Bülent Oran

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Bülent Oran
Bülent Oran.jpg
Doğum Mehmet Bülent Atilhan
26 Mart 1924
Bakırköy, İstanbul, Türkiye
Ölüm 23 Eylül 2004 (80 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Defin yeri Feriköy Mezarlığı, İstanbul
Milliyet Türk
Meslek Oyuncu, senarist
Etkin yıllar 1950-2004
Evlilik Ayşe Şasa
Ebeveyn(ler) Cevat Rıfat Atilhan
Ödüller Altın Portakal Film Festivali
2001 – Yaşam Boyu Onur Ödülü

Bülent Oran (26 Mart 1924, İstanbul[1] - 23 Eylül 2004, İstanbul), Türk senarist ve sinema oyuncusu, yazar.

İlk yılları ve eğitimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Cevat Rıfat Atilhan'ın oğludur. Çocukluğunu Bakırköy'de geçirdi.[2] Pertevniyal Lisesinin ardından Hukuk Fakültesine kayıt yaptırdı, 3 yıl okudu. Evini genç yaşında terk ederek, Zeytinburnu civarında bir gecekonduda yaşadı, bir bez fabrikasında hamallık, puvantörlük yaptı, bu işçiliği 10 yıl sürdü. Öğretmenlik, mürettiplik (dizgicilik), klişe ressamlığı, topoğraf yardımcılığı gibi çeşitli işlerde de çalıştı.[3] Akbaba, Kırkbirbuçuk, Şaka, Karikatür, Taş, Dolmuş ve Kahkaha dergilerinde mizah yazıları çıktı.[4]

Kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Sinema hayatı arkadaşı yönetmen Sırrı Gültekin’in ısrarları üzerine başladı. 1948-49 yıllarında sinemaya yardımcı oyunculukla (figüran) başlayan Oran, set işçiliği, ütücülük de yapıyordu.[4] Daha sonra başrollere de çıkarak 60'ı aşkın film ve dizide rol aldı.

1952 yılından sonra senaryo yazımı üstünde yoğunlaştı. Senaryo yazmaya nasıl başladığını şöyle anlatmıştı: "Bir gün Talat Artemel çağırdı evine. Ben de bir rol var diye seviniyorum. Ama o, 'rol var ama senaryosunu sen yazacaksın' dedi. Şaşırdım tabi... Şimdiye kadar hiç senaryo yazmadığımı söyledim. O ise 'Senin için senaryo ne ki, kağıdı ortadan böl ikiye, hareketleri sola, konuşmaları sağa yaz tamam. Yazarsın korkma!' dedi. Ben de yazdım."[5]

Kendisi gibi senarist olan Ayşe Şasa ile evlendi, bir kısmı eşiyle ortak olmak üzere, 1.000'den fazla senaryo yazdı.[6] 1980'lerde TV dizileri için senaryolar yazdı. Marmara Üniversitesi Sinema TV Bölümü'nde bir süre ders verdi. Başından pek çıkarmadığı kasketine düşkünlüğüyle tanınan sanatçı, birçok sinema sanatçısı üzerinde emek sahibidir. 2000'li yıllar Türk televizyon seyircilerince, İkinci Bahar dizisinde oynadığı Hanım'ın (Türkân Şoray) babası rolüyle tanındı. Yönetmen Mehmet Güleryüz tarafından "Yeşilçam’ın Altın Senaristi: Bülent Oran" adlı belgeseli çekildi. Yaşamını ve senaryo anlayışını Türk Sinemasının karakteristik özellikleriyle birlikte irdeleyen "Senaryo: Bülent Oran" adlı bir kitap yayımlandı. (İbrahim Türk, Dergâh Yayınları)

Gazoz kapaklarıyla başladığı koleksiyon merakı yağlı boya tablo, dolmakalem ve kitaplarla devam etti. Toplam 5 adet evinde toplam 25-30 bin civarında kitap biriktirmişti.

Son röportajında, hasta yatağında "Lütfen ayağımı uzattığım için kusura bakmayın" diyecek kadar incelikli bir sanatçı olan Bülent Oran, bir filmde yönetmenlik yapmış, sinemacı kimliğiyle Dünya sinema tarihinde de yerini almıştır.

Türk sinema tarihine geçen bazı tiradları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • "Aman tanrım! Bu ses.. bu ses!"
  • "Bir zamanlar hakir gördüğün fakir ama onurlu bir genç vardı."
  • "Kırılırım ama asla eğilmem."
  • "Senin annen bir melekti yavrum."

Filmografisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Oyuncu olarak[değiştir | kaynağı değiştir]

Senaryosunu yazdığı projeleri[7][değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1952: Can Yoldaşı
  • 1954: Son Şarkı
  • 1955: Artık Çok Geç
  • 1957: Dertli Gönül
  • 1958: İftira
  • 1958: Kelepçe
  • 1958: Son Nefes
  • 1958: Uçurum
  • 1959: Kırık Plak
  • 1960: Aşk Hırsızı
  • 1960: Ben Masumum
  • 1960: Fakir Şarkıcı
  • 1960: Fedakar Arkadaş
  • 1960: Kırık Çanaklar
  • 1960: Mahallenin Sevgilisi - Öykü
  • 1960: Ölüm Perdesi
  • 1960: Ölüm Peşimizde
  • 1960: Vatan Ve Namus
  • 1961: Dikenli Gül
  • 1961: İki Aşk Arasında
  • 1961: İki Damla Gözyaşı
  • 1961: İstanbul'da Aşk Başkadır
  • 1961: Kabadayılar Kralı
  • 1961: Mahalleye Gelen Gelin
  • 1961: Oy Farfara Farfara
  • 1961: Sessiz Harp
  • 1961: Seviştiğimiz Günler
  • 1961: Yaman Gazeteci
  • 1962: Akasyalar Açarken
  • 1962: Ateşli Kan
  • 1962: Billur Köşk
  • 1962: Cilalı İbo Rüyalar Aleminde
  • 1962: Erkeklik Öldü Mü Atıf Bey
  • 1962: Fatoşun Bebekleri
  • 1962: Kadın Ve Tabanca
  • 1962: Kiralık Koca
  • 1962: Kısmetin En Güzeli
  • 1962: Şeytanın Kılıcı
  • 1962: Sokak Kızı
  • 1963: Ali Derler Adıma
  • 1963: Bahriyeli Ahmet
  • 1963: Bazıları Dayak Sever
  • 1963: Beyoğlu Piliçleri
  • 1963: Büyük Yemin
  • 1963: Çapkın Kız
  • 1963: Çiçeksiz Bahçe
  • 1963: Dişi Kurt
  • 1963: Kara Yılan
  • 1963: Kızlar Büyüdü
  • 1963: Leyla İle Mecnun Gibi
  • 1963: Makber
  • 1963: Menekşe Gözler
  • 1963: Şafak Bekçileri - Diyalog
  • 1963: Tatlı Sert
  • 1963: Yabancı Kız
  • 1963: Yavaş Gel Güzelim
  • 1964: Bücür
  • 1964: Afilli Delikanlılar
  • 1964: Asfalt Rıza
  • 1964: Avare Yavru ve Filinta Kovboy
  • 1964: Bana Derler Külhanlı
  • 1964: Bir İçim Su
  • 1964: Bomba Gibi Kız - Diyalog
  • 1964: Evcilik Oyunu
  • 1964: Fabrikanın Gülü
  • 1964: Gecelerin Kadını
  • 1964: Günahsız Katiller
  • 1964: Halk Çocuğu
  • 1964: Hepimiz Kardeşiz
  • 1964: İstanbul'un Kızları
  • 1964: Kader Kapıyı Çaldı
  • 1964: Macera Kadını
  • 1964: Meyhaneci
  • 1964: Mualla
  • 1964: Muhteşem Serseri
  • 1964: Sarı Kızla Kopuk Ahmet
  • 1964: Şehrazat - Diyalog
  • 1964: Sen Vur Ben Kırayım
  • 1964: Taşralı Kız
  • 1964: Tophaneli Osman
  • 1964: Varan Biiir
  • 1964: Yalnız Değiliz
  • 1964: Yiğitler Yatağı
  • 1964: Yılların Ardından
  • 1965: Ağlayan Gözlerim
  • 1965: Ah Bu Dünya
  • 1965: Aşkım Silahımdır
  • 1965: Babasına Bak Oğlunu Al
  • 1965: Bir Gönül Oyunu
  • 1965: Canın Cehenneme
  • 1965: Dağların Oğlu
  • 1965: Deli Futbolcu
  • 1965: Dudaktan Kalbe
  • 1965: Galatalı Fatma
  • 1965: Gençliğe Veda
  • 1965: Güneşe Giden Yol - Diyalog
  • 1965: Kan Gövdeyi Götürdü
  • 1965: Korkunç İntikam
  • 1965: Kumarbaz
  • 1965: Lafını Balla Kestim
  • 1965: Oğlum Oğlum
  • 1965: Serseri Aşık
  • 1965: Sevgili Öğretmenim
  • 1965: Şoförün Kızı
  • 1965: Üç Kardeşe Bir Gelin
  • 1965: Uzakta Kal Sevgilim
  • 1965: Veda Busesi
  • 1965: Yabancı Olduk Şimdi
  • 1965: Yasak Cennet
  • 1965: Yasak Sokaklar
  • 1965: Yıldızların Altında
  • 1966: Avare Kız
  • 1966: Ayrılık Şarkısı
  • 1966: Beyoğlu Esrarı
  • 1966: Çirkin Kral
  • 1966: Fakir ve Mağrur
  • 1966: Karanlıklar Meleği
  • 1966: Ailenin Yüz Karası
  • 1966: Altın Çocuk
  • 1966: Aşkın Gözyaşları
  • 1966: Aslan Pençesi - Diyalog
  • 1966: Bu Şehrin Belalısı
  • 1966: Dağ Çiçeği
  • 1966: Erkek ve Dişi - Diyalog
  • 1966: Fakir Çocuklar
  • 1966: Gariban
  • 1966: Geceler Yarim Oldu
  • 1966: Günah Çocugu
  • 1966: Günahkar Kadın
  • 1966: İntikam Ateşi
  • 1966: Kaderin Cilvesi
  • 1966: Kadın Avcıları
  • 1966: Kaldırım Meleği
  • 1966: Katiller De Ağlar
  • 1966: Kibar Haydut
  • 1966: Kıran Kırana
  • 1966: Milyonerin Kızı
  • 1966: Para Kadın Ve Silah
  • 1966: Silahların Kanunu
  • 1966: Şoför Deyip Geçmeyin
  • 1966: Vahşi Sevda
  • 1966: Vatan Kurtaran Aslan
  • 1966: Vur Emri
  • 1966: Yosma
  • 1967: Altın Çocuk Beyrut'ta
  • 1967: Cici Gelin
  • 1967: Kader Bağı
  • 1967: Malkoçoğlu Krallara Karşı
  • 1967: Anjelik Osmanlı Saraylarında
  • 1967: Aslan Yürekli Kabadayı
  • 1967: Ayrılsak Da Beraberiz
  • 1967: Beni Katil Yaptılar
  • 1967: Bir Katil Sevdim
  • 1967: Hacı Murat
  • 1967: Hırçın Kadın
  • 1967: Kanunsuz Kahraman / Ringo Kid
  • 1967: Kiralık Kadın
  • 1967: Mühür Gözlüm
  • 1967: Ölünceye Kadar
  • 1967: Ömrümce Ağladım
  • 1967: Osmanlı Kabadayısı
  • 1967: Parmaklıklar Arkasında
  • 1967: Üvey Ana
  • 1967: Yıkılan Yuva
  • 1967: Zilli Nazife
  • 1968: Artık Sevmeyeceğim - Diyalog
  • 1968: İstanbul Tatili
  • 1968: Malkoçoğlu Kara Korsan
  • 1968: Tahran Macerası
  • 1968: Alevli Yıllar
  • 1968: Benim De Kalbim Var
  • 1968: Çatallı Köy
  • 1968: Dördü De Seviyordu
  • 1968: Eşkiya Kanı
  • 1968: İftira
  • 1968: İstanbul'u Sevmiyorum
  • 1968: Kader
  • 1968: Kadın Değil Baş Belası
  • 1968: Kahveci Güzeli
  • 1968: Kanlı Oba
  • 1968: Leylaklar Altında
  • 1968: Mafia Ölüm Saçıyor
  • 1968: Parmaksız Salih
  • 1968: Sabah Yıldızı
  • 1968: Sevda
  • 1968: Şeyh Ahmet
  • 1968: Vuruldum Bir Kıza
  • 1968: Yaratılan Kadın
  • 1969: Ateşli Çingene
  • 1969: Bana Derler Fosforlu
  • 1969: Fato / Ya İstiklal Ya Ölüm
  • 1969: Fosforlu Cevriyem
  • 1969: Hayat Kavgası
  • 1969: Malkoçoğlu Akıncılar Geliyor
  • 1969: Malkoçoğlu Cem Sultan
  • 1969: Sonbahar Rüzgarları
  • 1969: Boş Çerçeve
  • 1969: Erkek Fatma
  • 1969: Esmerin Tadı Sarışının Adı
  • 1969: Hancı
  • 1969: İntikam Yemini
  • 1969: Kibar Ali
  • 1969: Kınalı Yapıncak
  • 1969: Reyhan
  • 1969: Serseri Kabadayı
  • 1969: Tatlı Sevgilim
  • 1970: Ankara Ekspresi
  • 1970: Arım, Balım, Peteğim
  • 1970: Cafer Bey
  • 1970: Ferhat İle Şirin
  • 1970: Hayatım Sana Feda
  • 1970: İsportacı Kız
  • 1970: Kara Gözlüm
  • 1970: Selahattin Eyyubi
  • 1970: Söz Müdafaanın
  • 1970: Yarım Kalan Saadet
  • 1970: Zeyno
  • 1970: Bülbül Yuvası
  • 1970: Darıldın Mı Cicim Bana?
  • 1970: Erkeklik Öldü Mü Abiler
  • 1970: Güller Ve Dikenler
  • 1970: Kader Bağlayınca
  • 1970: Sevenler Ölmez (diyalog)
  • 1970: Yaban Gülü
  • 1970: Yaralı Ceylan
  • 1971: Bebek Gibi Maşallah
  • 1971: Hak Yolu
  • 1971: Ömrümce Unutamadım
  • 1971: Önce Sev Sonra Öldür
  • 1971: Satın Alınan Koca
  • 1971: Sevmek Ve Ölmek Zamanı
  • 1971: Zehir Hafiye
  • 1971: Mıstık
  • 1971: Rüzgar Murat
  • 1971: Üvey Ana
  • 1972: Afacan Küçük Serseri
  • 1972: Çöl Kartalı
  • 1972: Sisli Hatıralar
  • 1972: Üç Sevgili
  • 1972: Behçet Cezayir'de
  • 1972: Benimle Sevişir Misin?
  • 1972: Çile
  • 1972: Evlat
  • 1972: Gümüş Gerdanlık
  • 1972: Takip
  • 1972: Vukuat Var
  • 1972: Zehra
  • 1972: Zulüm
  • 1973: Afacan Harika Çocuk
  • 1973: Dert Bende
  • 1973: Ekmekçi Kadın
  • 1973: Gönülden Yaralılar - Öykü
  • 1973: Oğlum Osman
  • 1973: Yaban
  • 1973: Aşka Selam Kavgaya Devam
  • 1973: Bir Garip Yolcu
  • 1973: Dikiz Aynası
  • 1973: İki Süngü Arasında
  • 1973: Kahpe
  • 1973: Kan Ve Kin
  • 1973: Kara Şeytan
  • 1973: Kara Toprak
  • 1973: Kızım
  • 1973: Sen Alın Yazımsın
  • 1973: Şüphe
  • 1974: Belalılar
  • 1974: Ablam
  • 1974: Avanta Yok
  • 1974: Çakal
  • 1974: Ceza
  • 1974: Deli Ferhat
  • 1974: Diriliş
  • 1974: Düşmanlarım Çatlasın
  • 1974: Gariban
  • 1974: Garip Kuş
  • 1974: Kara Boğa
  • 1974: Kır Çiçeği
  • 1974: Silemezler Gönlümden
  • 1974: Talihsiz Yavrum
  • 1974: Talihsizler
  • 1974: Unutama Beni
  • 1975: Cellat
  • 1975: Cemil
  • 1975: Deli Yusuf
  • 1975: Büyük Soygun
  • 1975: Eski Kurtlar
  • 1975: Fırtına Behçet
  • 1975: Kadınlar Hayır Derse
  • 1975: Kara Şahin
  • 1975: Kokla Beni Melahat
  • 1975: Sevgili Halam
  • 1975: Tatlı Tatlı
  • 1976: Devlerin Aşkı
  • 1976: Sütübözük
  • 1976: Aman Karım Duymasın
  • 1976: Deli Gibi Sevdim
  • 1977: İstasyon
  • 1977: Çırılçıplak
  • 1979: Umudumuz Şaban - Diyalog
  • 1979: İnsan Sevince
  • 1979: Kara Kafa
  • 1980: Devlet Kuşu
  • 1980: Kartal Murat - Diyalog
  • 1981: Gol Kralı - Diyalog
  • 1982: Ölmeyen Arkadaşlık
  • 1983: Üç İstanbul - Dizi
  • 1984: Birkaç Güzel Gün İçin
  • 1984: Darbe
  • 1985: Bir Kadın, Bir Hayat
  • 1986: Garip - Diyalog
  • 1986: Aşk Dediğin Laftır
  • 1986: Cilalı İbo Maceralar Peşinde
  • 1986: Dayak Cennetten Çıkma
  • 1986: Elmayı Kim Isırdı
  • 1986: Oğlum Oğlum
  • 1987: Damgalı Adam
  • 1987: Donanmanın Gülü
  • 1987: Günah Gecesi
  • 1988: Yaprak Dökümü - Dizi
  • 1990: Minyeli Abdullah 2
  • 1992: Bir Daha Asla
  • 1992: Gönül Sultanları: Bisr-i Hafî - Bir Zamanlar Sarhoştu

Ödüller[değiştir | kaynağı değiştir]


Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Perdemizin Tipleri: Bülent Oran" (PDF). Sinema 60 dergisi. 22 Mart 1961. s. 15. 11 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). 
  2. ^ "Bülent Oran". TSA. 11 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "Bülent Oran". Biyografya. 4 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ a b Engin Ayça, Nezih Coş, Atilla Dorsay (Mayıs 1973). "Senaryo Yazarı Bülent Oran'la Bir Konuşma" (PDF). Yedinci Sanat dergisi, 3. s. 15. 11 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). 
  5. ^ Hülya Arslanbay (Temmuz 1993). ""Ben Patrondan Yanayım" Bülent Oran" (PDF). Antrakt dergisi. 11 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). 
  6. ^ "Bülent Oran". Görsel Hafıza Projesi. BÜ Mithat Alam Film Merkezi. 2005. 4 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  7. ^ "Bülent Oran". imdb. 7 Şubat 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi.