Tifüs

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Esculaap4.svg     Bu maddede yazılanlar yalnızca bilgi verme amaçlıdır.
Yazılanlar, doktor uyarısı ya da önerisi değildir.

Bu madde tifüs hastalığı hakkındadır. İlişkisiz bir hastalık olan tifo ile karıştırılmamalıdır.
Tifüs, Rickettsia bakterilerinin etken olduğu bulaşıcı hastalıktır. Neden olan etken bakteriler hücre içinde yaşama özelliği gösterirler, hücre dışında uzun süre canlı kalamazlar.

Etken[değiştir | kaynağı değiştir]

Bulaşma yolu[değiştir | kaynağı değiştir]

Hastalık; akut tifüslü insanların kanını emerek infekte olan insan bitinin infeksiyonu diğer insanlara taşımasıyla bulaşır. İnfekte bit, diğer insanlardan kan emerek beslenirken rickettsiaları cilt üzerinde bırakır. Bu kişiler saçlarını ovalarken, rickettsiaları ya da bit parçacıklarını bitin ısırdığı yerin içine sokarak infekte olurlar. Herhangi bir hayvan kaynağı yoktur

Semptomlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Epidemik tifüs[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Titreme
  • Öksürük
  • Deliryum
  • Yüksek ateş (40 °C)
  • Eklem ağrısı
  • Düşük kan basıncı
  • Döküntü
  • Fotofobi (Işığa duyarlılık)
  • Şiddetli baş ağrısı
  • Şiddetli kas ağrısı
  • Stupor
  • Sırt ağrısı

Endemik tifüs[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Karın ağrısı
  • Sırt ağrısı
  • Vücudun ortasından başlayan ve yayılan mat kırmızı döküntü
  • Çok yüksek ateş (41 ° C)
  • Kuru öksürük
  • Baş ağrısı
  • Eklem ağrısı
  • Bulantı
  • Kusma

Hastalığın Seyri[değiştir | kaynağı değiştir]

Belirtilerin başlangıcı değişkendir ancak daha çok ani başlar ve ilk belirtiler; baş ağrısı, titreme, yüksek ateş, takatsizlik, öksürme ve şiddetli kas ağrısıdır. 5-6 gün sonra, ilk önce vücudun üst bölümünde başlayan ve daha sonra yüz, avuç içi ve ayak tabanı hariç vücudun her yerine sıçrayan maküler cilt kabarıkları (koyu benekler) görülür. Özel tedavi uygulanmazsa, vaka ölüm oranı %40'lara çıkabilir. Bitle bulaşan tifüs, salgına neden olan tek rickettsia hastalığıdır.

Coğrafi dağılım[değiştir | kaynağı değiştir]

Afrika'nın ortası ve doğusunda, Amerika'nın ortası ve güneyi, Asya'nın soğuk bölgelerinde (dağlık) görülür. Tifüse, aşırı kalabalığın ve kötü hijyen koşullarının hakim olduğu cezaevleri ve mülteci kampları gibi yerlerde de rastlanır.

Yolcular için risk[değiştir | kaynağı değiştir]

Yolcuların çoğu için çok düşük risk mevcuttur. Mülteci kamplarında görev alan ve kalabalık, kötü hijyen koşullarının hakim olduğu diğer uygulamalar içerisinde yer alan insani yardım görevlileri risk altında olabilir.

Profilaksi[değiştir | kaynağı değiştir]

Mevcut değildir. Bitin vücudu istila etmesini önlemek üzere temizlik yapmak çok önemlidir. Vücut bitini kontrol etmek ve yüksek risk altındaki insanların giysilerinde kullanmak üzere pudra haşarat ilaçları vardır.

Tedavi[değiştir | kaynağı değiştir]

Hastalık tedavisiz bırakıldığında ölümcül olabilir. Tedavi çoğunlukla antibiyotiklerle yapılır.[1]

Bu hastalık Türkiye'de pek fazla görülmez.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Typhus, MedLine,National Institutes of Health