Dromaeosauridae

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Dromaeosauridae
Yaşadığı dönem aralığı: 143-66 Ma
Kretase-Senozoyik[1] 
Velociraptor skeleton.jpg
Velociraptor'un montelenmiş iskeleti, Belçika Kraliyet Doğa Bilimleri Enstitüsü
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Klad: Dinosauria
Klad: Saurischia
Klad: Theropoda
Klad: Eumaniraptora
Familya: Dromaeosauridae
Matthew & Brown, 1922
Alt taksonlar
Metne bakınız.
Sinonimler
  • Ornithodesmidae
Hooley, 1913
  • Itemiridae
Kurzanov, 1976
Agnolin & Novas, 2011

Dromaeosauridae ya da Dromaeosaurlar, bir tüylü teropod dinozor familyasıdır. Genellikle küçük ve orta boylu tüylü etoburlar olup Kretase döneminde gelişmişlerdir. Dromaeosauridae adı, Dromaeosaurus ("koşucu kertenkele") adlı tip cinsten gelir. Grubun fosilleri, Kuzey Amerika, Avrupa, Asya, Güney Amerika ve Antarktika'da bulunmuştur.[1][2]

Deinonychus'un yaşam restorasyonu

Bu ünlü familya tüylü, çevik ve kuş benzeri dinozorları barındırıyordu, kuşları içeren avialae ile kardeş gruptu.

Evrimsel anlamda dromaeosauridlerin keşfi son asırda dinozorların tanımlanması ve davranış şekilleri ile ilgili bilim insanlarına ciddi fikirler vermiştir. Güçlü ve hareketli ön kolları muhtemelen evrimsel çizgide kuşların kanat gelişimiyle paralel bir evrimin ürünüydü. Çeşitli boyutlarda türler barındıran bu aile (Velociraptor, Deinonychus, Utahraptor gibi) etçil ve hızlı dinozorların geliştiği bir taksonomik birimdir. Tamamı etçil olan üyelerin paylaştığı tipik özellikler güçlü kollar, kaslı ve çevik vücut, dengeyi sağlamak adına kuyruk ve arka ayaklarındaki kanca şekilli pençe. Bu pençe hem avlanma hem de sıçramak için yere baskı yapma görevlerini görüyordu. Dromaeosaurların daha çok kısa mesafede hızlı oldukları düşünülüyor.[3]

Dromaeosauridlerin grup halinde büyük avlara saldırdıkları, sıçrayarak avlarında yaralar açtıkları gibi spekülasyonlar olsa da henüz fosil kanıtlar bulunmamıştır.[4]

Sınıflandırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Holtz'un 2008 yılındaki analizine dayanan sınıflandırma:[5]

Cinslerin tanımlanma tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

21st century in paleontology20th century in paleontology2030s in paleontology2020s in paleontology2010s in paleontology2000s in paleontology1990s in paleontology1980s in paleontology1970s in paleontology1960s in paleontology1950s in paleontology1940s in paleontology1930s in paleontology1920s in paleontologyItemirusWulong bohaiensisChangyuraptorYpupiaraUnquillosaurusVariraptorPamparaptorKansaignathusShri deviDineobellatorAtrociraptorZhongjianosaurusLinheraptorPyroraptorNeuquenraptorHalszkaraptorHulsanpesSaurornitholestesAcheroraptorYurgovuchiaUtahraptorDromaeosaurusAchillobatorDeinonychusVelociraptorTsaaganAdasaurusBambiraptorSinornithosaurusDakotaraptorZhenyuanlongGraciliraptorMicroraptorHesperonychusTianyuraptorShanagUnenlagiaRahonavisBuitreraptorMahakala (dinosaur)Austroraptor21st century in paleontology20th century in paleontology2030s in paleontology2020s in paleontology2010s in paleontology2000s in paleontology1990s in paleontology1980s in paleontology1970s in paleontology1960s in paleontology1950s in paleontology1940s in paleontology1930s in paleontology1920s in paleontology

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "Dromaeosauridae". paleobiodb.org. Erişim tarihi: 26 Eylül 2021. 
  2. ^ Case, Judd A.; Martin, James E.; Reguero, Marcelo (2007). "A dromaeosaur from the Maastrichtian of James Ross Island and the Late Cretaceous Antarctic dinosaur fauna". doi:10.3133/ofr20071047srp083. 
  3. ^ Türkoğlu, Pedram (Haziran 2021). Yaşayan Dinozor - Avian -. Ginko Bilim. s. 89. ISBN 978-605-06409-8-4. 
  4. ^ "Dromaeosauridae". web.archive.org. 6 Haziran 1997. Erişim tarihi: 26 Eylül 2021. 
  5. ^ Holtz, Thomas R. Jr. (2012) Dinosaurs: The Most Complete, Up-to-Date Encyclopedia for Dinosaur Lovers of All Ages, Winter 2011 Appendix. 12 Ağustos 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  6. ^ Cau, Andrea; Beyrand, Vincent; Voeten, Dennis F. A. E.; Fernandez, Vincent; Tafforeau, Paul; Stein, Koen; Barsbold, Rinchen; Tsogtbaatar, Khishigjav; Currie, Philip J.; Godefroit, Pascal (Aralık 2017). "Synchrotron scanning reveals amphibious ecomorphology in a new clade of bird-like dinosaurs". Nature (İngilizce). 552 (7685): 395-399. doi:10.1038/nature24679. ISSN 1476-4687. 
  7. ^ Longrich, N.R.; Currie, P.J. (2009). "A microraptorine (Dinosauria–Dromaeosauridae) from the Late Cretaceous of North America". PNAS. 106 (13): 5002-7. Bibcode:2009PNAS..106.5002L. doi:10.1073/pnas.0811664106. PMC 2664043 $2. PMID 19289829.  Geçersiz |doi-access=free (yardım)
  8. ^ a b Longrich, Nicholas R.; Currie, Philip J. (31 Mart 2009). "A microraptorine (Dinosauria–Dromaeosauridae) from the Late Cretaceous of North America". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 106 (13): 5002-5007. Bibcode:2009PNAS..106.5002L. doi:10.1073/pnas.0811664106. PMC 2664043 $2. PMID 19289829.  Geçersiz |doi-access=free (yardım)
  9. ^ Senter, P.; Kirkland, J. I.; Deblieux, D. D.; Madsen, S.; Toth, N. (2012). Dodson, Peter (Ed.). "New Dromaeosaurids (Dinosauria: Theropoda) from the Lower Cretaceous of Utah, and the Evolution of the Dromaeosaurid Tail". PLOS ONE. 7 (5): e36790. Bibcode:2012PLoSO...736790S. doi:10.1371/journal.pone.0036790. PMC 3352940 $2. PMID 22615813.  Geçersiz |doi-access=free (yardım)