Harfçilik

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Harfçilik ya da Letrizm, hiçbir şey anlatmayan, anlamsız şiir; harflerin sesleriyle kurulan, dili aşan, ulusararası bir şiir yaratma akımıdır. Letrizm, Romen asıllı Isidore Isou öncülüğünde başladı. Bu akım, dadaizm gibi, kurulu düzene karşı koymakla kalmaz, dilde de toplu bir değişim yapmak ister. Sözcüklere, sözcüklerin anlamlarına karşı bir ayaklanma özelliği taşır.

Letrizm'e göre dil, harflerin karşılıkları olan seslere dayanmalıdır. Letrizm, kökü dadaizme dayanan, sürrealizmin yanında yer alan, yalnız kurulu düzene , alışılmışa değil, sözcüklere ve sözcüklerin anlamlarına karşı da ayaklanan yeni bir edebiyat akımıdır. Bu akım bizdeki anlamsız tekerlemeleri hatırlatır. (Örn. "Emedin, semedin, cin cin rimedin, efya küfya, künkü feykûn, kaf kaf mutataf, cini muni af") Letristler, ses taklidi yoluyla anlam ötesi müzikal bir etki yaratmak amacını taşırlar.

Harflere harfler, seslere sesler eklenmeleri hiçbir dilde anlam taşımayan yeni sözcüklerle şiirler yazmaları bundan ileri gelmektedir. Bu edebiyat akımı, edebiyat tarihine birkaç eğlendirici örnek bırakrıktan sonra silinip gitmiştir.

Akımın kurucusu Isidore Isou harfçiliği "Harf olmayan veya harf olmayacak hiçbir şey tinsel olarak da var olamaz" biçiminde özetlemiştir. Maurice Lemaître ve François Dufrêne, Letrizmin önde gelen şairleridir.

Letrizm bir edebi akım olarak doğmuş olmasına karşın sinema başta olmak üzere dönemin müzik ve dans akımları üzerinde de etkisini göstermiştir.