatürde sıklıkla "Mühendisliğin Nobel Ödülü" olarak tanımlanmaktadır.

Madalyanın kuruluşu, 21 Ağustos 1902 tarihinde John Fritz'in meslektaşları ve arkadaşları tarafından başlatılan bir girişimle gerçekleşmiştir. Ödülün resmî duyurusu, 31 Ekim 1902'de New York'taki Waldorf-Astoria Oteli'nde Fritz onuruna verilen bir ziyafette yapılmıştır. Kuruluş aşamasında, mühendislik mesleğinin yüzlerce üyesinden toplanan yaklaşık 6.000 dolarlık bir fon ile kalıcı bir vakıf oluşturulmuştur. Bu fonun ve ödülün yapısı, Büyük Britanya Demir ve Çelik Enstitüsü tarafından verilen Bessemer Madalyası model alınarak kurgulanmıştır.[1]

Madalyanın idari yönetimi, mühendislik disiplinlerinin kurumsal evrimine paralel olarak tarihsel süreçte değişiklikler göstermiştir. Uzun süre Amerikan Mühendislik Dernekleri Birliği (AAES) tarafından yürütülen idari süreçler, bu birliğin 2020 yılında feshedilmesinin ardından yeni bir döneme girmiştir. Günümüzde madalya, Amerikan Madencilik, Metalurji ve Petrol Mühendisleri Enstitüsü (AIME) adına, onun üye topluluğu olan Madencilik, Metalurji ve Arama Topluluğu (SME) tarafından idare edilmektedir. Ödülün aday belirleme ve seçim süreci ise IEEE ve Amerikan Kimya Mühendisleri Enstitüsü dahil olmak üzere beş ana kuruluşun temsilcilerinden oluşan ortak bir komite tarafından yürütülmektedir.[2]

YılYılYıl
1902John Fritz1942Everette Lee DeGolyer1982David Packard
1903Ödül yok1943Willis Rodney Whitney1983Claude Elwood Shannon
1904Ödül yok1944Charles F. Kettering1984Kenneth A. Roe
1905Lord Kelvin1945John Lucian Savage1985Daniel C. Drucker
1906George Westinghouse1946Zay Jeffries1986Simon Ramo
1907Alexander Graham Bell1947Lewis Warrington Chubb1987Ralph Landau
1908Thomas Alva Edison1948Theodore von Karman1988Ralph B. Peck
1909Charles Talbot Porter1949Charles Metcalf Allen1989Robert N. Noyce
1910Alfred Noble1950Walter H. Aldridge1990Gordon A. Cain
1911Sir William Henry White1951Vannevar Bush1991Hunter Rouse
1912Robert Woolston Hunt1952Ervin George Bailey1992Serge Gratch
1913Ödül yok1953Benjamin F. Fairless1993Gordon E. Moore
1914John Edson Sweet1954William Embry Wrather1994Hoyt C. Hottel
1915James Douglas1955Harry Alonzo Winne1995Lynn S. Beedle
1916Elihu Thomson1956Philip Sporn1996George N. Hatsopoulos
1917Henry Marion Howe1957Ben Moreell1997Arthur E. Humphrey
1918J. Waldo Smith1958John R. Suman1998Ivan A. Getting
1919George W. Goethals1959Mervin J. Kelly1999George H. Heilmeier
1920Orville Wright1960Gwilym A. Price2000John W. Fisher
1921Sir Robert Hadfield1961Stephen D. Bechtel2001Paul C. W. Chu
1922Charles P. E. Schneider1962Crawford H. Greenewalt2002Daniel S. Goldin
1923Guglielmo Marconi1963Hugh L. Dryden2003Robert S. Langer
1924Ambrose Swasey1964Lucius D. Clay2004John A. Swanson
1925John Frank Stevens1965Frederick Kappel2005George Tamaro
1926Edward Dean Adams1966Warren K. Lewis2006Ödül yok
1927Elmer Ambrose Sperry1967Walker L. Cisler2007Gavriel Salvendy
1928John Joseph Carty1968Igor Ivan Sikorsky2008Kristina M. Johnson
1929Herbert Clark Hoover1969Michael Lawrence Haider2009Yvonne Claeys Brill
1930Ralph Modjeski1970Glenn B. Warren2010Gerald J. Posakony
1931David Watson Taylor1971Patrick E. Haggerty2011Andrew J. Viterbi
1932Mihajlo Idvorski Pupin1972William Webster2012Leslie E. Robertson
1933Daniel Cowan Jackling1973Lyman Dwight Wilbur2013Gregory Stephanopoulos
1934John Ripley Freeman1974H. I. Romnes2014Julia Weertman
1935Frank Julian Sprague1975Manson Benedict2015Jon D. Magnusson
1936William Frederick Durand1976Thomas O. Paine2016H. Vincent Poor
1937Arthur Newell Talbot1977George R. Brown2017Frank Kreith
1938Paul Dyer Merica1978Robert G. Heitz2018Anne S. Kiremidjian
1939Frank Baldwin Jewett1979Nathan M. Newmark2019Ödül yok
1940Clarence Floyd Hirshfeld1980T. Louis Austin, Jr.2020Ödül yok
1941Ralph Budd1981Ian MacGregor2021Elon Musk
  1. Thurston 1902, s. 837.
  2. IEEE 1907, s. 26.