Atilla Dorsay

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Atilla Dorsay
Doğum 17 Mart 1939 (1939-03-17) (81 yaşında)
İzmir
Meslek Sinema eleştirmeni, yazar, gazeteci, mimar.
İkamet İstanbul
Milliyet Türkiye Türk
Vatandaşlık Türkiye
Konu Sinema
Önemli ödülleri
  • Legion d’honneur
  • Palmes académiques
  • TDK Basın Ödülü
  • İstanbul, İzmir ve Antalya festivalleri Emek Ödülleri

Atilla Dorsay (d. 17 Mart 1939, İzmir), Türk sinema eleştirmeni, yazar, gazeteci, mimar.

Yaşam öyküsü[değiştir | kaynağı değiştir]

1964 yılında Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nden Yüksek Mimar olarak mezun olan Dorsay, iki yıl sonra Cumhuriyet gazetesinde sinema üzerine yazmaya başladı ve zamanla bunu asıl meslek olarak seçti. Cumhuriyet’te 27 yıl sürekli yazdıktan sonra Milliyet ve Yeni Yüzyıl gazetelerinde yazdı. En son olarak Sabah'ta yazmaya başladı. Tarihî Emek Sineması'nın yıkılması üzerine 8 Nisan 2013 tarihinde yazdığı köşe yazısıyla da bu gazeteden ayrıldı.[1] Şu an Yarına Bakış gazetesinde yazarlığa devam etmektedir.[2]

Sinema dışında yemek kültürü, şehircilik ve yaşam kültürü üzerine yazılar yazarak kitaplaştırdı. İKSV yürütme kurulu ve SİYAD kurucu üyesi ve onursal başkanı olan Atilla Dorsay, aynı zamanda müzikle de ilgilenmektedir. 1986'dan bu yana TRT 2'de sinema üzerine programlar yapan Dorsay, ayrıca o yıldan 1995'e kadar dokuz yıl boyunca TRT Radyo 3’te müzik programları yaptı. Daha sonra bir süre, atv'de yayınlanan Yaşamdan Dakikalar adlı haftalık söyleşi programında yer aldı.

Çeşitli festival ve yarışmalarda jüri üyeliği yapan yazar, FIPRESCI (Uluslararası Sinema Eleştirmenleri Federasyonu)’nun Türkiye temsilcisidir. 1979'da çevrilen Vatandaş Rıza adlı bir de film senaryosu yazmış olup, sadece Yeşilçam değil, dünya sinemalarını da yakından izlemektedir. Bugüne kadar 40'tan fazla kitap yazmıştır.

Sinema eleştirmenliğine başlayışını Can Dündar'la röportajında şöyle anlatır:

"Türk sineması da 60'ların sonlarında büyük bir atılım halindeydi. Lütfü Akad en güzel filmlerini yapıyordu. Yılmaz Güney olayı, Seyit Han filmiyle patlak vermişti ve ben de büyük heyecan içindeydim. Ve 1970 yılı gelip çatıp Umut filmi bomba gibi patlayınca, gazete yöneticileriyle konuştum ve ben de Türk sineması hakkında yazmaya başladım. Ve Yılmaz Güney'in filmleriyle birlikte Türk sineması eleştirmenliğine de soyundum ve bu o zamandan beri aksamadan devam etti. Öyle ki, 70'li yıllarda yazdığın yazılar, biraz da 'Umut' filminden yola çıkarak "Sinemamızın Umut Yılları" adıyla kitaplaştı."[3]

Ödülleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Legion d’honneur
  • Palmes académiques
  • TDK Basın Ödülü
  • İstanbul, İzmir ve Antalya Film Festivalleri Emek Ödülleri

Bazı eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1977 - Mitos ve Kuşku, 1977, Görsel Yayınlar
  • 1984 - Sinema ve Çağımız 1, 1984, Hil Yayın
  • 1985 - Sinema ve Çağımız 2, 1985, Hil Yayın
  • 1986 - Beyaz Perdede Kırmızı Filmler, 1986, Cep Kitapları
  • 1986 - Yüzyüze, 1986, Çağdaş Yayınları
  • 1986 - Sinemayı Sanat Yapanlar, 1986, Varlık Yayınları
  • 1986 - Yönetmenler, Filmler, Ülkeler 1, 1986, Varlık Yayınları
  • 1988 - Yönetmenler, Filmler, Ülkeler 2, 1988, Varlık Yayınları (ISBN 975-434-009-9)
  • 1988 - Yılmaz Güney Kitabı,1988, Varlık Yayınları (ISBN 975-434-002-1)
  • 1989 - Sinemamızın Umut Yılları 1970-80 Arası Türk Sinemasına Bakışlar, 1989, İnkılap Kitabevi (ISBN 975-10-0160-9)
  • 1990 - Yüreğimin Orta Yeri Sinema, 1990, Altın Kitaplar
  • 1991 - Benim Beyoğlum, 1991, Çağdaş Yayıncılık. 1993, Varlık Yayınları
  • 1991 - O İsimler, O Yüzler, 1991, Varlık Yayınları (ISBN 975-434-064-1)
  • 1993 - Ağız Tadıyla, 1993, Varlık Yayınları (ISBN 975-434-114-1)
  • 1994 - Ajda Pekkan'ın Yüzü ya da Değişimler Çağı, Varlık Yayınları (ISBN 975-434-137-0)
  • 1995 - 12 Eylül Yılları ve Sinemamız 160 Filmle 1980-90 Arası Türk Sinemasına Bakışlar, 1995, İnkılap Kitabevi (ISBN 975-10-0899-9)
  • 1995 - 100 Yılın 100 Yönetmeni, 1995, Remzi Kitabevi (ISBN 975-14-0513-0) - Dorsay'a göre sinema sanatına yön vermiş olan 100 yaratıcı yönetmenin kronolojik bir sırayla incelendiği bu eser sinemanın 100. Yılı dolayısıyla kaleme alınmıştır. Bol miktarda siyah beyaz fotoğrafla desteklenmiş olan bu hacimli kitapta her bir yönetmenin yaşam öyküsü, sinema tarzı ve sinema tarihi açısından neden önemli olduğuyla ilgili bilgilerin yanı sıra maddelerin sonunda yönetmenin kısa bir filmografisi de kutucuklar içinde verilmiştir. Bu filmografi kutucukları içerisinde o yönetmenin en önemli filmleri kronolojik olarak sıralanırken, filmlerin özgün adlarının yanı sıra Türkiye'de sinemalarda gösterildiği adları da belirtilmiştir.
  • 1996 - 100 Yılın 100 Filmi, 1996, Remzi Kitabevi (ISBN 975-14-0553-X) - Dorsay'a göre sinemada önemli izler bırakmış olan filmlerin seçilmesinde de, tıpkı 100 yaratıcı yönetmenin seçilmesinde olduğu gibi kaçınılmaz olarak yazarın kişisel tercihleri belirleyici olmuştur. Yine ilk kitapta olduğu gibi bu kitapta da 100 film (aslında kitapta 105 film var) kronolojik bir sırayla yer almıştır.
  • 1998 - Sinema ve Çağımız, 1998, Remzi Kitabevi (ISBN 975-14-0640-4)
  • 1998 - Hayatımızı Değiştiren Filmler 1985-1995, 1998, Remzi Kitabevi (ISBN 975-14-0622-6)
  • 1999 - 100 Yılın 150 Oyuncusu, 1999, Remzi Kitabevi (ISBN 975-14-0690-0)
  • 2000 - Sinema ve Kadın, 2000, Remzi Kitabevi (ISBN 975-14-0764-8)
  • 2001 - Düşen Yapraklar, Geçen Yıllar Işık ve Gölge Yazıları, 2001, Remzi Kitabevi (ISBN 975-14-0782-6)
  • 2002 - Bir Kıtadan Öbürüne Yaşam ve Ölüm Kentleri, 2002, Remzi Kitabevi (ISBN 975-14-0885-7)
  • 2003 - Sümbül Sokağın Tutsak Kadını, 2003, Remzi Kitabevi (ISBN 975-14-0612-9)
  • 2003 - Ne Şurup - Şeker Şarkılardı Onlar: Kişisel Bir 20. Yüzyıl Pop Müzik Tarihi, 2003, Remzi Kitabevi
  • 2004 - İşte Büyü Zamanı Tutkulu Sinema Yazıları, 2004, Nokta Yayınları (ISBN 975-8823-69-8)
  • 2004 - Sinemamızda Çöküş ve Rönesans Yılları: Türk sineması 1990-2004, 2004, Remzi Kitabevi (ISBN 975-14-1009-6)
  • 2006 - Hayatımızı Değiştiren Filmler 1995-2005, 2006, Remzi Kitabevi (ISBN 975-14-1148-3)
  • 2006 - Bir Eleştirmenin Objektifinden - Through the Lens of a Film Critic, 2006, Altın Portakal Yayınları (ISBN 9944-5665-2-7)
  • 2008 - Sinema... ve Unutulmayanlar, 2008, Remzi Kitabevi (ISBN 978-975-14-1263-8)
  • 2009 - Dorsay'ın Penceresinden, 2009, Remzi Kitabevi (ISBN 978-975-14-1360-4)
  • 2012 - Hepsi Senin İçin - Tuhaf Aşk Öyküleri -, Atilla Dorsay, (1. Basım) Altın Kitaplar, 2012, Öykü Dizisi, 128 sayfa (ISBN 978-975-2114-39-5) [4]
  • 2015 - Hayatımızı Değiştiren Filmler 2005-2015, Remzi Kitabevi

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Atilla Dorsay: Veda Zamanı
  2. ^ "Atilla Dorsay, Yazar: Yarına Bakış Gazetesi". yarinabakis.com. 2 Mayıs 2016. 6 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2016. 
  3. ^ "Bkz.: Can Dündar - Atilla Dorsay Röportajı". 24 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2009. 
  4. ^ "Hepsi Senin İçin - Tuhaf Aşk Öyküleri-, Atilla Dorsay". idefix.com. 22 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2012. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]