İçeriğe atla

Agah Oktay Güner

Kontrol Edilmiş
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Agâh Oktay Güner
Türkiye Kültür Bakanı
Görev süresi
6 Mart 1996 - 28 Haziran 1996
Başbakan Mesut Yılmaz
Yerine geldiği Fikri Sağlar
Yerine gelen İsmail Kahraman
Türkiye Ticaret Bakanı
Görev süresi
21 Temmuz 1977 - 5 Ocak 1978
Başbakan Süleyman Demirel
Yerine geldiği Ziya Müezzinoğlu
Yerine gelen Teoman Köprülüler
Türkiye Büyük Millet Meclisi
16., 20. ve 21. dönem milletvekili
Seçim bölgesi 1977 – Konya
1995 – Ankara
1999 – Balıkesir
Kişisel bilgiler
Doğum 21 Haziran 1937(1937-06-21)
Bayburt, Türkiye
Ölüm 8 Eylül 2025 (88 yaşında)
Ankara, Türkiye
Defin yeri Karşıyaka Mezarlığı
Partisi Milliyetçi Hareket Partisi
(1977-1980)
Anavatan Partisi (1995-2001)
Doğru Yol Partisi (2001-2002)
Demokrat Parti (2011-2025)
Bitirdiği okul Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Sorbonne Üniversitesi
Mesleği Siyasetçi

Agâh Oktay Güner (21 Haziran 1937, Bayburt - 8 Eylül 2025, Ankara), Türk bürokrat, siyasetçi ve akademisyen.[1] 1977-1978 yılları arasında Süleyman Demirel hükûmetinde Ticaret Bakanı ve 1996 yılında Mesut Yılmaz hükûmetinde kısa bir süre için Kültür Bakanı olarak görev aldı. Bunun yanı sıra, 16. 20. ve 21 dönem milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yer aldı.

İlk yılları ve eğitimi

[değiştir | kaynağı değiştir]

Agah Oktay Güner, 21 Haziran 1937'de Bayburt'ta doğdu. İlk, orta ve lise tahsilini Konya'da tamamladı.[2] Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Paris Sorbonne Üniversitesi'nde ekonomi alanında doktora yaptı.[2]

Kariyeri

[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsünde kamu yönetimi uzmanı, Paris Fransız Planlama Yüksek Okulunda planlama uzmanı olarak görev yaptı. Daha sonra Devlet Planlama Teşkilatı uzmanlığı ve şube müdürlüğü, Ankara Ticaret Odası genel sekreterliği, Milli Prodüktivite Merkezi başkan yardımcılığı, Ticaret Bakanlığı müsteşarlığı, Ankara İktisadî ve Ticarî İlimler Akademisi öğretim üyeliği görevlerinde bulundu.

Milliyetçi Hareket Partisi'nden 5. (XVI) Dönem Konya milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne girdi. 1977 seçimleri ile iş başına gelen Süleyman Demirel Hükümetinde Ticaret Bakanı olarak yer aldı ve bu görevini 1977-1978 yılları arasında sürdürdü. Daha sonra 1995 Türkiye genel seçimleri'nde Anavatan Partisi'nden Ankara milletvekili olarak 20. dönem milletvekili olarak temsil etmeye devam etti.[3] 1999 Türkiye genel seçimleri'nde ise Doğru Yol Partisi'ne geçerek Balıkesir milletvekili seçildi.[4] Bu dönemde Mesut Yılmaz'ın başbakan olarak kurduğu 53. Hükûmette kısa bir süre Kültür Bakanı ve hükûmet sözcüsü oldu.[5] Vekilliği sırasında, Avrupa Konseyi Parlamentosu üyeliği ve Avrupa Konseyi Parlamentosu bütçe komisyonu başkanlığı görevlerinde bulundu.

12 Eylül Darbesi öncesinde, Milliyetçi Hareket Partisi'nin önde gelen isimlerinden birisi oldu.[6] MHP ve Ülkücü Kuruluşlar Davası'nda sanık olarak yargılandı.[7] 16 ay tutuklu kaldıktan sonra, hâkim önüne çıkarıldığı ilk celsede tahliye edildi. Güner savunması sırasında aşağıdaki konuşmayı yapmıştır:[8]

… eğer MHP‟nin meclis kürsüsünde ifade ettiği, yurdun anarşiden kurtarılabilmesi için çıkarılması gereken kanunlar parlamentodan çıksaydı, 12 Eylül müdahalesine gerek kalmayacaktı. 12 Eylül'den sonra kurulan hükümet döneminde bizim siyasi fikirlerimizin büyük bir bölümü de uygulama şansına kavuşmuştur. Ekonomide savunduğu bütün fikirler 12 Eylül'den bu yana tek tek kurumlaşan, memleketin kurtarılması için siyasi tercihi güçlü devlet ilkesine bugünkü iktidarın uyduğu, dolayısıyla fikirleri iktidar, kendileri tutuklu siyasi kadro dünya siyaset tarihinde yalnızca bizden ibarettir.

1994 yılında Aziz Nesin'in bir dönem çok konuşulan ''Bu halkın %60'ı aptaldır'' sözü Agah Oktay Güner'in bulunduğu programda söylenilmişti.[9] 2000 yılındaki Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi'ne aday olmuş fakat 2. turda çekilmiştir.[4] 15 Ocak 2011 tarihinde yapılan Demokrat Parti kongresinde bu partinin genel idare kuruluna seçildi.[10] 2014 yılında Halk TV'de Yaşar Okuyan ve Hasan Fehmi Güneş ile beraber program sundu. Türkiye Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Vakfı (TESAV) başkanlığı görevini yürüttü.

Özel hayatı ve ölümü

[değiştir | kaynağı değiştir]

2000 yılında on yıl evli kaldığı ikinci eşi Nursevil Güner ile geçimsizlik nedeniyle boşandı.[11] İlk evliliğinden üç, ikinci evliliğinden iki çocuğu olan Güner[12], 8 Eylül 2025'te Ankara'da 88 yaşında öldü.[13] 9 Eylül 2025'te ilk olarak TBMM düzenlenen törenin ve ardından Ahmet Hamdi Akseki Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Karşıkaya Mezarlığı'na defnedildi.[14]

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ "Türkiye Parlamento Tarihi kitabı 3. Cilt" (PDF). 12 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 28 Şubat 2023. 
  2. ^ a b "Başkanımız Agah Oktay Güner". Türkiye Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Vakfı. 4 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2025. 
  3. ^ Kolektif (12 Ocak 2022). Teori ve Eylem 2021 Yılı Cildi (PDF versiyonu). Ginko Kitap. 
  4. ^ a b "3 milyon YTL kuş olup uçtu". www.hurriyet.com.tr. 30 Mayıs 2007. Erişim tarihi: 9 Eylül 2025. 
  5. ^ BABA, COŞKUN (29 Ocak 2020). Meclis tutanaklarının mantıksal açıdan incelenmesi: “TBMM 20. Dönem 1. Yasama Yılı Genel Kurul tutanakları örneğinde” (İngilizce). Hiperlink eğit.ilet.yay.san.tic.ve ltd.sti. ISBN 978-605-281-672-1. 
  6. ^ "Yargıya bırakmam intihar ederim". 29 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2011. 
  7. ^ "MHP İddianamesi Hukuk Rezaletidir..." 6 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2011. 
  8. ^ Milliyetçi Siyasette Bir Fikir ve Aksiyon Adamı; Agah Oktay Güner 24 Temmuz 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Merve Gündoğan, 2017
  9. ^ "Agah Oktay Güner'de oradaydı". Arkagüverte. 2 Kasım 2021. 27 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2017. 
  10. ^ "'Kırat'ın yeni genel başkanı Zeybek". 18 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2011. 
  11. ^ "Nakit 40 milyar verdi, tek celsede eşinden boşandı". www.hurriyet.com.tr. 10 Ekim 2000. Erişim tarihi: 9 Eylül 2025. 
  12. ^ Tayyar, Şamil (15 Haziran 1998). "Agah Oktay Güner eşinden boşanıyor". Sabah. 28 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2025. 
  13. ^ "Eski Bakan Agah Oktay Güner, hayatını kaybetti". DHA. Hürriyet. 9 Eylül 2025. 9 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2025. 
  14. ^ Müezzinoğlu, Ebru Gül (9 Eylül 2025). "Eski Kültür Bakanı Agah Oktay Güner son yolculuğuna uğurlandı". Ulusal Kanal. Erişim tarihi: 9 Eylül 2025. 
Siyasi görevi
Önce gelen:
Fikri Sağlar 		Türkiye Kültür Bakanı
6 Mart 1996 - 28 Haziran 1996 		Sonra gelen:
İsmail Kahraman
Önce gelen:
Ziya Müezzinoğlu 		Türkiye Ticaret Bakanı
21 Temmuz 1977 - 5 Ocak 1978 		Sonra gelen:
Teoman Köprülüler
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Agah_Oktay_Güner&oldid=36642640" sayfasından alınmıştır