Lüksemburgca

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Lüksemburgca (Lüksemburgca: Lëtzebuergesch, Fransızca: Luxembourgeois, Almanca: Luxemburgisch, Walloon dili: Lussimbordjwès) Lüksemburg'un resmi dillerinden biridir. 1984 yılında Almanca ve Fransızca'nın yanında, Lüksemburg'un resmî dili olarak kabul edilmiştir. Dünya çapında 300,000 kişi Lüksemburgca konuşabilmektedir.

[değiştir] Dil Ailesi

Lüksemburgca, Hint-Avrupa dil ailesinin Yüksek Almanca dil grubunun Batı Merkezi Almanca kısmında yer alan bir dildir.

[değiştir] Alfabe

Lüksemburgca 26 harfli bir Latin Alfabesi'yle yazılır. Diyakritik işaret almış 3 farklı harf vardır: "é", "ä" ve "ë".

[değiştir] Değişim

Bir sözcüğün sonunda yer alan -n, başka bir sözcükle birleşme olduğunda silinir.

(Sözcükler arasında) den + Ball → de Ball ("Top"), wann + mer ginn → wa mer ginn ("Biz giderken")

(Birleşik sözcüklerde) Dammen + Schong → Dammeschong ("Kadın ayakkabıları")
Aşağıdaki gibi durumlarda ise -n silinmez:
- n, d, t, z, or h harflerinden önce.
  
  den Tuerm ("kule"), wann hien drénkt ("O (eril) içerken")
  
  Gromperenzalot ("Patates salatası"), fënnefandrësseg ("35")
- Bir sesli harften önce
  
  den Apel ("elma"), wann ech ginn ("Ben giderken")
  
  Ouerenentzündung ("kulak iltihabı")
- Cümlenin sonunda veya bir noktalama işaretinden önce.
  
  Ech hunn (wéi gëschter) vill geschafft. ("Çok iş yaptım (Tıpkı dün olduğu gibi)")
Bu silme, başlarında s: säin, si/se/s', sech, seng, sou (Ve belki diğerleri) bulunan sözcüklerde ve bunları takip eden sözcüklerden önce isteğe bağlıdır.