Maraş Muharebesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Maraş Muharebesi
Kurtuluş Savaşı Güney Cephesi
Maraşsavunması.jpg
Sütçü İmam'ın Fransız askerlere kurşun atışı
Tarih 21 Ocak - 12 Şubat 1920
Bölge Maraş
Sonuç Türk zaferi. Maraş'ın kurtuluşu.
Taraflar
Türkiye Kuvayı Milliye Fransa Fransa

Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti Ermeni Lejyonu

Komutanlar
Türkiye Arslan Bey (Toğuzata)

Türkiye Kılıç Ali Bey (Ali Kılıç)

Fransa General Quérette

Fransa Yarbay Robert Normand
Fransa Binbaşı Corneloup
Fransa Yüzbaşı Pierre-Jean Daniel André

Güçler
30.000 (sivil milisler de dahil olmak üzere) 45.000
Kayıplar
4000 ölü 6500 ölü
280 yaralı
170 kayıp
300 ağır yaralı

Maraş Muharebesi, I. Dünya Savaşı'nda yenilmesi üzerine, Osmanlı İmparatorluğu ile 30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Mütarekesi[1] çerçevesinde Anadolu'nun birçok yeri gibi Maraş'ın da işgal altına girmesi ile işgal güçlerine karşı 21 Ocak 1920'de başlayan direniş, 12 Şubat 1920 tarihinde işgalin ortadan kalkması ile sonuçlanmıştır.

Sütçü İmam olayı[değiştir | kaynağı değiştir]

Savaş çıkacağının ilk kıvılcımı 31 Ekim 1919'da Sütçü İmam Olayı ile yaşandı. Ermeni-Fransız Lejyon askerlerin Uzunoluk Hamamı'ndan çıkan peçeli Türk kadınlarına el uzatmaları sonucunda ayaklanan Türkler Ermeni-Fransızlara saldırmaya çalışsa da Ermeni-Fransız askerler, olaya müdahale etmek isteyen Çakmakçı Sait'i yaraladı[2]. Sütçü İmam'ın da karşılık vererek Ermeni-Fransız lejyonerlere kurşun atmasından sonra kısa süreli bir arbede yaşandı.[3]

Bayrak Olayı[değiştir | kaynağı değiştir]

27 Kasım 1919'da Agop Hırlakyan'ın evinde Fransız komutanı için bir dans tertiplenir. Komutanın dansa davet ettiği Ermeni kızı "Sizinle dans etmekten mazurum. Çünkü kendimi esarette hissediyorum. Kalede Türk Bayrağı dalgalandığı sürece, sizinle dans edemem" diyerek teklifini kabul etmez. Bunun üzerine kaledeki Türk Bayrağı indirilir.[kaynak belirtilmeli] Fransızların şehrin kalesindeki Türk Bayrağı'nı indirmeleri, suçsuz kişileri öldürmeleri, Maraş ileri gelenlerini tutuklamaları tepkileri artırdı. Ulu Cami İmamı Rıdvan Hoca'nın "Kalesinde bayrağı dalgalanmayan ülkede cuma namazı kılınmaz!" sözü, halkı Fransızlara karşı harekete geçirdi. Kaleye saldıran Maraş halkı, içerideki Fransız askerlerini etkisiz hâle getirip yeniden Türk bayrağını dikti. Bunun üzerine 72 gün boyunca şehrin her yanında çatışma çıktı. Muharebe sırasında yaşanan en büyük çarpışma Türkoğlu Savunması idi. Ayrıca Pazarcık'ta da bir savunma yapılmıştır. Elbistan ve çevresinden de önemli derecede yardım gönderilmiştir.[4] Daha sonra Fransızlar şehri 11 Şubat 1920'de boşalttı. [5] Fransızlar İslahiye yolunda Kuva-yi Milliye saldırılarına uğradı. Böylece 200 kayıp verdi.

Savaş sonucunda[değiştir | kaynağı değiştir]

Sütçü İmam Türbesi
Rıdvan Hoca, halkla Maraş Kalesi'ne yürürken

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://www.kahramanmaras.gov.tr/anasayfa.asp?menu=1&ana=2&alt=1&sayfa=19
  2. ^ Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
  3. ^ Alim Öztürk (2007). "T.C İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 1". Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü. ss. s. 26. 
  4. ^ http://www.elbistan.bel.tr/tarihce.asp
  5. ^ Metin Özdamarlar (2009). "Milli Yemin (1919-1921)". Timaş Yayınevi. ss. s. 26. 
  6. ^ http://www.kahramanmaras.gov.tr/anasayfa.asp?menu=1&ana=2&alt=1&sayfa=28
  7. ^ http://www.kahramanmaras.gov.tr/anasayfa.asp?menu=1&ana=2&alt=1&sayfa=29