Musa

Vikipedi, özgür ansiklopedi

→ Başlığın diğer anlamları için Musa (anlam ayrım) sayfasına bakınız.

Musa (Arapça: موسى, İbranice: מֹשֶׁה Móše) İbrani peygamber,İslam^[1], Hristiyanlık^[2], Yahudilik^[3] dinlerinde ve Bahai^[4] inancından peygamber kabul edilir.

[[Tevrat], Allah tarafından Musa'ya indirilmiştir. Kızıldeniz'i mucizevî bir şekilde âsâsıyla yararak İsrailoğulları'nı Mısır'dan çıkarmış, Firavun ve ordusuİsrailoğulları'nın peşinden gelirken Kızıldeniz'de boğulmuşlardır.

[değiştir] Dinî metinler

Musa'nın hayatı ile ilgili kaynak alınan belgeler dinî metinlerdir. Bunlar Tevrat'ın Çıkış, Levililer, Sayılar ve Tesniye bölümleri ile Kuran-ı Kerim ayetleridir.

[değiştir] Hayatı

Çıkış ve Tekvin'e göre; İsrailoğulları Mısırlı yerliler ile birlikte Nil Deltası'nın doğusunda yaşıyorlardı.Burada ağır işlerde köle olarak çalıştırılmaktaydılar.

Musa, İmran'ın oğludur, Levi kabilesindendir, Yakup'un soyundan gelir ve Annesi Yocheveddir. Kızkardeşi Meryem, erkek kardeşinin adı ise Harundur.

Musa doğduğu sırada Mısırda İsrailoğulları köle olarak en ağır işlerde çalıştırımaktaydı.İsrailoğulları atalarının toprakları olan Kenan illlerine gitmek istedi iseler de Firavun onları bırakmadı. Kur'anı Kerim'e ve Tevrat'a göre: Bir gün Firavun gördüğü bir ruya üzerine İsrailoğullarından doğan bütün erkek çocukların öldürülmesini emretti. Bu hadise Kur'an ve Tevrat'ta yer almaktadır.^[5] ^[6]Bunun üzerine çocuklar öldürülüp Nil Nehrine atıldı.

Ancak erkeklerin azalması bazı işlerin aksamasına sebep oldu ve bunun üzerine Firavun çocukların bir sene öldürülüp bir sene öldürülmemesini emretti.

Musa, çocukların öldürüldüğü sene dünyaya geldi. İmran ve Yocheved ona yalnızca üç ay bakabildi. Kur'ana göre Musa'nın annesine: "Çocuğu emzir, başına geleceklerden korktuğun zaman onu suya (Nil'e) bırak. Korkma, üzülme. Biz şüphesiz onu sana döndüreceğiz ve peygamber yapacağız" denmiştir.^[7] Annesi Musa'yı zift ile birbirine yapıştırılmış otlardan oluşan bir muhafaza içerisinde Nil Nehrine bırakır. Musevi kaynaklara göre firavun'un kızı Thermuthis^[8] ancak Kuran-ı Kerim'e göre karısı^[9] Musa'yı bulur ve saraya alır.

Ancak çocuğun İbranî olduğu kısa sürede anlaşılır. Musa'nın ablası onu emzirecek bir İbranî aile bildiğini söyler ve onu gerçek annesine geri götürür.

Firavun çocuğu bir İbranî olduğu için istemez. Ancak çocuğu daha sonra kabullenir. Bu vak'a Kuran'da şöyle anlatılır: "Firavun'un karısı dedi ki: "Benim için de, senin için de bir göz bebeği; onu öldürmeyin; umulur ki bize yararı dokunur veya onu evlat ediniriz. "Oysa onlar (başlarına geleceklerin) şuurunda değillerdi."^[10] Musa kendi annesi tarafından emzirildikten sonra saraya geri gelir ve ona "çekip çıkarılma" anlamına gelen Musa ismini verir.^[11] ^[12]

[değiştir] İsmi

Musa'nın bulunuşu, çizim Edwin Long.

Tevrat ile Kuran-ı Kerim'e göre Musa "çekmek/çıkarmak" (sudan) anlamına gelmektedir.

Bir diğer inanışa göre Mısırlı bilginler ona Mısırlı dilinde "den olma", "oğul" anlamına gelen Moses ismini vermesini tavsiye etmişlerdir.

[değiştir] Mısır: Salgın hastalıklar ve toplu göç

Musa ve Firavun, 6.yüzyıl İncili

Allah Musa'ya İsrailoğulları'nı firavunun köleliğinden kurtarma görevi verir. Ona bir âsâ verir ve Musa bu âsâ ile lüzumunda içinden yılan çıkarma, hastaları iyileştirme ve nehrin suyunu kan rengine çevirme gibi çeşitli mucizevî işler yapar^[13] Kuran’a göre Musa Firavun’u İsrailoğullarını bırakması ve Allah'a iman etmesi yönünde davet eder.Ancak o bu daveti kabul etmez ve Musa ile Firavun arasında hak ile bâtıl'ın konu aldığı bir çatışma çıkar.Bütün halkı,Allah'a iman etmeye ve onun bir olduğunu kabul etmeye çağırır.Halkta,işleri bırakır ve Musa ile göçe çıkar.Bunu rezillik bulan firavun Musa'nın ve halkın peşine düşer.Asası ile denizi ikiya ayıran Musa halk ile karsı kıyıya geçer.Firavun ve ordusu dinizde boğularak ölürler^[14]^[15]

[değiştir] Musevilik'te ve Hıristiyanlık'ta Musa

Ana madde: Musevilik'te Musa

Museviliğin kutsal kitabı Tanah'ın bir bölümünü meydana getiren Tevrat (Tora), Hristiyanlığın kutsal kitabı Kitab-ı Mukaddes'in Eski Ahit kısmında da bulunmaktadır. Bu sebeple Musevilikteki ve Hıristiyanlıktaki Musa bahsi aynıdır.

[değiştir] İslam'da Musa

Ana madde: İslam'da Musa

Musa İslamiyet'e göre peygamberdir. Tevrat, Allah tarafından Musa'ya indirilmiş, Sina yarımadısında, Eymen vadisinde, Tur dağında kavmine "on emir" adı altında Allah'ın şeriatını bildirmiştir.