Musa

Vikipedi, özgür ansiklopedi

→ Başlığın diğer anlamları için Musa (anlam ayrım) sayfasına bakınız.

Musa Tabletlerle, Rembrandt tablosu 1659

Musa (Arapça: موسى, İbranice: מֹשֶׁה Móše) İbrani peygamber, kanun koyucu ve askeri lider.İslam^[1], Hristiyanlık^[2], Yahudilik^[3] ve Bahailik^[4] gibi önemli dinlerce peygamber kabul edilir.

İbrahimi dinlerde Tevrat'ın Allah tarafından Musa'ya indirildiğine inanılır. Kızıldeniz'i mucizevi bir şekilde asasıyla yararak İsrailoğulları'nı Mısır`dan çıkardığına, Firavun ve askerlerinin İsrailoğulları'nın peşinden gelirken Kızıldeniz'de boğulduklarına inanılır.

[değiştir] Dini metinler

Musa'nın yaşamı ile ilgili kaynak alınan tek belgeler dini metinlerdir.Bunlar Tevrat'ın Çıkış, Levililer, Sayılar ve Tesniye bölümleri ile Kuran-ı Kerim ayetleridir.

[değiştir] Yaşamı

Çıkış ve Tekvin'e göre; İsrailoğulları Mısırlı yerliler ile birlikte Nil Deltası'nın doğusunda yaşıyorlardı.Burada ağır işlerde köle olarak çalıştırılmaktaydılar.

Musa, İmran'ın oğludur, Levi kabilesindendir, Yakup'un soyundan gelir ve Annesi Yocheveddir. Kızkardeşi Meryem, erkek kardeşinin adı ise Harundur.

Musa doğduğu sırada Mısırda İsrailoğulları köle olarak en ağır işlerde çalıştırımaktaydı.İsrailoğulları atalarının toprakları olan Kenan illlerine gitmek istediyselerde Firavun onları bırakmıyordu. Kur'anı Kerim'e ve Tevrat'a göre: Bir gün Firavun gördüğü bir rüya üzerine İsrailoğullarından doğan tüm erkek çocukların öldürülmesini emretti.Bu olay Kuran ve Tevrat'ta yer almaktadır.^[5] ^[6]Bunun üzerine çocuklar öldürülüp Nil Nehrine atıldı. Ancak erkeklerin azalması bazı işlerin aksamasına sebep oldu ve bunun üzerine Firavun çocukların bir sene öldürülüp bir sene öldürülmemesini emretti. Musa, çocukların öldürüldüğü sene dünyaya geldi.İmran ve Yocheved ona yalnızca üç ay bakabildi.Kur'ana göre Musa'nın annesine:"Çocuğu emzir, başına geleceklerden korktuğun zaman onu suya (Nil'e) bırak. Korkma, üzülme. Biz şüphesiz onu sana döndüreceğiz ve peygamber yapacağız" denmiştir.^[7] Annesi Musa'yı zift ile birbirine yapıştırılmış otlardan oluşan bir muhafaza içerisinde Nil Nehrine bırakır.Musevi kaynaklara göre firavun'un kızı Thermuthis^[8] ancak Kuran-ı Kerim'e göre karısı^[9] Musa'yı bulur ve saraya alır. Ancak çocuğun İbrani olduğu kısa sürede anlaşılır.Musa'nın ablası onu emzirecek bir İbrani aile bildiğini söyler ve onu gerçek annesine geri götürür. Firavun çocuğu bir İbrani olduğu gerekçesiyle istemez.Ancak çocuğu daha sonra kabullenir bu olay Kuran'da şöyle anlatılır:"Firavun'un karısı dedi ki: "Benim için de, senin için de bir göz bebeği; onu öldürmeyin; umulur ki bize yararı dokunur veya onu evlat ediniriz." Oysa onlar (başlarına geleceklerin) şuurunda değillerdi."^[10] Musa kendi annesi tarafından emzirildikten sonra saraya geri gelir ve ona "çekip çıkarılma" anlamına gelen Musa ismini verir.^[11] ^[12]

[değiştir] İsmi

Musa'nın bulunuşu, çizim Edwin Long.

Yaygın inanışa ve Tevrat ile Kuran-ı Kerim'e göre Musa "çekmek/çıkarmak" (sudan) anlamına gelmektedir. Bir diğer inanışa göre Mısırlı bilginler ona Mısırlı dilinde "den olma", "oğul" anlamına gelen Moses ismini vermesini önermişlerdir.

[değiştir] Mısır: Salgın hastalıklar ve toplu göç

Musa ve Firavun, 6.yüzyıl İncili

Allah Musa’ya İsrailoğulları'nı firavunun köleliğinden kurtarma görevi verir.Ona bir asa verir ve Musa bu asa ile gerektiğinde içinden yılan çıkarma, hastaları iyileştirme ve nehrin suyunu kan rengine çevirme gibi çeşitli mucizevi işler yapar^[13] Kuran’a göre Musa Firavun’u İsrailoğullarını bırakması ve Allah'a iman etmesi yönünde davet eder.Ancak o bu daveti kabul etmez.^[14]^[15]

[değiştir] Musevilik'te ve Hristiyanlık'ta Musa

Ana madde: Musevilik'te Musa

Museviliğin kutsal kitabı Tanah'ın bir bölümünü meydana getiren Tevrat (Tora), Hristiyanlığın kutsal kitabı Kitab-ı Mukaddes'in Eski Ahit kısmında da bulunmaktadır. Bu nedenle Musevilikteki ve Hristiyanlıktaki Musa bahsi aynıdır.

[değiştir] İslam'da Musa

Ana madde: İslam'da Musa

Musa İslamiyet'e göre peygamberdir. Tevrat'ın Allah tarafından Musa'ya indirildiğine inanılır. Sina yarımadısında, Eymen vadisinde, Tur dağında kavmine "on emir" adı altında Allah'ın şeriatını bildirdiğine inanılır.